كونفەرەنتسيادا ەلشى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان دەموكراتيالىق رەفورمالاردىڭ تۇراقتى ءارى جۇيەلى تۇردە جالعاسىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. سونداي-اق بۇل رەفورمالار حالىقارالىق سەرىكتەستەردىڭ, سونىڭ ىشىندە ەقىۇ, ەۋروپالىق وداق جانە ەۋروپا كەڭەسىنىڭ كەڭ قولداۋىنا يە بولىپ وتىرعانىن ەرەكشە اتاپ كورسەتتى.
«نەگىزگى جەتىستىكتەردىڭ قاتارىندا 2023 جىلى بۇۇ ۇسىنىمدارىنا سايكەس ازىرلەنگەن ادام قۇقىقتارى مەن زاڭ ۇستەمدىگى جونىندەگى ءىس-قيمىل جوسپارىنىڭ بەكىتىلۋى, 2024 جىلى ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ جانە بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرى بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلاردىڭ ەنگىزىلۋى, سونداي-اق 2025 جىلعى ناۋرىزدا الماتى قالاسىندا ورتالىق ازيا مەن اۋعانستان ءۇشىن ورنىقتى دامۋ ماقساتتارى جونىندەگى بۇۇ وڭىرلىك ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ قارارىنىڭ قابىلدانۋى اتاپ وتۋگە تۇرارلىق. سونىمەن قاتار ءمادينا جاربوسىنوۆانىڭ 2025–2028 جىلدارعا ايەلدەرگە قاتىستى كەمسىتۋشىلىكتى جويۋ جونىندەگى بۇۇ كوميتەتىنە (CEDAW) سايلانۋى ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزدى قادام بولدى», دەدى ن.نادىرقۇلوۆا.
سونىمەن قاتار ول ەلىمىزدىڭ ىستانبۇل كونۆەنتسياسىنا قوسىلۋىنا دايىندىقتى, بۇۇ-نىڭ مۇگەدەك بالالار مەن ادامداردىڭ قۇقىقتارى جونىندەگى حاتتامالارىن راتيفيكاتسيالاۋدى, بۇدان بولەك «ايەلدەر, بەيبىتشىلىك جانە قاۋىپسىزدىك» كۇن تارتىبىنە بەلسەندى قاتىسۋدى قوسا العاندا, حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرگە بەيىلدىلىگىن راستادى.
جالپى, كونفەرەنتسيادا الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن ۇيىمنىڭ 400-دەن استام ادام باس قوستى. جيىندا گەندەرلىك تەڭدىك, ايەل مەن قىزدارعا ارنالعان تەڭ مۇمكىندىكتەر, زورلىق-زومبىلىقتىڭ سالدارىنان تۋىندايتىن ماسەلەلەر كەڭىنەن تالقىلاندى. پىكىرتالاسقا ۋكراينا سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ماريانا بەتسا مەن فينليانديانىڭ الەۋمەتتىك ىستەر جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى لاۋرا ريسسانەن دە قاتىستى. ودان بولەك, ەقىۇ-نىڭ قۇرىلىمدارى مەن ينستيتۋتتارىنىڭ, حالىقارالىق ۇيىمدار مەن ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى بوي كورسەتتى.
ەقىۇ-نىڭ فينلياندياداعى وكىلى ۆەسا حياككينەن كونفەرەنتسياداعى سوزىندە «گەندەرلىك تەڭدىكتى ناسيحاتتاۋ – تەك ادىلەتتىلىك ماسەلەسى ەمەس, بۇل تۇراقتىلىق, قاۋىپسىزدىك جانە مىقتى قوعام قۇرۋ العىشارتى. ايەلدەر مەن قىز-كەلىنشەكتەردىڭ قوعامدىق, ساياسي جانە ەكونوميكالىق ومىرگە تولىققاندى قاتىسۋى – ينكليۋزيۆتى ءارى ادىلەتتى قوعام قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى. سوندىقتان دا گەندەرلىك تەڭدىككە قول جەتكىزۋگە باعىتتالعان ناقتى شارالار بارلىق مەملەكەتتىڭ ۇزاقمەرزىمدى دامۋى مەن دەموكراتيالىق ينستيتۋتتارىنىڭ نىعايۋىنا جول اشادى», دەدى.
ءىس-شارانىڭ نەگىزگى سەسسيالارى گەندەرلىك تەڭدىك سالاسىنداعى وزەكتى ۇردىستەرگە ارنالدى. اتاپ ايتقاندا, «ايەلدەر, بەيبىتشىلىك جانە قاۋىپسىزدىك» تاقىرىبىن قازىرگى كۇردەلى گەوساياسي جاعدايلاردا قايتا قاراۋ, گەندەرلىك زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ, تسيفرلىق داۋىردە تەڭ مۇمكىندىكتەردى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن قامتىدى. فينلياندييانىڭ ۋكرايناعا قولداۋ كورسەتۋ جونىندەگى باسىم ۇستانىمىنا سايكەس, جيىن شەڭبەرىندە ۋكراين ايەلدەرىنىڭ قۇقىعىن حالىقارالىق دەڭگەيدە كۇشەيتۋگە ارنالعان ارنايى سەسسيا ۇيىمداستىرىلدى.
كونفەرەنتسيا اياسىندا «ايەلدەر, بەيبىتشىلىك جانە قاۋىپسىزدىك» تاقىرىبىنداعى مىندەتتەمەلەردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان حالىقارالىق دەڭگەيدەگى جول كارتاسى تانىستىرىلدى. اتالعان قۇجات ۇيىمنىڭ وسى سالاداعى كەشەندى قىزمەتىنە جان-جاقتى تالداۋ جاساپ, قاتىسۋشى مەملەكەتتەر ءۇشىن ناقتى ءىس-قيمىلدار مەن پراكتيكالىق قادامدارعا نەگىزدەلگەن باعىت-باعدار ۇسىنادى.
