زاڭ مەن ءتارتىپ • 19 ماۋسىم, 2025

قارجى پيراميداسىنىڭ جولى كەسىلدى

210 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە جىلدان-جىلعا قارجى پيراميدالارىنىڭ سانى كوبەيىپ بارادى. ولار ادام كىرگىزسەڭ, جىلدام تابىس تاباسىڭ دەپ حالىقتى الداپ, سەنىمىنە كىرىپ, بار اقشاسىن قاعىپ الىپ جاتىر. سونداي قىلمىستىق ۇيىمنىڭ ءبىرى شىمكەنتتە دە پايدا بولدى. ول – اتىشۋلى «نازيرا گولد» قارجى پيراميداسى. قانشاما ادامدى سان سوقتىرعان الاياق قازىر بەس سىبايلاسىمەن بىرگە قاماۋدا وتىر. بۇل تۋرالى شىمكەنت قالاسى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى الماس مانات ۇلى ايتىپ بەردى.

قارجى پيراميداسىنىڭ جولى كەسىلدى

ۋاكىلەتتى ورگان وكىلىنىڭ مالىم­دەۋىنشە, ءنازيرا نۇرجان ءوزىنىڭ سىبايلاستارىمەن بىرگە وتكەن جىلدان بەرى ينتەرنەتكە التىن ساتاتىنىن جاريالاپ 4 مىڭ ادامدى «سالعان اقشاڭنىڭ ۇستىنەن بەس اي بويى 41 پايىزدان پايدا تاۋىپ وتىراسىڭدار», دەپ وتىرىك ۋادەسىنە سەندىرگەن. «10 ملن تەڭگە سالساڭىز, 41 پايىزدان اي سايىن 4,1 ملن تەڭگە پايدا تاباسىز. بەس ايدا تابىسىڭىز 20,5 ملن تەڭگەگە شىعادى. التىنشى ايدا باستاپقى سالعان 10 ملن تەڭگەڭىزدى قايتىپ الاسىز», دەپ ۋادەنى ءۇيىپ توككەن.

قۇزىرلى ورگان وكىلىنىڭ ايتۋىن­­­­شا, مۇنداي تابىستى ەشقانداي جۇمىس بەرۋشى بەرە المايدى. ونداي ۋادەگە سەنەتىن ادامداردىڭ قىسقا قايىرعاندا قارجىلىق ساۋاتى جوق دەگەن ءسوز نەمەسە وڭاي اقشا تابۋ نيەتىمەن كوزسىز تاۋەكەلگە باراتىندار.

«بيزنەستە رەنتابەلدىك دەگەن ۇعىم بار. بۇل – كاسىپكەرلىكتەن تۇسەتىن پايدانىڭ كولەمى. قارجىگەر مەن ەكونوميستەردىڭ ەسەبىنشە جىلىنا 1–5% كولەمىندە پايدا تابۋ – تومەنگى رەنتابەلدى, 5–20% – ورتاشا رەنتابەلدى, 20–30% جوعارى رەنتابەلدى بيزنەس سانالادى. ال «نازيرا گولد» قارجى پيراميداسى 200–300% ارالىعىندا پايدا تاباسىڭدار دەگەن. اقىلعا قونىمسىز عوي. مۇنداي پايدا بولسا, جۇرتتىڭ ءبارى التىن ساتۋ­­مەن اينالىسىپ كەتپەي مە؟ الەۋ­مەت­تىك جەلىدە ءوزىن كۇدىكتى ءنازيرا نۇرجان­نىڭ قورعاۋشىسىمىن دەپ تانىس­تىرىپ جۇرگەن تىلەۋجان كىش­كەنەباەۆ دەگەن ازامات بار. ول ەكو­نوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپار­تامەنتىنە ءنازيرانىڭ قور­عاۋ­شىسى رەتىندە بىردە-ءبىر رەت باس سۇقپاعان. تەرگەۋ ىسىنە دە ارالاسپاعان. سەبەبى ول – ەشقانداي دا ادۆوكات ەمەس. رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القا­سى­نىڭ جاۋاپ حاتىنا سايكەس ت.كىشكەنەباەۆتىڭ ادۆوكاتتىق قىزمەت اتقارۋعا ليتسەنزياسى جوق بولىپ شىقتى. ول حالىق اراسىندا شىندىققا جاناس­پايتىن ءارتۇرلى اقپارات تاراتىپ, سالىمشىلاردى ءنازيرانىڭ ۇستىنەن ارىز جازباۋعا ۇگىتتەپ جاتىر. ونىڭ ءنازيرا نۇرجان سەرىكتەستەرىمەن بىرگە مەملەكەتكە 1,2 ملرد تەڭگە سالىق تولەدى دەگەن اقپاراتى كىرىستەر دەپارتامەنتىمەن ەشقانداي راستالمادى. ودان بولەك, ءنازيرانىڭ جانىندا جۇرگەن ادامدارى التىن بۇيىمدار ساتاتىن كاسىپكەر رەتىندە تىركەلمەگەنى انىقتالدى. ءنازيرانىڭ ءوزى التىن ساتتى. بىراق ونىڭ ءبارىن تەك كوزبوياۋشىلىق ءۇشىن جاسادى», دەدى الماس مانات ۇلى.

دەپارتامەنت وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, نارىقتا ساۋداگەرلەر التىننىڭ 1 گرامىن 26 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ الادى. 10 ملن تەڭگەگە 384 گرامم التىن كەلەدى. ونىڭ ءار گرامىن بولشەك ساۋدادا 30 مىڭ تەڭگەدەن ساتادى. سوندا باستاپقى 10 ملن تەڭگە 11 ملن 538 مىڭ تەڭگە تابىسقا اينالادى. ياعني ۇستىنەن 1 ملن 538 مىڭ تەڭگە تازا پايدا كورەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.  سوندىقتان 200–300 پا­­يىزداپ پايدا تابۋ دەگەن بوس قيال.

قازاقستان باس پروكۋراتۋ­راسى­نىڭ, قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇعان دەيىن ءنازيرا نۇرجان ءتورت رەت قىلمىستىق جا­ۋاپ­­كەرشىلىككە تارتىلعان ەكەن. ونىڭ ۇشەۋى ۇرلىق, بىرەۋى الاياق­تىق دەرەگى بويىنشا ءىستى بولعان.

ءنازيرا باسقارعان الاياقتىق توپتىڭ سالىمشىلاردان جيناعان اقشاسى, ساتىپ العان جىلجىمايتىن م ۇلىكتەرى, كولىك باسقا دا زاتتارى تاركىلەندى. ولاردىڭ جالپى سوماسى 1,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. «نازيرا گولد» قارجى پيراميداسىنان جاپپا شەككەن 104 ازامات ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتىنە ارىزدانىپتى. جابىرلەنۋشىلەرگە كەلتىرىلگەن زالال كولەمى 810 ملن تەڭگەنى قۇراپ وتىر. كەيبىر ازاماتتار قارىزعا نەسيە الىپ, ءۇيىن ساتىپ 130 ملن تەڭگەگە دەيىنگى اقشانى قارجى پيراميداسىنا سالىپ جىبەرگەن.

قۇزىرلى ورگان وكىلىنىڭ مالىمدەۋىنشە, سوت شە­شىمىمەن قارجى پيراميداسىنان تاركىلەنگەن م ۇلىكتەر ساتى­لىپ, ودان تۇسكەن پايدا جابىرلەنۋ­شى­لەرگە تولىق قايتارىلادى. ول ءۇشىن جاپا شەككەن سالىمشى­لار ەكو­نوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپار­تامەنتىنە كەلىپ ارىز جازۋى قاجەت.

بىلتىر شىمكەنت قالاسىندا قىلمىستىق كودەكستىڭ الاياقتىق باپتارى بويىنشا 4 قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, 14 ادامنىڭ 13-ءى باس بوستاندىعىنان ايرىلعان بولسا, بيىل وسى جاعدايعا ۇقساس 8 ءىس تەرگەلىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە «نازيرا گولد» قارجى پيراميداسىنا قاتىستى ءىس تە بار. تەرگەۋ اياقتالعان سوڭ ىستەر تولىق سوتقا جولدانادى.

 

شىمكەنت 

سوڭعى جاڭالىقتار