پىكىر • 26 ءساۋىر, 2025

قازاقشا سويلەۋ – ەلگە قۇرمەت

111 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ وتىز جىلدىق مەرەيتويى – ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىندەگى ايتۋلى وقيعا, بارشامىزعا ورتاق مەرەكە. اسسامبلەيا – بەيبىتشىلىك پەن تاتۋلىقتىڭ, بىرلىك پەن كەلىسىمنىڭ شىنايى ءرامىزى, دوستىق مەكەنى.

قازاقشا سويلەۋ – ەلگە قۇرمەت

بۇگىندە الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە تۇراقسىزدىق, ۇلتارالىق جانە دىن­ارا­لىق قاقتىعىستار ورىن الىپ جات­ىر. وسىنداي كۇر­دەلى كەزەڭدە ەلىمىزدەگى بىرلىك پەن كەلىسىمدى ساقتاپ, ونى ودان ءارى نىعاي­تىپ كەلە جاتقان اسسامبلەيا ينستيتۋتىنىڭ ماڭىزى زور. بۇل ۇيىم تەك باسقوسۋلار مەن ءىس-شارا­لارمەن شەكتەلىپ قالماي, ەل ىشىندەگى ءتۇرلى ەتنوستاردىڭ مادە­نيەتىن ساقتاپ, دامىتۋعا, ۇر­پاق بو­يىنا ءوزارا قۇرمەت پەن توزىم­دىلىك سياقتى قۇندىلىقتاردى سىڭىرۋ­گە ۇلكەن ۇلەس قوسىپ وتىر.

ادامگەرشىلىككە باۋلۋ, تاتۋلىق پەن تۇسىنىستىككە تاربيەلەۋ – ۇزاق ءارى كۇردەلى ۇدەرىس. ونى جۇزەگە اسىرۋدا اسسامبلەيانىڭ اتقارىپ وتىرعان جۇمىسى وراسان. ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا تاتۋ-ءتاتتى ءومىر ءسۇرىپ, ورتاق ماقساتتارعا ۇمتىلىپ جاتقان ەلدە عانا شىنايى تۇراقتىلىق پەن وركەندەۋ بولادى. سوندىقتان اسسامبلەيا – ەلىمىزدىڭ بەرەكە-بىرلىگىنىڭ ناقتى كەپىلى.

مەن ەلىمىزدەگى افريكا­لىق ەتنومادەني ورتالىقتىڭ توراعا­سى­مىن. ءبىزدىڭ ۇيىم ەلىمىزگە قىزى­عۋشىلىق تانىتىپ, وسىندا كەلىپ جاتقان شەتەلدىكتەرگە, سونداي-اق قازاق ءتىلىن ۇيرەنگىسى كەلەتىن وزگە ەل وكىلدەرىنە قولداۋ كورسەتەدى. ءبىز تەگىن كۋرستار ۇيىمداستى­رىپ, قازاق ءتىلىن ۇيرەتەمىز. بۇل سابا­ق­تار اپتاسىنا ءبىر رەت وتەدى. وعان اعىل­شىن تىلدىلەر دە, ءورىستىلدى ازاماتتار دا قاتىسىپ ءجۇر. ءبىز ولارعا قازاق ءتىلىن وزدەرى جاقسى تۇسىنەتىن ءتىل ارقىلى ۇيرەتۋگە تىرىسامىز. سەبەبى ءتىلدى ۇيرەنۋ – تەك ءبىلىم الۋ ەمەس, بۇل جەرگىلىكتى حالىققا, ونىڭ ءتىلى مەن مادەنيەتىنە قۇرمەت كورسەتۋ.

ءبىزدىڭ باستامامىز – ەلىمىزدە تۇرا­تىن ءاربىر ازاماتتىڭ وتانعا دەگەن سۇيىس­پەنشىلىگىن ارتتىرۋعا باعىت­تالعان. قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە قىزىعۋ­شىلىقتىڭ ارتۋى – بۇل ەلىمىزدەگى بەيبىت ءومىر مەن ءوزارا تۇسىنىستىكتىڭ ناقتى كورىنىسى. ال مۇنداي جاعدايدىڭ قالىپتاسۋىنا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى سىندى ينستيتۋتتاردىڭ ىق­پالى زور ەكەنى ءسوزسىز.

جالپى ايتقاندا, قازاق مادەنيەتى مەن مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن قۇرمەت وزگە ەتنوستاردى بىرىكتىرەدى. مە­نىڭ ءتۇپ-تامىرىم نيگەريادا جات­قانى­مەن, الماتىدا ءوستىم. بۇگىندە قازاق تىلىندە ەركىن سويلەيمىن. اعىل­شىن ءتىلىن دە بىلەمىن, بىراق قازاق ءتىلى دە مەنىڭ انا تىلىمدەي بولىپ كەتتى. قازاق­ستاندى ءوزىمنىڭ تۋعان ۇيىم­دەي كورە­مىن. قازاق حالقىنىڭ قوناق­جاي­­لىعى تالايلاردى ءتانتى ەتىپ ءجۇر. قىس­قاسى, شەتەلدىكتەر ءۇشىن ەلى­مىز­­دە ءوزىن جايلى سەزىنۋگە بارلىق جاع­داي جاسالعان. ياعني مۇنداعى ادام­دار­دىڭ اشىق-جارقىن مىنەزى مەن مەيى­رىمدىلىگى مەنى ءاردايىم قۋانتادى.

 

دەنيەل دجەيمس,

«افريكالىق مادەني ورتالىق» قب توراعاسى, قحا مۇشەسى

سوڭعى جاڭالىقتار