كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدىڭ استاناسى ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن الەمدىك دەرجاۆالار اراسىنداعى تۇراقتى كەزدەسۋلەر وتكىزىلەتىن ورىنعا اينالدى. بۇل قازاقستانعا دەگەن سەنىم مەن ونىڭ ايماقتىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدەگى ءرولىن اڭعارتادى.
بۇگىندە قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرىلىپ وتىر. ىنتىماقتاستىق بۇرىنعىداي شيكىزات ەكسپورتىمەن عانا شەكتەلمەي, اۋقىمدى ءارى ستراتەگيالىق سيپات الدى. فورۋم اياسىندا قول قويىلعان كەلىسىمدەر اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ, مۇناي وڭدەۋ ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ, جاسىل ەنەرگەتيكا, سۋتەگى تەحنولوگيالارى جانە عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىن قۇرۋ سياقتى باعىتتاردى قامتىدى.
قىتاي قازاقستاندى ء«بىر بەلدەۋ – ءبىر جول» باستاماسىن ىسكە اسىرۋدا باستى سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرادى. ەۋرازيالىق دامۋ بانكىنىڭ دەرەگىنە سايكەس قىتايدىڭ ورتالىق ازياعا قۇيعان 27,7 ملرد دوللار كولەمىندەگى تىكەلەي ينۆەستيتسياسىنىڭ 10,4 ملرد دوللارى قازاقستانعا تيەسىلى. بۇل – وڭىردەگى ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى. بۇعان ەلىمىزدىڭ ءتيىمدى گەوگرافيالىق ورنالاسۋى, مول تابيعي رەسۋرستارى, جاسىل كۇن تارتىبىنە باعىت الۋى جانە ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جونىندەگى تۇراقتى جۇمىستارى سەبەپ بولىپ وتىر.
ماڭىزدىسى – جاڭا بۋىنداعى جوبالار تۇراقتى دامۋ, الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك جانە تەحنولوگيالىق جاڭارۋ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلىپ وتىر. قىتاي كومپانيالارى قازاقستانعا ينۆەستيتسيا سالىپ قانا قويماي, تەحنولوگيالارمەن ءبولىسىپ, جۇمىس ورىندارىن اشىپ, بىرلەسكەن ءوندىرىس الاڭدارىن قۇرۋعا قاتىسىپ جاتىر. وسىلايشا, قىتايمەن ىنتىماقتاستىق ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق ءارتاراپتاندىرىلۋى مەن يندۋستريالانۋىنا ىقپال ەتىپ كەلەدى.
مۇنداي فورۋم, سامميتتەردىڭ وتكىزىلۋى قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتىپ قانا قويماي, ايماقتاعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ باعىتىن دا ايقىندايدى. قازاقستان ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىندا كولىك-لوگيستيكا, ساۋدا, ەكولوگيا جانە ەنەرگەتيكالىق ترانسفورماتسيا سالالارىندا ورتاق ۇستانىم قالىپتاستىرۋدى بەلسەندى تۇردە قولدايدى. وسى تۇرعىدا ەلىمىز قىتايمەن ديالوگتە جەتەكشى رولگە يە ەكەنىن جانە ايماقتىق ورنىقتى دامۋ ارحيتەكتۋراسىن قالىپتاستىرۋعا دايىن ەكەنىن ايقىن كورسەتىپ وتىر.
توعجان بولاتبەك,
«ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى» اق الەمدىك ەكونوميكانى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى