فورۋم اياسىندا وقۋشىلار شەتەلدىك جانە وتاندىق وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىلىم باعدارلامالارىمەن تانىسىپ, كاسىبي باعدار بەرۋشى مامانداردان كەڭەس الدى. IC3 ينستيتۋتىنىڭ جاھاندىق جەلىسىنە قوسىلعان وتاندىق ماماندار كاسىبي باعدار بەرۋ ءىسىن حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي دامىتۋ, ونى مەكتەپ مادەنيەتىنىڭ تۇراقتى ءبىر بولىگىنە اينالدىرۋ باعىتىندا تاجىريبە الماستى.
فورۋمنىڭ اشىلۋىندا ءسوز سويلەگەن وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەدىل وسپان كاسىبي باعدار بەرۋدىڭ ءبىلىم جۇيەسىندەگى ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە 1200-دەن استام كاسىبي باعدار بەرۋشى جۇمىس ىستەيدى, ال الداعى وقۋ جىلىنان باستاپ بۇل ماماندىق بارلىق مەكتەپتە مىندەتتى شتات رەتىندە بەكىتىلەدى. بۇل – وقۋشىنىڭ بولاشاق ماماندىعىن سانالى تۇردە تاڭداۋىنا باعىتتالعان قادام.
«كاسىبي باعدار بەرۋ – بۇگىنگى تاڭدا ءبىلىم سالاسىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتىنا اينالىپ وتىر. مينيسترلىك بيىل ناۋرىز ايىندا بۇيرىققا قول قويىپ, كەلەسى وقۋ جىلىنان باستاپ بارلىق مەكتەپتە كاسىبي باعدار بەرۋشى مامانداردىڭ جۇمىس ىستەۋى مىندەتتەلدى. قازىرگى ۋاقىتتا ەل مەكتەپتەرىندە شامامەن 1200 كاسىبي باعدارشى بار بولسا, الداعى وقۋ جىلىندا بۇل كورسەتكىش 8000-عا دەيىن جەتەدى دەپ وتىرمىز. كاسىبي باعدار بەرۋدىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى وقۋشىلاردىڭ بەيىمىنە قاراي دياگنوستيكا جۇرگىزۋ, اتا-انالارمەن جۇمىس ىستەۋ جانە وقۋشىعا دۇرىس باعىت بەرۋ. بۇل باعىتتا كاسىبي باعدار بەرۋشى مامان وقۋشىعا ءبىر عانا ەمەس, بىرنەشە بالاما جول ۇسىنا وتىرىپ, ونىڭ مۇمكىندىگىن تولىق اشۋعا كومەكتەسەدى. ال IC3 فورۋمى – حالىقارالىق تاجىريبەنى ەلىمىزگە اكەلۋدىڭ بىرەگەي مۇمكىندىگى. ءبىز كاسىبي باعداردى تەك قوسىمشا قىزمەت ەمەس, مەكتەپتەگى مادەنيەتتىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە دامىتۋىمىز كەرەك», دەدى ەدىل وسپان.

ء«بىلىم – يننوۆاتسيا» حالىقارالىق قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان ەرماحان ۇلى كاسىبي باعدار بەرۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا دارىندى وقۋشىلارىمىزعا حالىقارالىق جانە وتاندىق دەڭگەيدە تەڭ مۇمكىندىك ۇسىنۋ – باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. ال بۇل ءۇشىن ەڭ الدىمەن كاسىبي باعدار بەرۋدىڭ ماڭىزىن تۇسىنەتىن, زاماناۋي تالاپتارعا ساي مامان دايارلاۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ء«بىز IC3 ينستيتۋتىمەن بىرلەسىپ, ەكىنشى رەت وسىنداي وڭىرلىك حالىقارالىق فورۋم ۇيىمداستىرىپ وتىرمىز. بۇل – كاسىبي باعدار بەرۋ ماسەلەسىنە ارنالعان, حالىقارالىق قوعامدىق فورۋم اياسىنداعى ماڭىزدى ءىس-شارا. جالپى, بۇل فورۋمنىڭ بەرەرى وتە كوپ. سەبەبى ءاربىر وقۋشى, ءاربىر قازاق بالاسى – دارىندى. ءبىز بۇعان سەنەمىز. سوندىقتان ولار ماماندىقتى سانالى تۇردە تاڭداي ءبىلۋى ءۇشىن مۇنداي فورۋمدار ءدال قازىر اۋاداي قاجەت», دەدى ول.
سونىمەن قاتار دارحان ەرماحان ۇلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ادال ادام – ادال ەڭبەك – ادال تابىس» قاعيداتىن العا تارتا وتىرىپ, ماماندىقتاردى دامىتۋ ماسەلەسىن ۇنەمى نازاردا ۇستايتىنىن ايتتى. «بيىل ەلىمىزدە «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى» دەپ جاريالاندى. وسى باعىتتا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى وڭىرلىك فورۋمداردى تۇراقتى تۇردە وتكىزىپ كەلەدى. بۇل – ەلىمىزدەگى ءبىلىم سالاسىنىڭ جاھاندىق ۇردىستەرگە ساي دامىپ كەلە جاتقانىنىڭ ايقىن دالەلى. ءبىز دە وسى قوزعالىستىڭ ءبىر بولشەگى رەتىندە جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنەمىز», دەدى ول.
ەدىل وسپاننىڭ ايتۋىنشا, مينيسترلىك قازىرگى تاڭدا كاسىبي جانە تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىن جاڭعىرتۋ بويىنشا كەشەندى شارالار قابىلداعان. بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, مينيسترلىك جول كارتاسىن ازىرلەپ, جەتى نەگىزگى باعىت بويىنشا ناقتى جۇمىستاردى قولعا العان. ولار: وقۋ باعدارلامالارىن جاڭارتۋ, كوللەدجدەردى ينتەرناتسيونالداندىرۋ, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانى جەتىلدىرۋ, وندىرىستىك تاجىريبەگە باسىمدىق بەرۋ.
قازىرگى تاڭدا رەسپۋبليكا بويىنشا 700-دەن استام تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ بارلىعى جۇمىسشى ماماندار دايارلاۋعا باعىتتالعان. جاسوسپىرىمدەردىڭ بۇل سالاعا قىزىعۋشىلىعى ارتىپ كەلەدى, ال جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ ەكونوميكالىق ماڭىزى كۇن ساناپ ارتا وتىر. مينيسترلىك وكىلى بۇل باعىتتى ءارى قاراي جۇيەلى تۇردە دامىتاتىنىن جەتكىزدى.
فورۋمعا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن جەتەكشى مەكتەپ-ليتسەيلەردىڭ كاسىبي باعدار ماماندارى, ءتۇرلى سالانىڭ بىلىكتى ماماندارى مەن وقۋ ورىندارىنىڭ وكىلدەرى جينالدى. سونداي-اق ءۇندىستان, تاجىكستان, وزبەكستان, قىرعىزستان, انگليا, اقش, ەۋروپا ەلدەرىنەن كەلگەن قوناقتار قاتىسىپ, وزدەرىنىڭ وزىق تاجىريبەلەرىن ءبولىستى. ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ءوز ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىرىپ, مۇنداي اۋقىمدى ءىس-شارانىڭ وقۋشىلاردىڭ بولاشاعىن باعدارلاۋدا, ءبىلىم وردالارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋدا ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇگىنگى ءبىلىم كەڭىستىگى قارقىندى وزگەرىپ, وقۋشىلارعا كاسىبي باعدار بەرۋ ۇدەرىسى كۇن تارتىبىندەگى ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر. جاس ۇرپاقتىڭ بولاشاعىن دۇرىس باعىتتاۋ – تەك اتا-انانىڭ عانا ەمەس, بارلىق تاراپتىڭ ورتاق مىندەتى. بۇل فورۋم — وقۋشىلارعا كاسىبي باعدار بەرۋدى جۇيەلەۋ, وقۋ ورىندارى اراسىنداعى بايلانىستاردى نىعايتۋ جانە جاڭا سەرىكتەستىك مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرۋ تۇرعىسىنان ماڭىزدى الاڭ. تەمىرتاۋ جوعارى پوليتەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ وسى فورۋمعا قاتىسۋى — كوللەدجىمىزدىڭ حالىقارالىق ارىپتەستىكتى كەڭەيتۋ جولىنداعى تاعى ءبىر ءساتتى قادامى بولدى. ۇيىمداستىرۋشىلارعا العىس بىلدىرەمىز», دەدى كوللەدج باسشىسى سالتانات اقبەرگەنوۆا.
وقۋشىلار دا فورۋمنىڭ بەرەرى مول بولعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, كاسىبي باعدار بەرۋ تاقىرىبىنا ارنالعان بۇل ءىس-شارا بولاشاق ماماندىعىن سانالى تۇردە تاڭداۋعا باعىت سىلتەپ قانا قويماي, ءتۇرلى وقۋ ورىندارىمەن جانە وزگە وڭىردەن كەلگەن قۇرداستارىمەن پىكىر الماسۋعا مۇمكىندىك بەرگەن.
فورۋم اياسىندا بارلىعى 1500-دەن استام قاتىسۋشى باس قوستى. ولاردىڭ قاتارىندا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن كەلگەن مەكتەپ ديرەكتورلارى, كاسىبي باعدار بەرۋشى ماماندار, جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەردىڭ وكىلدەرى, اتا-انالار مەن وقۋشىلار بولدى. اتاپ ايتقاندا, 600-گە جۋىق وقۋشى فورۋم جۇمىسىنا بەلسەنە قاتىسىپ, وزدەرىن قىزىقتىرعان سۇراقتارعا جاۋاپ الىپ, بولاشاق ماماندىعىن تاڭداۋعا قاتىستى قۇندى تاجىريبە جينادى.