ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 70 جىلدىق مەرەكەسىنە ساناۋلى كۇندەر عانا قالدى. قوستاناي وبلىسىندا جەڭىس مەرەكەسىن بيىل قارسى الاتىن سوعىس ارداگەرلەرى ءۇش جۇزدەن ءسال عانا اسادى. مەرەكە قارساڭىندا وبلىس اكىمى نۇرالى سادۋاقاسوۆ وبلىستاعى بىرقاتار سوعىس جانە تىل ارداگەرلەرىنە مەملەكەتتىك ناگرادالار تاپسىردى.
– ۇلى وتان سوعىسىندا وت پەن وققا كەۋدەسىن توسقان اتالارىمىز ەرلىگىنىڭ ارقاسىندا بۇگىنگى ۇرپاقتارى وسىنداي بەيبىت كۇنگە جەتىپ وتىر. تىلداعى ەڭبەك تە اۋىر بولدى, انالارىمىز جانكەشتى ەڭبەگىمەن ەر ازاماتتاردى جوقتاتپاي, شارۋاشىلىقتاردى جۇرگىزدى, مايدانعا كومەك بەردى, بالالاردى اسىرادى. بۇگىنگى ۇرپاق مۇنداي ەرلىكتى ماڭگى ۇمىتپاۋى ءتيىس, – دەدى وبلىس اكىمى نۇرالى سادۋاقاسوۆ كەزدەسۋدە. مۇنان كەيىن ول سوعىس ارداگەرلەرى مولداعالي جۇنىسبەكوۆتىڭ, نيكولاي ليۋليۋكتىڭ, تىل ارداگەرى ماعاۋيا ءجۇنىسوۆتىڭ كەۋدەسىنە «قۇرمەت» وردەنىن تاقتى. سوعىس ارداگەرلەرى الەكساندرا ەفانوۆا, ياكوۆ قاراتاەۆ, مۇعادار سەركەباەۆ «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن, سوعىس ارداگەرلەرى سايىن يمانباەۆ, الەكسەي كومليك, سەمەن ياكوۆلەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالدى. بىرقاتار سوعىس جانە تىل ارداگەرلەرى «1941-1945 جىلدارعى ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىسكە – 70 جىل» مەرەكەلىك مەدالىنە يە بولدى.
– مەن 1939 جىلى قىزىل ارميا قاتارىندا قىزمەت ەتۋگە كەتكەن ەدىم. ول كەزدە فين سوعىسى باستالدى دا, سوعان قاتىستىق. ەندى بوسانىپ, ەلگە قايتامىز با دەگەندە ۇلى وتان سوعىسى باستالدى. سوعىستىڭ بارلىق اۋىرتپالىعىن باستان كەشتىك. تۋعان ەلىمە 7 جىلدان اسقاندا ءبىر-اق ورالدىم. ونداي سوعىستى ەندى مەنىڭ ۇرپاقتارىم كورمەسىن. تاۋەلسىز ەلىمنىڭ ناگراداسىن كەۋدەمە تاعىپ تۇرمىن, زامانىم تىنىش, بۇگىنگە جەتكەن ارداگەرلەردىڭ باقىتى عوي بۇل. تاۋبە! – دەيدى سوعىس ارداگەرى 98 جاستاعى مولداعالي جۇنىسبەكوۆ اتاي.
ۇلى وتان سوعىسى جىلدارى بەرىك تىل بولماعاندا ءفاشيزمدى اۋىزدىقتاۋ وڭاي بولماس ەدى دەگەن پىكىردى تاريحشىلار ءجيى ايتادى.
– ودان بەرى كوپ ۋاقىت ءوتىپ كەتسە دە, قيىندىعى ءالى كوز الدىمدا. بەينەتتى جاستىقپەن عانا كوتەردىك. كوكتەمدە بيداي سەپتىك. ورماندا اعاش كەستىك. مال دا باقتىق. كۇندىز جۇمىستان تيتىقتاپ شارشاپ كەلىپ, ۇيگە كەلگەن سوڭ ءجۇن ءتۇتىپ, ءيىرىپ, ش ۇلىق توقىپ, مايدانعا جىبەرەتىن ەدىك, – دەيدى كابيرا قولباەۆا اجەي.
70 جىل از ۋاقىت ەمەس. قارتتىققا امالسىز مويىنسۇنعان ارداگەرلەردى مەملەكەتتىك ناگرادالارىن الۋعا بالالارى, نەمەرەلەرى جەتەكتەپ كەلدى. وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى كەنجەبەك ۋكين ارداگەرلەردى ناگرادالارىمەن قۇتتىقتاپ تۇرىپ:
– سىزدەردى ۋاقىت قۇرىشتان قۇيعان! سىزدەر وتانىمىز سانالعان كەڭەستەر وداعىن عانا ەمەس, بۇكىل ەۋروپانى فاشيزمنەن ازات ەتتىڭىزدەر. ال ءفاشيزمنىڭ نە ەكەنىن ءبىز بۇگىن دە سەزىنىپ وتىرمىز. سىزدەردەگى مايدانداس دوستىقتان, رۋح بيىكتىگىنەن كەيىنگى ۇرپاق تەك قانا ۇيرەنەدى, – دەدى كەنجەبەك ۇكى ۇلى.
بەيبىت كۇننىڭ تابارىگىندەي ارداگەرلەردىڭ ارامىزدا جۇرگەنىنىڭ ءوزى ادەمى سۋرەت, جاراسىم ءتارىزدى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا
«ەگەمەن قازاقستان».
قوستاناي.
