قايرات بالابيەۆتىڭ ايتۋىنشا, «AMANAT» پارتياسىنىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «جەر اماناتى» جوباسى اياسىندا 2022 جىلدان بەرى پايدالانىلماي جاتقان 10,8 ملن گەكتاردان استام اۋىل شارۋاشىلىعى جەرى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلعان. ونىڭ 3 ملن گەكتارعا جۋىعى قازىردىڭ وزىندە ازاماتتارعا قايتا بولىنگەن.
«الايدا وسى شارالارعا قاراماستان, تۇركىستان وبلىسىندا جايىلىم ماسەلەسى ءالى دە شەشىمىن تاپپاي وتىر. 2024 جىلى وڭىردە 70,9 مىڭ گەكتار جەر مەملەكەتكە قايتارىلدى, بىراق بۇل جەتكىلىكسىز», دەيدى دەپۋتات.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, وبلىستاعى جايىلىمداردىڭ جالپى كولەمى 8,8 ملن گەكتاردان اسقانىمەن, ولاردىڭ كوپ بولىگى ماقساتسىز پايدالانىلادى. كەڭ اۋماق بولا تۇرا, ول جەرلەرگە قاراپايىم حالىقتىڭ قولى جەتپەيدى.
«جايىلىم تاپشىلىعى اۋىلدىق جەردە الەۋمەتتىك شيەلەنىسكە سەبەپ بولىپ وتىر. مۇنىڭ نەگىزگى سەبەبى – جەردىڭ زاڭسىز جەكەشەلەندىرىلۋى مەن جەكە تۇلعالار تاراپىنان جەردى تەرىس پايدالانۋ. كەيبىر جايىلىمدار ءتىپتى دەمالىس ايماعىنا اينالىپ كەتكەن», دەيدى قايرات بالابيەۆ.
دەپۋتات مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا دا قاۋىپ ءتونىپ تۇرعانىن العا تارتادى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2025 جىلدىڭ باسىنداعى مالىمەتتەر بويىنشا, تۇركىستان وبلىسىنداعى مال سانى تومەندەگىدەي:
-
ءىرى قارا – 1,1 ملن;
-
قوي مەن ەشكى – 5,5 ملن;
-
جىلقى – 484 مىڭ;
-
تۇيە – 44,5 مىڭ.
«قازاقستاننان ەكسپورتتالاتىن سيىر ەتىنىڭ 80 پايىزى, قوي ەتىنىڭ 75 پايىزى تۇركىستان وبلىسىنان كەلەدى. بۇل ءوڭىردىڭ ەل ەكونوميكاسىنا قوسار ۇلەسى زور. الايدا, جايىلىم تاپشىلىعى شەشىلمەيىنشە, مال باسىن كوبەيتۋ مۇمكىن ەمەس», دەيدى ول.
دەپۋتات ەت باعاسىنىڭ وسۋىنە دە وسى جاعداي تىكەلەي اسەر ەتىپ وتىرعانىن ايتادى.
«2025 جىلى ەت باعاسى ايتارلىقتاي ءوستى. ەت وداعى بۇل ءوسىمدى مال باسىنىڭ 25 پايىزعا قىسقارۋىمەن بايلانىستىرىپ وتىر. بۇل – جايىلىم ماسەلەسىن جۇيەلى شەشۋ قاجەتتىگىن تاعى ءبىر دالەلدەيدى», دەيدى بالابيەۆ.
وسى ورايدا, دەپۋتات ۇكىمەتكە مىناداي ءۇش ۇسىنىس ايتتى:
-
جايىلىمداردى عارىشتىق مونيتورينگ جانە دروندار ارقىلى باقىلاپ, ولاردىڭ ماقساتتى پايدالانۋىن انىقتاۋ, تسيفرلىق كارتا جاساۋ.
-
پايدالانىلماي جاتقان نەمەسە زاڭسىز يەلەنگەن جەرلەردى مەملەكەت مەنشىگىنە وڭايلاتىلعان تارتىپپەن قايتارۋ.
-
قايتارىلعان جايىلىمداردى جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا – ۇساق فەرمەرلەر مەن كووپەراتيۆتەرگە باسىمدىقپەن بەرۋ.
«بۇل شارالار تەك تۇركىستان وڭىرىنە عانا ەمەس, جالپى ەلدەگى اۋىل شارۋاشىلىعىن جۇيەلى دامىتۋ ءۇشىن ماڭىزدى», دەيدى قايرات بالابيەۆ.
