نازىك ءۇن تەربەپ دالانى

ەلوردا كۇنى قارسا­ڭىن­دا “اليانس بانك” جۇرت­شى­لىققا ەرەكشە سىي ازىر­لەدى. پرەزيدەنتتىك مادە­نيەت ورتالىعىندا ايگىلى سكريپ­كا­شىلار ارمان مىر­­زا­عا­ليەۆ پەن اناس­تا­سيا حيت­رۋك­تىڭ ونەر كەشىن ۇيىم­داس­تىردى. كلاسسي­كالىق اسپاپ­تا ورىنداۋ­شى­لاردىڭ مەرە­كەلىك شا­شۋى 3 شىلدەدە ال­ماتى­لىقتاردى شات سە­زىمگە بولەپ, قۇرمانعازى ات­ىن­داعى قازاق ۇلتتىق كون­سەرۆاتورياسىندا جالعا­سادى دەسەك, بۇل ەلدىڭ مادەني ومىرىندەگى ەلەۋلى وقيعالاردىڭ ءبىرى بولىپ قالارىنا سەنىم مول. جاس تا بولسا اتاق-داڭقتارى امە­ريكا, ۇلىبريتانيا, رەسەي, يسپا­نيا, گەرمانيا, وڭتۇستىك كورەيا سياقتى تاعى دا باسقا ءبىرتالاي ور­كەنيەتتى ەلدەردىڭ نازارىن اۋدارتقان سكريپ­كاشىلار ارمان مىرزاعاليەۆ پەن اناستاسيا حيترۋك قوسىلىپ كونتسەرت بەرەدى ەكەن دەگەن حاباردى ەستىگەن جۇرت قالايدا وسى كەشتى قالت جىبەرىپ الماۋعا تىرىسقان. شارا “سوليستەر اكادەمياسى” مەملەكەتتىك كامەرالىق وركەسترى سۇيەمەلدەۋىمەن ءوتتى. الەمگە ايگىلى سكريپكاشىلاردان ايمان مۇساقوجاەۆا, مارات بەي­سەنعاليەۆ سىندى تارلانداردى جۇرت جاقسى بىلەتىن ەدى. ارمان اتى شەت-ەلدىك تىڭدارمانعا ەتەنە تانىس دەسەك تە, ءوز ەلىندە كوپ ەستىلە قويماعان تىڭ ەسىم بولعاندىقتان, اڭگىمەنى اۋەلى وسى مۋزىكانتتان باستاعانىمىز ءجون شىعار. 1986 جىلى الماتىدان ءبىلىم قۋىپ, رەسەيگە اتتانادى. اۋەلى ماس­كەۋگە توقتايدى. ماسكەۋدىڭ اتى – ماسكەۋ. مۇنداعى مەكتەپتەن ءدارىس الۋ دەگەن ءسوز الەمدىك ساحنانى با­عىندىرۋدىڭ باسپالداعى دەگەنمەن بىر­دەي. دەگەنمەن, ول مۇنىمەن شەك­تەلمەيدى. جاس قازاق مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنان  ءبىر-اق شىعادى. بايسەيىتوۆا اتىنداعى مەكتەپ پەن چايكوۆسكي اتىنداعى كونسەرۆاتوريانىڭ تۇلەگى تۋعان جەردەن الىستا ءجۇرىپ, ونداعان ەلدىڭ ساحناسىندا لەۆون امبار­تسۋ­ميان, جوزەف سيلۆەرستاين, الەك­ساندر كنيازەۆ, يۆري گيتليس سىندى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرىمەن قاتار ونەر كورسەتىپ, ءبىرتالاي حالىق­ارالىق كون­كۋرستاردىڭ لاۋ­رەاتى اتا­نادى. جاس مۋزى­كانت ونەر تاريحىنا ءوزىنىڭ وشپەستەي ورنەگىن قوسىپ, 2001 جىلى وتانعا ورالعالى جۇرت بۇل ونەر­­پازدىڭ ونە­رىنە وتە قىزىعۋشىلىقپەن ۇڭىلۋدە. ول بۇگىندە بوس­توندا تۇ­رادى. الايدا, قازاقتىڭ قارا بالاسى قاي ەلدە, قانداي قالادا تۇرسىن, بىراق قا­زاق­تىڭ اتىن شى­عارىپ, قا­زاقتىڭ بالا­سىنىڭ تالانتىن پاش ەتىپ جۇرسە, نەگە ماق­تانباسقا؟! تۋعان جەر دەگەندە جۇرەگى ەلجى­رەمەيتىن جان بار ما, ءسىرا. پەرزەنتى رەتىندە ءار ادامنىڭ وعان ىشىنەن ارنايتىن ەرەكشە ءبىر جىلى ءۇنى بولۋى كەرەك قوي. ارمان سول ءۇندى سكريپكا تىلىمەن تۇيىندەپ بەرگەن سياقتى بول­دى. كلاسسيكالىق مۋزىكانىڭ قازىرگى كەزەڭمەن ۇيلەسەتىن تىڭ ۇلگىسىن ويلاپ تابۋعا تىرىستى. “رەمي” تريوسىن قۇرۋداعى ماقساتى وسى بولاتىن. ءوزى سكريپكادا, ەرلان مانسۇروۆ پيا­ني­نودا, الەكسەي نايدەنوۆ ۆيولونچەل­دە وينايدى. ءبىر قىزىعى, ۇشەۋى ءۇش ەلدە تۇرىپ جاتىر. كونتسەرتتىك باع­دارلامالارعا جان-جاقتان جۇمىلا كەتۋى “رەمي” كوكجيەگىن كەڭەيتىپ, وزدە­رىنىڭ جەكە البومىن باستىرىپ شىعارعان. ارمان وسى تريونى حالىق­ارالىق شىڭنىڭ ۇشىنا ورنىقتىر­سام دەپ ارماندايدى. گاۋحار مىر­زا­بەكوۆا جەتەكشىلىك ەتەتىن “قازاقستان كامەراتاسى” مەملەكەتتىك انسامبلىمەن كەزىندە بىرگە وتكىزگەن ونەر كەشىنىڭ اسەرى ءالى تۇگەل تارقاپ ۇلگەرمەگەن. 1999 جىلى اقش-تاعى قازىرگى زامانعى مۋزىكاعا ارنالعان ءVى حا­لىقارالىق فەستيۆالدە لاۋرەات اتان­عان ول ون بەس جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى بوستوندا تۇرىپ جاتقانمەن, تۋعان جەرگە ات باسىن ءجيى بۇرىپ, ەندى مىنە, ەلوردا تورىندە قالا كۇنى مەرەكەسىنە لايىقتى شاشۋىن ءتۇيىپ كەلىپتى. كلاسسيكالىق مۋزىكانىڭ جاڭعىرعان تىنىسىنا ىلەسۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ باتىلى جەتە بەرمەيتىن قادام ەكەنىن ارمان وسى كەشتە ءوز ونەرىمەن ايقىن كورسەتىپ بەردى. كلاسسيكانى قازىرگى ىرعاقپەن, جارتىلاي ەسترا­دالىق, جارتىلاي دجازبەن ورىنداۋعا كىمنىڭ تاۋەكەلى جەتەدى؟ باح شىعار­مالارىنا ءححى عاسىر بوياۋىن قوسىپ, الەم كلاسسيكاسىنا قايتالانباس ورنەك توككەن ارماننىڭ ادىمى وسى شارامەن شەكتەلمەيتىن ءتۇرى بار. ماد­ريد, لوندون, سەۋل, لەيپتسيگ, بۋدا­پەشت, ماسكەۋ ساحنالارىنىڭ شىمىل­دىعى ول ورىنداعان تۋىن­دىلار رۋ­حى­مەن جەلپىنگەن. يوسيف سيلۆەرستاين, يۆري گيتليس, گەرينگ شەرينگ, فران­كو گۋللي, گيدون كرە­مەر ونەرىنە باس ءيىپ, لەون كير­شنەر, مەناحەم پرەس­سلەر, اندراش كيش, رافاەل حيل­ليەر, الەكساندر برۋسيلوۆسكي سىندى قازىرگى زامانعى ارتىستەرمەن شىعار­ماشىلىق بايلا­نىستا جۇمىس ىستەۋى وعان قۇس قانا­تىنداي شابىت ءبىتىرىپ, اسقاق شىڭعا جەتۋگە تالپىندىرعان. ونەرگە سەگىز جاسىنان باستاپ قۇ­مارتقان اناستاسيانىڭ اسقان شىڭى دا الاسا ەمەس. اقش, اۆستراليا, بول­گاريا, فرانتسيا, يتاليا, رەسەي, برازيليا, ليتۆا سىندى ەلدەردىڭ بەلگىلى وركەسترلەرىمەن قوسىلىپ, كلود باردون, سۆيلەن سەمەنوۆ, حان­نۋ لينتۋ مەن ساۋليس سوندەسكيس سياقتى الەمگە ايگىلى ديريجەرلەرمەن ونەر كورسەتۋى بۇل ەسىمنىڭ سكريپ­كاشىلار اراسىندا قانداي بەدەلگە يە ەكەنىن ايقىنداسا كەرەك. ول بول­گا­ريانىڭ “Sala”, فرانتسيانىڭ “Opera d, ءAvىgnon et des Payes deVaucluse”, “Theatre du ءCavaىllon”, يتاليانىڭ “تەاترو كارلو فەنيچە”, رەسەيدىڭ “ەرميتاج”, شۆەيتساريانىڭ “Salons de ءMuىque” سىندى دۇنيە جۇزىنە ءماشھۇر مادەنيەت وشاقتارىندا, فەس­تيۆالدەردە وزىنە جۇرتتى سۇيسىنتە ءبىلدى. الەكساندر برۋسيلوۆسكي, يۋري گاندەلسمان, داۆيد كورەۆاار, تاسسو اداموپولوس, مارك پەسكانوۆ, فرانكۋا سالك, تاتيانا ۆاسيلەۆنا, ۆلاديمير ۆيننيتسكي, دەنيەل پروپپەر, تاعى دا باسقا قازىرگى زامان­عى كامەرالىق مۋزىكانىڭ تانىمال جاندارىمەن تەرەزەسىن تەڭ ۇستاپ, ۇمىت بولىپ كەتە جازداعان نەمەسە بۇرىن-سوڭدى ەشكىم بارماعان تىڭ تاقىرىپتاردى تابۋىمەن ەرەكشە­لە­نەدى. “اليانس بانك” اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ استانا كۇنى قارساڭىندا جۇرتقا ەسكى مەن جاڭانىڭ توعىسۋىنان تۇراتىن وسىنداي ەرەكشە مۋزىكالىق سىي ازىرلەۋى تەگىن ەمەس. قوس سكريپ­كاشى الەم كلاسسيكاسىنىڭ جاۋھار­لارىن قازىرگى زامان ۇنىمەن مۇلتىكسىز جەتكىزدى. حالىق باعالايتىن رۋحاني قازىنا قاشاندا كونە تامىردىڭ بويىنا جاڭا لەپ قوسۋمەن دۇنيەگە كە­لەتىنى بەلگىلى. ارمان مەن اناس­تاسيا ونەرىنىڭ وسى باعىتقا قاراي كوبىرەك ويىسۋى سۇيسىنتەدى. ارينە, مۋزىكالىق ءىنجۋ-مارجانداردىڭ باستاپقى قاسيەتى ەشقاشان جوعالماق ەمەس. بىراق ۋاقىت ورنەگىمەن ولار وز­گەرگەن تۇردە, جاڭعىرعان ۇلگىدە ارا­مىزعا قايتا ورالىپ كەلىپ وتىراتىنى كوڭىلدى كوگورايعا جەتەلەيدى. كەشتىڭ كوزدى اشىپ جۇمعانشا تەز وتە شىق­قانىن قوس مۋزىكانتتىڭ سول جولداعى ەڭبەكتەرىنىڭ باياندى جەمىسى دەپ باعالادى جۇرت. قاراشاش توقسانباي.