سونداي جاننىڭ ءبىرى ءسابيتحان بايتەمىروۆ. ول ۇزدىك حيرۋرگ-ترانسپلانتولوگ. شىمكەنت قالالىق №1 اۋرۋحانانىڭ №3 حيرۋرگيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى. مەديتسينا سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقانىنا 30 جىلعا جۋىقتادى. وسى ارالىقتا ول كوپتەگەن باۋىر-بۇيرەك الماستىرۋ وتالارىن جاسادى. اتاپ ايتقاندا 30 جىلدىق ەڭبەك ءوتىلى بارىسىندا 7 مىڭنان استام وپەراتسيا جاساپتى. 232 بۇيرەك, 32 باۋىر ترانسپلانتاتسياسى وتالارىنا قاتىسقان. ول سونداي-اق باۋىر, ءوت جولدارى, ۇيقى بەزى ناشارلاعان ناۋقاستاردى حيرۋرگيالىق جولمەن ەمدەيدى.
ءسابيتحان تۇرعان ۇلىنىڭ قىسقاشا ءومىر جولىنا توقتالساق دارىگەر 1996 جىلى اقتوبە مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىن بىتىرگەن. قالالىق №1 كلينيكالىق اۋرۋحاناسىندا حيرۋرگ ماماندىعى بويىنشا 1998 جىلى قىزمەتكە ارالاستى. 2015 جىلدان بەرى وسى اۋرۋحانادا گەپاتوپانكرەاتوبيليارلىق حيرۋرگيا جانە ترانسپلانتولوگيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت اتقارادى.
س.بايتەمىروۆ جايىندا ارىپتەستەرىنىڭ ايتار جىلى لەبىزى جەتەرلىك. شيرەك عاسىردان بەرى بىرگە ارالاساتىن دوسى ءارى ارىپتەسى مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور, №1 كلينيكالىق اۋرۋحانا جانىنداعى حيرۋرگيا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ۇلجان مۋكانوۆا ءسابيتحان تۇرعان ۇلى ءوز ءىسىنىڭ حاس شەبەرى, بىلىكتى حيرۋرگ, ومىردە ادال دوس, كىشىپەيىل جان ەكەنىن ايتادى. قانشا ۋاقىت بىرگە جۇمىس ىستەيتىن ول ارىپتەسىنىڭ كىشى جانە ورتا مەديتسينالىق قىزمەكتەرلەرگە قاتتى داۋىس كوتەرگەنىن كورمەپتى. قاشان كورسەڭ سول بيازى قاراپايىم قالپىندا جۇرەدى.
«سابيتحانمەن 25 جىل بۇرىن №1 اۋرۋحاناعا جۇمىسقا بىرگە كەلدىك. رەزيدەنتۋرانى دا بىرگە وقىپ بىتىردىك- دەدى ۇ.مۋكانوۆا – بىراق مەن عىلىمعا قاراي بەت بۇرىپ كەتتىم دە ول حيرۋرگ پراكتيك بولىپ ءوز جۇمىسىندا قالدى. ءۇش جىلداي تۇركىستان وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحاناسىندا جۇمىس ىستەپ, قالعان 27 جىلداي ۋاقىتىنىڭ بارىندە قالالىق №1 اۋرۋحاناسىندا تابان اۋدارماي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. ءسابيتحان وتە سىپايى جىگىت. مەنىڭ دوسىم ءارى جاسىمىز شامالاس ارىپتەسىم بولعانى ءۇشىن مەن ونى ءسابيتحان دەپ ءوز اتىمەن اتاپ سويلەيمىن. 2013 جىلى وڭتۇستىك كورەيادان كەلگەن بىلىكتى پروفەسسور بىزگە ترانسپلانتولوگيا وتاسى بويىنشا تاجىريبەلىك ساباق وتكىزدى. سول شاكىرتتەردىڭ ىشىندە ەڭ العىرى, ءبىلىمدىسى ءسابيتحان بولدى. №1 ارۋحانانىڭ بۇرىنعى باس دارىگەرى ءمادي بەگاليەۆ 2018 جىلى ترانسپلانتولوگيا بولىمشەسىن اشادى. وعان ەڭ بىلىكتى حيرۋرگتاردان ارنايى بريگادا قۇرادى. سولاردىڭ اراسىندا ءتىزىمنىڭ ەڭ باسىنا ءبىرىنشى ءسابيتحاندى قوستى. ءسويتىپ تەك تاجىريبەسى ەمەس, جۇمساق مىنەزىنە بولا بولىمشەنىڭ مەڭگەرۋشىلىگىنە ءسابيتحان لايىق دەپ تانىلدى. حيرۋرگيالىق وپەراتسيالاردىڭ ىشىندەگى ەڭ كۇردەلىسى اۋىرى ول ورگان الماستىرۋ. مۇنداي جاعدايدا ناۋقاس ءومىر مەن ءولىمنىڭ ورتاسىندا ارپالىسىپ جاتادى. سونداي قيىن شاقتا ناۋقاسقا ەكىنشى ءومىر سىيلاۋ البەتتە ول ءبىرىنشى اللانىڭ ءىسى بولسا ەكىنشى وسى ءسابيتحانداي «التىن قولدى» دارىگەرلەردىڭ ارقاسى. ترانسپلانتولوگيادان بولەك بولىمشەگە كۇن سايىن ءتۇرلى اۋرۋمەن ناۋقاستار ءتۇسىپ جاتادى. ولارعا شۇعىل وپەراتسيا جاساۋ كەرەك بولادى. سول ساتتە مامان بىلىكتىلىگى مەن تاجىريبەسىنىڭ ارقاسىندا ناۋقاستارعا جىلدام ءارى ساپالى وتا جاساپ ومىرلەرىن امان الىپ قالادى. مەحانيكالىق سارىاۋرۋدىڭ سالدارىنان قانداعى ءبيليرۋبينى 800-900-گە كوتەرىلىپ كەتكەن, باۋىر تسەرروزى اسقىنعان نەمەسە پانكرونەكروزعا ۇشىراعان ناۋقاستار اۋىر جاعدايدا بولىمشەگە تۇسكەن كەزدە ەڭ ءبىرىنشى حيرۋرگ دارىگەرلەر ءسابيتحاننىڭ تاجىريبەسىنە ارقا سۇيەيدى. وسىنىڭ ءوزى ونىڭ قانشالىقتى بىلىكتى دارىگەر ەكەنىن اڭعارتادى.
س.بايتەمىروۆتىڭ قىزمەتتەس ارىپتەسى ەرلان داۋرەنبەك ۇلى دا بۇل كىسى جايىندا جاقسى پىكىرلەر ايتتى. ونىڭ قاراپايىم مىنەزىن, ادامگەرشىلىگىن, ادالدىعىن جوعارى باعالايتىنىن جەتكىزدى. ال ءبىلىمى مەن تاجىريبەسى ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە. وزىنەن كىشى ارىپتەستەر ءسابيتحان تۇرعان ۇلىن اعا رەتىندە دە ەرەكشە قۇرمەتتەپ سىيلايتىنىن ءسوز ەتتى.
«كۇردەلى وتا جاسار الدىندا مىندەتتى تۇردە ءسابيتحان اعامەن اقىلداسامىز. ول كىسى بىزگە ءاردايىم جول كورسەتەدى. اقىل-كەڭەس بەرەدى. سوزىنەن جاناشىرلىعى ءبىلىنىپ تۇرادى. مىنەزى جۇمساق بولسا دا جۇمىسقا كەلگەندە تالاپشىل. اۋرۋحانا ءتارتىبىن ساقتاۋدى تالاپ ەتەدى. ءسابيتحان اعا وتە قولى جەڭىل دارىگەر حيرۋرگ. سونىڭ ارقاسىندا ناۋقاستار تەز ايىعىپ توسەكتەن تۇرىپ كەتەدى. سوندىقتان بولار پاتسيەنتتەر ونى وتە قاتتى جاقسى كورەدى. جالپى ارىپتەس اعامىز بىلىكتى دە تاجىريبەلى مامان رەتىندە شىمكەنت قالا بەردى وڭتۇستىك وڭىرىنە كەڭىنەن تانىمال جان دەسەك ارتىق ايتقاندىق بولماس» دەدى ارىپتەسى جايلى ادەمى وي تولعاعان ەرلان داۋرەنبەك ۇلى.
جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي شىمكەنت ەلىمىزدىڭ مەديتسينالىق تۋريزم كلاستەرى دامىعان وتە مىقتى ايماق. ماسەلەن وتكەن جىلى مەگاپوليسكە جۇزدەن اسا ادام ەم ىزدەپ كەلگەن. ولار وزبەكستان, تاجىكستان, موڭعوليا, رەسەي ازاماتتارى. ءتىپتى ارالارىندا سوناۋ شۆەيتساريادان كەلگەن جاندار دا بار. ناۋقاستاردىڭ بارلىعى قاجەتتى ەم-دوم الىپ, كۇردەلى وپەراتسيالار جاساتقان. كەسەلگە شالدىققان شەتەل ازاماتتارىنا مەديتسينالىق كومەك كورسەتكەن بىلىكتى دارىگەرلەر ىشىندە ءسابيتحان بايتەمىروۆتەي اق حالاتتى ابزال جاندار بولعانى ءشۇباسىز.
ەڭبەك ادامدى وسىرەدى. قوعامدا ەڭ قۇرمەتكە لايىق جاندار ءوز ىسىنە ادال, كاسىبىنىڭ ناعىز شىڭىنا جەتكەندەر ماماندار. ءتىپتى قاراپايىم ماماندىق يەلەرىنىڭ ءوزى ەگەر كاسىبىنىڭ ناعىز شەبەرى بولسا ءاردايىم ابىروي بيىگىندە جۇرەدى. ءوز قىزمەتىن ادال اتقاراتىن مۇنداي جانداردى ادامدار ەرەكشە جاقسى كورەدى جانە قاشان دا قىزمەتىنە دەگەن سۇرانىسى تومەندەمەيدى. سوندىقتان ادال ەڭبەككە, كاسىبي تۇرعىدان بىلىكتى بولۋعا ۇمتىلايىق. ماقالا كەيىپكەرىنىڭ ءومىر جولى بىزگە وسىنى ۇقتىرعانداي!
شىمكەنت