تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا كوپ ءوندىرىس وشاعىمەن قاتار بۇل فابريكا دا جابىلدى. سودان يمپورتتىق اياقكيىمگە كوشكەن حالىق «زاريانىڭ» اتىن ەستەن شىعاردى. بىراق اراعا جيىرما جىل سالىپ «زاريا» وتاندىق نارىققا قايتىپ كەلدى. اتى اڭىزعا اينالعان كاسىپورىنعا ەكىنشى ءومىر سىيلاعان كاسىپكەر الىمجان يبرايموۆ.
«زاريانىڭ» اياقكيىمى وتە ساپالى ەدى. قانشا كيسەڭ دە توزبايتىن. تازا بىلعارىدان تىگىلەتىن. ادامدار بازاردا تەك وسى اياقكيىمدى العىسى كەلەتىن. ءوزىم 1989 جىلى وسى فابريكاعا شاكىرت بولىپ جۇمىسقا ورنالاستىم. ەكى-ءۇش جىل ىستەگەن سوڭ ءوندىرىس ورنى بانكروتقا ۇشىراپ جابىلىپ قالدى. كەيىن اراعا جيىرما جىل سالىپ «زاريانى» قايتا تىرىلتكىم كەلدى. ول ءۇشىن كەزىندە فابريكادا ەڭبەك ەتكەن 3-4 شەبەردى تاۋىپ, شاعىن تسەح قۇردىق. العاشقىدا 10 اياقكيىم شىعارۋدان باستادىق. حالىق بۇرىنعى «زاريانىڭ» ونىمدەرىن كورىپ, قايتادان كوڭىلدەرى بىزگە اۋدى. كليەنتتەن ايرىلماۋ ءۇشىن اياقكيىمدى باياعى برەند اتاۋىنا لايىقتاپ ساپالى ەتىپ تىكتىك. ءارى قاراي ءىسىمىز العا باسىپ ساۋدامىز ءجۇرىپ بەردى. كاسىپورىندى كەڭەيتۋ كەرەك بولدى. سوندىقتان ربك بانكتەن 22%-بەن 42 ملن تەڭگە نەسيە الدىم. ول اقشانى يتالياندىق قوندىرعىلار ساتىپ الۋعا جۇمسادىم. قازىر كۇنىنە 100 پار اياقكيىم شىعارامىز. اياقكيىمدەردى 700-گە جۋىق مودەلدە تىگەمىز. مودەلدىڭ تۇرلەرىن ءوزىمىز ويلاپ تابامىز. سول ءۇشىن داستان ەسىمدى جاس جۇمىسكەردى تاشكەنتتە 2 جىلداي ارنايى وقىتتىم. جەتى ءجۇز مودەلدىڭ ءبارى وسى جاس مودەلەردىڭ قيالىنان تۋعان دۇنيەلەر. بۇگىندە فابريكادا 50 ادام جۇمىس ىستەيدى. بارلىعىنىڭ ايلىعى تۇراقتى. الەۋمەتتىك كومەكتەرمەن قامتىلعان. «زاريا» – شىمكەنتتىڭ برەندى. وسى ابىرويىن ساقتاۋ ءۇشىن ءونىمدى بارىنشا ساپالى جاسايمىز. سوندىقتان «زاريانىڭ» اياقكيىمىن العان ادام 3-4 جىل كيەدى. وڭتۇستىكتە قىستا دا جەر بىلجىراپ جاتادى. سول ءۇشىن اياقكيىمدى جەرگىلىكتى كليماتقا بەيىمدەپ شىعارامىز», دەدى ا.يبرايموۆ.
كاسىپكەر شيكىزاتتى الماتى, جامبىل وبلىستارىنان جانە شىمكەنت قالاسىنان الادى. تۇركيادان دا يمپورتتايدى. شيكىزاتتىڭ 80%-ى وتاندىق. دەگەنمەن جەرگىلىكتى جەردىڭ شيكىزاتى تۇركيامەن سالىستىرعاندا ساپاسى تومەندەۋ. ونىڭ سەبەبى بىلعارى جاسايتىن كاسىپورىندار حيميالىق قوسپالاردى سول تۇركيانىڭ وزىنەن قىمبات باعاعا الاتىن بولعان سوڭ از قولدانادى ەكەن. سونىڭ سالدارىنان شيكىزات ءونىمىنىڭ ساپاسى دا تومەندەۋ بوپ كەلەدى دەپ ءتۇسىندىردى كاسىپكەر.
جۋىردا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ شىمكەنتكە ىسساپارمەن كەلگەن كەزىندە ارنايى كورمەگە قويىلعان «زاريا» ونىمدەرىن تاماشالاپ, قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ونىڭ الدىندا قالا اكىمى عابيت سىزدىقبەكوۆ تە جۇمىس ساپارىمەن فابريكاعا ات باسىن بۇرعان ەدى. سوندا شاھار باسشىسى كاسىپورىنعا كومەك رەتىندە مەملەكەت يندۋستريالدى ايماقتان 1 گەكتار جەر بەرۋگە, ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق جۇيەلەرمەن قامتاماسىز ەتىپ, سالىق جاعىنان جەڭىلدىكتەر قاراستىرۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزگەن. كاسىپكەر قازىر وسى اتالعان كومەكتەردى پايدالانىپ كاسىپورنىن كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
دەيتۇرعانمەن, ىسكەر ازاماتتى ءبىر ماسەلە ەرەكشە الاڭداتادى. 1990 جىلدىڭ باسىندا كسرو ىدىراپ نارىق قۇلاعاندا قىتاي اياقكيىمدەرى بازار-دۇكەندەردە قاپتاپ كەتكەن. وسى جاعداي سول تۇستا «زاريانى» بانكروتقا ۇشىراتتى. ءدال وسى احۋال تاعى دا قايتالانىپ جاتقان سەكىلدى. قىتايدىڭ ارزان اياقكيىمدەرى نارىقتى جاۋلاپ, «زاريانىڭ» ونىمدەرىنە ەداۋىر قيىندىق تۋعىزادى. كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, قىتاي ونىمدەرىمەن باسەكەگە شىداس بەرە الماي, ەلىمىزدە 5 اياقكيىم فابريكاسىنىڭ تورتەۋى جابىلىپتى. قازىر ولار تەك تەندەر بويىنشا ءونىم شىعارادى ەكەن. ال ازىرگە نارىقتا تەكەتىرەسىپ تۇرعان شىمكەنتتەگى «زاريا» عانا. وتاندىق وندىرۋشىلەر جەرگىلىكتى كاسىپورىنداردى ۇكىمەت تاراپىنان قولداۋعا باعىتتالعان ناقتى قادامدار بولسا دەيدى.
شىمكەنت