ءۇندىستان مەن پاكىستان تاتۋلاسا ما

اتىستىڭ توقتاعانى جونىندە ترامپ ءوزى نەگىزىن قالاعان TruthSocial الەۋمەتتىك جەلىسىندە حابارلاپ, كەلىسسوزدەردىڭ ۇزاققا سوزىلعانىن, الايدا بەيبىت شەشىمگە قول جەتكىزىلگەنىن مالىمدەدى.

ء«ۇندىستان مەن پاكىستان اقىل مەن سابىرلىلىق تانىتتى», دەپ جازدى اقش پرەزيدەنتى.

كەلىسىمنىڭ ناقتى مازمۇنى جاريالانباعانىمەن, پاكىستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى يسحاق دار مەن ءۇندىستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆيكرام ميسري اتىستى توقتاتۋ تۋرالى شەشىمنىڭ كۇشىنە ەنگەنىن راستادى. ولاردىڭ مالىمدەۋىنشە, كەلىسىم 10 مامىر كۇنى جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن 17:00-دە كۇشىنە ەندى.

اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى ماركو رۋبيو كەلىسسوزدەردىڭ بارلىق كەزەڭىندە بەلسەندى ارالاسقان. ول ەكى ەل باسشىلارىمەن بىرنەشە مارتە تەلەفون ارقىلى سويلەسىپ, ۆاشينگتوننىڭ بەيبىت كەلىسسوز جۇرگىزۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزگەن.

ۇلىبريتانيا دا بۇل ديپلوماتيالىق كۇش-جىگەردەن شەت قالعان جوق. ەلدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى دەۆيد لەممي مەن پرەمەر-مينيستر كير ستارمەر كەلىسسوزگە ءوز ۇلەستەرىن قوسقان.

«قارۋلى ارەكەتتەر توقتادى. ەندىگى مىندەت — بۇل تاتۋلاسۋدىڭ باياندى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ»,  دەدى ستارمەر كيەۆتەن ءۇن قاتقاندا.

شەكارا تىنىشتالدى ما؟

كەلىسىم جاسالعانىمەن, جاعداي تولىق تۇراقتادى دەۋگە ءالى ەرتە. باق جۇيەسى ءۇندىستان باقىلاۋىنداعى كاشميردە جارىلىستار ەستىلگەنىن حابارلاسا, گۋدجارات شتاتىندا درونداردىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى كەي اۋدانداردا جارىق وشىرىلگەن. جەرگىلىكتى بيلىك حالىقتى جارىق شاشاتىن قۇرىلعىلاردى پايدالانباۋعا شاقىرىپ وتىر.

ءۇندىستان تاراپىنان دا, پاكىستان جاعىنان دا ءبىر-ءبىرىن كەلىسىمدى بۇزدى دەپ ايىپتاعان مالىمدەمەلەر جاسالدى. ءۇندىستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆيكرام ميسري پاكىستان بىرنەشە رەت كەلىسىمدى بۇزدى دەسە, يسلاماباد بۇل مالىمدەمەلەردى نەگىزسىز دەپ اتاپ, «كەز كەلگەن كەلىسپەۋشىلىك ديپلوماتيالىق ارنالار ارقىلى شەشىلۋى ءتيىس» دەپ جاۋاپ قايتاردى.

 پاكىستان نەگە سوعىس جاريالادى؟

10 مامىر كۇنى تاڭعى ساعاتتاردا پاكىستان ۇكىمەتى ۇندىستانعا قارسى «بەرىك قامال» اتتى اۋقىمدى اسكەري وپەراتسيا باستاعانىن جاريالادى. بۇعان سەبەپ –پاكىستان ارمياسىنىڭ رەسمي وكىلى گەنەرال احماد شاريف ءچوۋدريدىڭ ءۇندىستان ءۇش اسكەري اۋەبازانى زىمىرانمەن اتقىلادى دەگەن مالىمدەمەسى. شابۋىلعا ۇشىرادى دەلىنگەن نۋر حان بازاسى ەل استاناسى يسلامابادقا جاقىن ورنالاسقان. الايدا ءۇندىستان بۇل شابۋىلداردى مويىندامادى.

پاكىستان ارمياسى كەيىنىرەك بىرنەشە ءۇندى نىسانىنا, سونىڭ ىشىندە «براحموس» زىمىرانى وندىرىلەتىن كاسىپورىن مەن ۋدحامپۋر جانە پاتحانكوتتاعى اسكەري بازالارعا سوققى بەرگەنىن مالىمدەدى. ءۇندىستان بۇل اقپاراتتى جوققا شىعارىپ, «دەزينفورماتسياعا نەگىزدەلگەن» ارەكەت دەپ اتادى.

ءۇندى بيلىگى پاكىستان تاراپىنان كەلگەن دروندار مەن زىمىراندارعا جاۋاپ رەتىندە بىرنەشە ونداعان دروندى اتىپ تۇسىرگەنىن مالىمدەدى. جانە دە ەلدىڭ اقپارات جانە حابار تاراتۋ مينيسترلىگى ء«ۇندىستان بەيبىت تۇرعىنداردى قورعاۋدى باستى مىندەت سانايدى» دەگەن ۇستانىمىن ءبىلدىردى.

قاۋىپ سەيىلدى مە؟

وڭتۇستىك ازياداعى بۇل قاقتىعىس سوڭعى 30 جىل ىشىندەگى ەڭ اۋىر اسكەري تەكەتىرەس رەتىندە باعالانىپ وتىر. Reuters اگەنتتىگىنىڭ دەرەگىنشە, 7 مامىردان بەرى دروندار مەن زىمىران سوققىلارى سالدارىنان كەم دەگەندە 48 ادام كوز جۇمعان. بىراق ناقتى قۇرباندار سانى انىقتالماعان.

قاقتىعىس 7 مامىر كۇنى ءۇندىستاننىڭ پاكىستان اۋماعىنا جاساعان زىمىران سوققىسىنان باستالدى. دەليدىڭ تۇسىندىرۋىنشە, بۇل شابۋىلدار پاكىستان تاراپىنان دايىندالعان تەررورلىق اكتىلەرگە قارسى باعىتتالعان. ەكى اپتا بۇرىن ءۇندى كاشميرىندە تۋريستەرگە جاسالعان شابۋىلدا 26 ادام قازا تاپقان بولاتىن. يسلاماباد مۇنداي ارەكەتتەرگە قاتىسى جوعىن العا تارتتى.

حالىقارالىق الاڭداۋشىلىق

بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش اتىستى توقتاتۋ كەلىسىمىن وڭ قادام دەپ باعالادى. ول قوس تاراپتىڭ ديالوگقا دايىن ەكەنىن ايتىپ, بۇۇ-نىڭ بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە قولداۋ كورسەتۋگە ءازىر ەكەنىن جەتكىزدى.

ال BBC-ءدىڭ وڭتۇستىك ازيا جونىندەگى شولۋشىسى انباراسان ەتيرادجاننىڭ پىكىرىنشە, يادرولىق قارۋعا يە ەكى ەل اراسىنداعى زىمىرانمەن اتىسۋ – حالىقارالىق قاۋىمداستىق ءۇشىن اسا قاۋىپتى نىشان.

«ەكى تاراپ تا ۇلكەن شىعىنعا ۇشىرادى. بۇل قاقتىعىس بەيمالىم ءارى وتە قاۋىپتى جولعا ءتۇسىپ بارا جاتقانداي», دەپ جازادى ول.

وسىلايشا, ءۇندىستان مەن پاكىستان اراسىنداعى شيەلەنىس ءبىر ساتتە ۋشىعىپ, قايتا توقتادى. الايدا ەكى ەل اراسىنداعى سەنىم داعدارىسى ءالى شەشىلگەن جوق. بەيبىتشىلىككە باعىتتالعان كەز كەلگەن قادام — مۇقيات باقىلاۋدى, سالقىنقاندىلىقتى, ەڭ باستىسى, اشىق ءارى ءادىل ديالوگتى قاجەت ەتىپ تۇر.