ءوندىرىس • 27 مامىر, 2025

اياقكيىم فابريكاسى قايتا جانداندى

70 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

كەڭەس زامانىندا شىمكەنتتە جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىندا ساپالى تاۋار شىعارعان كاسىپورىندار بولدى. ولاردىڭ اتاعى بۇكىل وداققا دۇركىرەپ, ونىمدەرىن حالىق سۇيسىنە تۇتىندى. سونداي كا­سىپ­ورىننىڭ ءبىرى «زاريا» اياقكيىم فابريكاسى ەدى.

اياقكيىم فابريكاسى قايتا جانداندى

تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا كوپ ءوندىرىس وشاعىمەن قاتار بۇل فابريكا دا جابىلدى. سودان يمپورتتىق اياقكيىمگە كوشكەن حالىق «زاريانىڭ» اتىن ەستەن شىعاردى. بىراق اراعا جيىرما جىل سالىپ «زاريا» وتاندىق نارىققا قايتىپ كەلدى. اتى اڭىزعا اينالعان كاسىپورىنعا ەكىنشى ءومىر سىيلاعان كاسىپكەر الىمجان يبرايموۆ.

«زاريانىڭ» اياقكيىمى وتە ساپالى ەدى. قانشا كي­سەڭ دە توزبايتىن. تازا بىل­عارىدان تىگىلەتىن. ادامدار بازاردا تەك وسى اياقكيىمدى العىسى كەلەتىن. ءوزىم 1989 جىلى وسى فابريكاعا شا­كىرت بولىپ جۇمىسقا ور­نا­لاستىم. ەكى-ءۇش جىل ىس­تە­گەن سوڭ ءوندىرىس ورنى بانكروتقا ۇشىراپ جابىلىپ قالدى. كەيىن اراعا جيىرما جىل سالىپ «زاريانى» قايتا تىرىلتكىم كەلدى. ول ءۇشىن كەزىندە فابريكادا ەڭبەك ەتكەن 3-4 شەبەردى تاۋىپ, شاعىن تسەح قۇردىق. العاشقىدا 10 اياقكيىم شىعارۋدان باستادىق. حا­لىق بۇرىنعى «زاريانىڭ» ونىمدەرىن كورىپ, قايتادان كوڭىلدەرى بىزگە اۋدى. كليەنت­تەن ايرىلماۋ ءۇشىن اياقكيىمدى باياعى برەند اتاۋىنا لايىقتاپ ساپالى ەتىپ تىكتىك. ءارى قاراي ءىسىمىز العا باسىپ ساۋدامىز ءجۇرىپ بەردى. كاسىپورىندى كەڭەيتۋ كەرەك بولدى. سوندىقتان ربك بانك­تەن 22%-بەن 42 ملن تەڭگە نەسيە الدىم. ول اقشانى يتاليان­دىق قون­دىرعىلار ساتىپ الۋعا جۇمسادىم. قازىر كۇنى­نە 100 پار اياقكيىم شىعارا­مىز. اياق­كيىمدەردى 700-گە جۋىق مودەلدە تىگەمىز. مودەلدىڭ تۇر­لە­رىن ءوزىمىز ويلاپ تابامىز. سول ءۇشىن داستان ەسىمدى جاس جۇمىسكەردى تاشكەنتتە 2 جىلداي ارنايى وقىتتىم. جەتى ءجۇز مودەلدىڭ ءبارى وسى جاس مودەلەردىڭ قيا­لىنان تۋعان دۇنيەلەر. بۇگىندە فابريكادا 50 ادام جۇمىس ىستەيدى. بارلى­عىنىڭ ايلىعى تۇراقتى. الەۋمەتتىك كومەكتەرمەن قام­تىلعان. «زاريا» – شىم­كەنت­تىڭ برەندى. وسى ابىرويىن ساقتاۋ ءۇشىن ءونىمدى بارىنشا ساپالى جاسايمىز. سوندىقتان «زاريانىڭ» اياقكيىمىن العان ادام 3-4 جىل كيەدى. وڭتۇستىكتە قىستا دا جەر بىلجىراپ جاتادى. سول ءۇشىن اياقكيىم­دى جەر­گىلىكتى كليماتقا بەيىم­دەپ شىعارامىز», دەدى ا.يبرايموۆ.

كاسىپكەر شيكىزاتتى ال­ماتى, جامبىل وبلىستارىنان جانە شىمكەنت قالاسىنان الادى. تۇركيا­دان دا يمپورتتايدى. شي­كىزاتتىڭ 80%-ى وتاندىق. دەگەنمەن جەرگىلىكتى جەر­دىڭ شيكىزاتى تۇركيامەن سالىس­تىرعاندا ساپاسى تومەندەۋ. ونىڭ سەبەبى بىلعارى جاسايتىن كاسىپورىندار حيميالىق قوسپالاردى سول تۇركيانىڭ وزىنەن قىمبات باعاعا الاتىن بولعان سوڭ از قولدانادى ەكەن. سونىڭ سالدارىنان شيكىزات ءونىمىنىڭ ساپاسى دا تومەندەۋ بوپ كەلەدى دەپ ءتۇسىندىردى كاسىپكەر.

جۋىردا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ شىمكەنتكە ىسساپارمەن كەلگەن كەزىندە ارنايى كورمەگە قويىلعان «زاريا» ونىمدەرىن تاماشالاپ, قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ونىڭ الدىندا قالا اكىمى عابيت سىزدىقبەكوۆ تە جۇمىس ساپارىمەن فابريكاعا ات باسىن بۇرعان ەدى. سوندا شاھار باسشىسى كاسىپورىنعا كومەك رەتىندە مەملەكەت يندۋستريالدى اي­ماقتان 1 گەكتار جەر بەرۋگە, ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق جۇيەلەرمەن قامتاماسىز ەتىپ, سالىق جاعىنان جەڭىلدىكتەر قاراستىرۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزگەن. كاسىپكەر قازىر وسى اتالعان كومەكتەردى پايدالانىپ كاسىپورنىن كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر.

دەيتۇرعانمەن, ىسكەر ازاماتتى ءبىر ماسەلە ەرەكشە الاڭداتادى. 1990 جىلدىڭ باسىندا كسرو ىدىراپ نارىق قۇلاعاندا قىتاي اياقكيىمدەرى بازار-دۇكەندەردە قاپتاپ كەتكەن. وسى جاعداي سول تۇستا «زاريانى» بانكروتقا ۇشىراتتى. ءدال وسى احۋال تاعى دا قايتالانىپ جاتقان سەكىلدى. قىتايدىڭ ارزان اياقكيىمدەرى نارىقتى جاۋ­لاپ, «زاريانىڭ» ونىمدەرىنە ەداۋىر قيىندىق تۋعىزادى. كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, قىتاي ونىمدەرىمەن باسەكەگە شىداس بەرە الماي, ەلىمىزدە 5 اياقكيىم فابري­كاسىنىڭ تورتەۋى جابىلىپتى. قازىر ولار تەك تەندەر بويىنشا ءونىم شىعارادى ەكەن. ال ازىرگە نارىقتا تەكەتىرەسىپ تۇرعان شىمكەنتتەگى «زاريا» عانا. وتاندىق وندىرۋشىلەر جەرگىلىكتى كاسىپورىنداردى ۇكىمەت تاراپىنان قولداۋعا باعىتتالعان ناقتى قادامدار بولسا دەيدى.

 

شىمكەنت 

سوڭعى جاڭالىقتار