قوعام • 09 مامىر, 2025

ەلىمىزدە 3 300 جەڭىس بار

220 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

1945 جىل 9 مامىر – قارۋلى قاقتىعىستان قاجىعان جۇرتتىڭ جۇرەگىنە ءۇمىت وتىن جاققان, تىنىش ءومىر شاپاعاتىن سىيلاعان كۇن. تاريح بەتىندە بۇل داتا بەيبىتشىلىكتىڭ باستاۋى سانالادى. سودان بولار وسىناۋ جەڭىس كۇنى دۇنيە ەسىگىن اشقان تالاي ءسابي جەڭىس ەسىمىن يەلەنىپ كەلەدى. قازىردىڭ وزىندە ەلىمىزدە مۇنداي 18 مىڭنان اسا وتانداسىمىز بار.

ەلىمىزدە 3 300 جەڭىس بار

وسىدان 26 جىل بۇرىن اتاۋلى كۇندە وتباسىنىڭ قۋانىشىن ەسەلەي تۇسكەن جاننىڭ ءبىرى – جەڭىس جولامان ۇلى. قوس مەرەكەنى ءبولىپ جارماي قاتار تويلاۋ ونىڭ بالا كەزگى ادەتى. بۇگىندە جەڭىس اتىراۋ وبلىسى تجد قالالىق №13 مامانداندىرىلعان ءورت ءسوندىرۋ بولىمىندە بولىمشە كومانديرى قىزمەتىن اتقارادى. ومىردەگى جەتىستىكتەرى, بيىك ماقساتتارى اتىنا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن ايتادى كەيىپكەرىمىز.

– ماحامبەت اۋدانى سارايشىق اۋىلىنىڭ تۋماسىمىن. اتام بۇل ەسىمدى ماعان باتىرلىقتىڭ, تاباندىلىقتىڭ, جىگەر مەن رۋحتىڭ بەلگىسى رەتىندە امانات ەتتى. ەسەيىپ, ەر جەتكەن سوڭ ونىڭ ءمان-ماڭىزىن تەرەڭىنەن تۇسىنە باستادىم. بۇل – ءبىر جاعىنان ەركىندىك جولىندا جانىن قيعان مايدانگەرلەرگە دەگەن ماڭگىلىك تاعزىمنىڭ كورىنىسى. ەكىنشىدەن, اتىما ساي جاۋاپكەرشىلىك جۇگى. سول سەبەپتى قاي سالادا ەڭبەك ەتسەم دە, قاي ءىستى قولعا السام دا الدىما ماقسات قويىپ, تاباندىلىقپەن جەتۋگە تىرىسامىن, – دەدى ج.جولامان ۇلى.

22 جاستاعى جەڭىسگۇل قوساننىڭ دا ەسىمى ومىرلىك ۇستانىمىن ايقىنداعان. اۋلەت بولىپ اقىلداسىپ, مارقۇم اتاسى جەڭىس كۇنىنىڭ قۇرمەتىنە «جەڭىس», ال ومىردە گۇلدەي جايناپ ءجۇرسىن دەگەن نيەتتە «گۇل» تىركەسىن جالعاپ, ازان شاقىرىپ قويعان.

– قازاق ىرىمشىل كەلەدى. كەشەگى وتكەن اتا-بابالارىمىز دا سابيگە ەسىم بەرۋدە ءجۇز ويلانىپ, مىڭ تولعانىپ بارىپ, ءبىر توقتامعا كەلگەن. ويتكەنى بالانىڭ اتى تاعدىرىنا اسەر ەتەتىن تىلسىم كۇش دەپ باعالاعان. سوندىقتان دانا حالىق پەرزەنتىنە قول باستاعان باتىردىڭ, ءسوز باستاعان شەشەننىڭ, ەل باستاعان ءبيدىڭ, جەز تاڭداي, كۇمىس كومەي ءانشى-جىرشىلاردىڭ ەسىمىن قويۋعا تىرىسادى. ال مەنىڭ اتام رۋح پەن جىگەردىڭ سيمۆولى رەتىندە جەڭىسگۇل دەپ قويدى. تاريحقا كوز جۇگىرتسەك, سۇراپىل سوعىس ادامزاتتىڭ جۇرەگىنە وشپەس جارا سالىپ, كەيىنگى ۇرپاققا اۋىر ساباق قالدىردى. سول سۇمدىق كەزەڭدە تىلدا قالعان حالىق, ۇيدەگى ايەل, بالا-شاعا دا ازاپتى كۇندەردى باستان كەشىپ, مايدانگەرلەرگە قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىن جۇمسادى. مىنە, سول جىلداردىڭ وتكەنىنە 80 جىل تولدى. وسىعان وراي, اقمولا وبلىسى, ءبىرجان سال اۋدانى, تاسشالقار اۋىلىنداعى مەكتەپتە «ەرلىككە تاعزىم» تاقىرىبىندا وقۋشىلارىما سىنىپ ساعاتىن وتكىزدىم. وسىلايشا ارداگەرلەرىمىزدىڭ ەرەن ەرلىگىن وسكەلەڭ ۇرپاققا كەڭىنەن دارىپتەپ, ولاردىڭ جۇرەگىنە ەلگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك پەن پاتريوتتىق رۋح وياتۋعا  شىنايى ىقىلاسپەن اتسالىستىم, – دەدى ج.قوسان.

پا

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى بەرگەن دەرەككە سۇيەنسەك, بۇگىندە ەلىمىزدە ناقتى جەڭىس ەسىمىمەن 3 300 ازامات تىركەلگەن. ال «-نۇر», «-حان», «-عالي», «-كەلدى», «-بەك» سىندى نەشە ءتۇرلى تىركەستەرى بار بارلىعى 15 116 ادام بار. سونداي-اق  پوبەدا دەگەن ەسىممەن 21 ادام ءومىر ءسۇرىپ جاتىر.

حالىق قاھارمانى, اتى اڭىزعا اينالعان ءباھادۇر باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ قۇرمەتىنە 43 534 وتانداسىمىزعا باۋىرجان ەسىمى بەرىلگەن. ال ەرلىگىمەن ەل ەسىندە قالعان راقىمجان اتىن 1 078, قاسىم اتىن 3 938 وتانداسىمىز يەلەنگەن.

قازاقتىڭ قاھارمان قىزدارى – ءاليا مولداعۇلوۆا مەن مانشۇك مامەتوۆانىڭ ەسىمدەرى دە ۇلت جۇرەگىندە. بۇگىندە رەسپۋبليكا اۋماعىندا ءاليالاردىڭ سانى 66 مىڭنان اسىپ جىعىلادى. ال مانشۇك اتتى 1 173 قىز-كەلىنشەك بار. سول ءبىر وتتى جىلداردان ەسىمى ۇرپاققا اڭىز بوپ جەتكەندەردىڭ قاتارىندا مالىك عابدۋللين, تالعات بيگەلدينوۆ, حيۋاز دوسپانوۆا دا بار.

سوڭعى جاڭالىقتار