فوتو: parlam.kz
«سالا ساراپشىلارى قازىرگى روپ جۇيەسىن ادىلەتسىز جانە ۋتيليزاتسيالىق تولەمنىڭ جۇمسالۋ ءتارتىبىن مۇلدە جابىق دەپ باعالاپ وتىر. وعان سەبەپ, سالالىق مينيسترلىكتىڭ روپ جۇمىسىنا قاتىستى نورماتيۆتىك اكتىلەرى ماسەلەنى شەشۋگە ەمەس, كەرىسىنشە ودان ءارى كۇردەلەندىرۋگە باعىتتالعان دەۋگە بولادى. مىسالى, ەكولوگيا مينيسترلىگى 2022 جىلى №688 جانە №690 بۇيرىقتارعا وزگەرىستەر ەنگىزىپ, بارلىق قالدىقتارعا قاتىستى وڭدەۋ نورماتيۆتەرىن ۇلعايتۋمەن شەكتەلىپ وتىر», دەدى دەپۋتات.
نارتاي ارالباي ۇلىنىڭ ايتۋىنشا ەكولوگيا مينيسترلىگى بۇل نورماتيۆتەردى ەنگىزۋ بويىنشا «جاسىل ەكونوميكا» تۇجىرىمداماسىن نەگىزگە العان. الايدا سول قۇجاتتاعى 2030 جىلعا دەيىنگى قايتا وڭدەۋ ۇلەسىن 40%-عا جەتكىزۋ جونىندەگى كورسەتكىش, تەك كوممۋنالدىق قالدىقتارعا قاتىستى.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, بۇل كورسەتكىشتى اككۋمۋلياتور, كولىك مايى, شينا سەكىلدى قالدىقتارعا دا تىكەلەي قولدانۋ – عىلىمي جانە سالالىق تۇرعىدان نەگىزسىز. مىسالى, ەۋرووداق, اقش, جاپونيا سياقتى ەلدەردە شينا ارنايى قالدىق نەمەسە ونەركاسىپتىك قاۋىپتى قالدىق بولىپ ەسەپتەلەدى. بۇل ءبىر. ەكىنشىدەن, جوعارىدا ايتىلعان ەكولوگيا مينيسترلىگىنىڭ №688 جانە №690 بۇيرىقتارى ەكولوگيالىق كودەكستىڭ تالاپتارىنا قايشى كەلەدى. كودەكسكە سايكەس, دەربەس وڭدەيتىن ءوندىرۋشى مەن يمپورتتاۋشىلار قالدىقتاردى وڭدەۋ جونىندەگى ەسەبىن ەكولوگيا مينيسترلىگىنە تاپسىرادى, ال مينيسترلىك شەشىم قابىلداۋى كەرەك.
«الايدا, مينيسترلىك جوعارىدا ايتىلعان بۇيرىقتارعا سايكەس بۇل قۇجاتتاردى تەكسەرۋ ءۇشىن «جاسىل دامۋ» اق-نا جولداپ, شەشىمدى سونىڭ «تەحنيكالىق قورىتىندىسىنا» سۇيەنىپ شىعارادى.
بۇل «قورىتىندى» مازمۇندىق ساراپتاما ەمەس, تەك قۇجاتتاردىڭ بار-جوعىن تەكسەرۋ. بۇل ارتىق بيۋروكراتيالىق ارەكەتتىڭ ناتيجەسىندە – ەسەپتەردىڭ باسىم بولىگى بويىنشا نەگىزسىز تەرىس شەشىمدەر قابىلدانىپ, بيزنەس سۋبەكتىلەرى سوتقا جۇگىنەدى جانە كوبىنەسە جەڭىپ شىعادى.
وسىدان كەلىپ, بيۋدجەت قاراجاتى ناقتى رەفورمالارعا ەمەس, سوت شىعىندارىنا جۇمسالىپ جاتىرۋدا. سونىمەن قاتار قاتاڭ اكىمشىلىك توسقاۋىلدار بيزنەستى كولەڭكەلى اينالىمعا يتەرمەلەپ وتىر», دەدى دەپۋتات.
ءماجىلىس دەپۋتاتىنىڭ ايتۋىنشا, ۇشىنشىدەن, مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋدا مونوپولياعا جول بەرمەۋ ماسەلەسىن بىرنەشە رەت قاداپ ايتتى. سوعان قاراماستان ەكولوگيا مينيسترلىگى روپ-قا جيناقتالعان قارجىدان بۇگىنگى تاڭدا باسى ارتىق, ياعني مۇددەلى توپتاردىڭ بيزنەس جوباسىن قارجىلاندىرماق پا؟ دەگەن زاڭدى سۇراق تۋادى.
«بىزدەگى اقپارات بويىنشا, «جاسىل دامۋ» اق استانادا قۋاتى 120 مىڭ توننا شينانى وڭدەيتىن جاڭا زاۋىت سالماقشى.
الايدا ەلىمىزدە پايدالانىلعان شينالاردىڭ جىلدىق كولەمى نەبارى 115 مىڭ توننادان اسپايدى, ال ولاردى وڭدەيتىن 20 شاقتى كاسىپورىن ناقتى جۇمىس ىستەپ تۇر. ياعني بىزگە ءدال قازىر مەملەكەتتىڭ قارجىسىن ءتيىمسىز ءارى باسى ارتىق جوباعا جۇمساۋ قاجەت پە؟!», دەدى دەپۋتات.
نارتاي ارالباي ۇلىنىڭ ايتۋىنشا توقسان اۋىز ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى, جوعارىداعى فاكتىلەر كورسەتكەندەي, قالدىقتاردىڭ وڭىرلەر بويىنشا ناقتى كولەمى مەن قۇرامى باعالانباعان, قولدانىستاعى وڭدەۋ قۋاتتارى مەن تەحنولوگيالار ەسەپكە الىنباعان. سونداي-اق ءار قالدىق ءتۇرى بويىنشا ناقتى قاجەتتىلىك پەن تاپشىلىق انىقتالماعان.
«بۇل جاعداي ستراتەگيالىق جوسپارلاۋدىڭ جوقتىعىن جانە جەكەلەگەن مۇددەلەردىڭ ىقپالىن كورسەتەدى. سوندىقتان قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ ساياساتىن جۇيەلى, اشىق جانە عىلىمي تاسىلمەن جۇرگىزۋ – بۇگىنگى كۇننىڭ نەگىزگى تالابى. وسىعان بايلانىستى, مىناداي ناقتى ۇسىنىستار ەنگىزەمىز:
- بارلىق قالدىقتار بويىنشا قايتا وڭدەۋگە قاتىستى بىرىڭعاي كورسەتكىشتەن باس تارتىپ, قالدىق تۇرلەرىنە قاراي سارالانعان نورماتيۆتەردى ەنگىزۋ – پلاستيك, ماي, اككۋمۋلياتور, شينا, قاعاز سىندى قالدىقتار بويىنشا جەكە تالاپتار بەلگىلەۋ. بۇل پروتسەسكە تاۋەلسىز ساراپشىلار, سالالىق قاۋىمداستىقتار مەن شاعىن بيزنەس وكىلدەرى تارتىلۋى ءتيىس.
- قالدىقتار نارىعىنا قاتىستى وڭىرلەر مەن سالالار بويىنشا قالدىق ءتۇزىلۋ قۇرىلىمىن, قايتا وڭدەۋشى كاسىپورىنداردىڭ كارتاسى مەن قۋاتتىلىقتارىن, سونداي-اق لوگيستيكا, سۇرىپتاۋ جانە وڭدەۋ سالاسىنداعى كەدەرگىلەردى ناقتى كورسەتەتىن اشىق تالداۋ جۇرگىزىلۋى ءتيىس.
- 2022 جىلعى №688, 690 نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى قايتا قاراپ, ولاردىڭ سالالىق ەرەكشەلىكتەر مەن عىلىمي نەگىزگە سايكەستىگىن باعالاۋ.
- «جاسىل ەكونوميكا» تۇجىرىمداماسىنا دا وزگەرىستەر ەنگىزىپ, ءار قالدىق ءتۇرى بويىنشا ناقتى, عىلىمي نەگىزدەلگەن وڭدەۋ پايىزدارىن جەكە-جەكە بەلگىلەۋ قاجەت», دەدى نارتاي سارسەنعاليەۆ.
