ماقسات – تاۋەلسىزدىكتى ماڭگىلىك ەتۋ

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازار­باەۆتىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىنە ارنالعان سالتاناتتى جيىندا سويلەگەن ءسوزى جۇرەگىنەن توگىلە شىقتى. جۇرەكتەن شىققان ءسوز جۇرەككە جەتتى. ءيا, تاۋەلسىزدىك بىزگە ەشقانداي كوكتەن تۇسكەن قۇدىرەتتىڭ سىيى ەمەس ءھام ازاتتىق جولى – ازاپتى. ال ونى ساقتاپ قالۋدىڭ ودان دا بەتەر قاۋىپ-قاتەرلى ەكەنىن قازىرگى الەمدىك دامۋدىڭ ءوزى كورسەتىپ وتىر. تامىلجىعان تامىز ايىنىڭ سوڭىنداعى ۇلىتاۋداعى ۇلت تۋرالى تولعانىسىندا ەلباسى ن.ءا.نا­زار­باەۆ تۋعان وتانىمىزدىڭ گەو­ساياسي تۇرعىدا قيىن­دىعىن قي­سىندى قىلىپ ايتسا, ودان كەيىنگى قازاقستان حالقىنا ارنالعان «نۇرلى جول» جولداۋىندا ەلى­مىزدىڭ گەوساياسي شيەلەنىستەردىڭ ەپيتسەنترىنە وتە جاقىن جاتقان ايماق ەكەنىنە باسا نازار اۋداردى. ال قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىنە ارنال­عان سالتاناتتى جيىندا «نۇر­لى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياسا­تى ­جا­ھاندىق سىن-قاتەرلەرگە لا­يىق­تى جاۋاپ بولىپ تابىلاتىنىن ايرىقشا ­اتاپ ءوتتى. باسقاشا ايتساق, الەمدىك ­ساياساتتا كەز كەلگەن ۋاقىتتا وقتىن-وقتىن بولىپ تۇراتىن ­سايا­سي­ ويىن­دار مەملەكەت تىزگى­نىن ۇس­تاعان بيلەۋشىنىڭ بويى­نان قياداعىنى كورىپ, الىستاعى­نى بولجايتىن دارا ءبىتىمدى, حاريزماتيكالىق تۇلعاعا ءتان كوپتەگەن مەريتوكراتيالىق قا­سيەتتەردى تالاپ ەتەدى. ولاي دەي­تىنىمىز, قازاقستاننىڭ گەوساياسي ورنالاسۋى جاعىنان عاسىرلار بويى شەككەن ازابى شاش-ەتەكتەن. داۋىلپاز اقىن, جاۋجۇرەك باتىر ماحامبەتشە ايتساق, «بۇل قونىسقا قوندىرعان, اتا-بابام وڭباسىن, تاڭدا سيرات باسىندا». قازاق حالقىندا باعزىدان كەلە جاتقان «كورشىنى قۇداي قوسادى» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. قىسقارتىپ ايتساق, قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق جاعىنان تۇيىق كەڭىستىكتە ورنالاسۋى ءوز الدىنا, الەمدەگى الىپ مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا كىرەتىن ۇلى كورشىلەرىنىڭ ىرقىندا كەتپەي, دەربەستىگىن ساقتاپ, مەملەكەتتىلىگىن نىعايتۋى – ماڭگىلىك ەل بولۋعا ۇمتىلعان ەلباسىنىڭ, ۇلت ەليتا­سىنىڭ, ۇلت اسىلدارىنىڭ ماڭگىلىك ساياسي ۇستانىمى. ءومىر – كۇرەس. ءومىر – تارتىس. ءومىر – باسەكە. بۇل – تىرشىلىك زاڭى. كۇرەس, تارتىس, باسەكە توقتاعان جەردە ءومىر توقتايدى. الاش كوسەمى ءا.بوكەيحانوۆشا ايتساق, «تالاسىپ-تارتىسپاعان كىسىگە دە, حالىققا دا ءتامام قاسقىردىڭ اراسىندا بايگە جوق». ءيا, الەمدە گەوساياسي ويىندار ادەتتەگىدەي توقتاۋسىز ءجۇرىپ جاتىر. بۇ­رىن بابالارىمىز عاسىرلار بويى ۇلت ازاتتىعى جولىندا قا­نىن ءتو­گىپ, جانىن بەرسە, ەن­دىگى كۇرەس, ەندىگى ماقسات – تاۋەل­سىز­دىكتى ماڭگى­لىك ەتۋ. ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ: «قايتسەم قازاق ەلىن ماڭگىلىك مەملەكەتكە اينالدىرامىن؟!» دەيتىن اسا ۇلى مەملەكەتشىل مۇددە جولىندا تىنىمسىز ىزدەنىس ۇستىندە جۇرگەن حالقىمىزدىڭ پاراساتتى پەرزەنتى. ماڭگىلىك ەل بولۋدى كوزدەگەن مەملەكەت, الدىمەن ءوز تەك-تامىرىنىڭ تەرەڭنەن تارتاتىنىن جانە اتا-باباسىنىڭ وتە باي تاريحى بار ەكەنىن ەسىنەن ءبىر ءسات تە شىعارماۋى ءتيىس. ۇلتتىق يدەيانىڭ وزەگى – ۇلت تاريحىندا. مۇنى ەلباسى بۇل جولى دا انىق اڭعارتتى. قۇداي قالاسا, قازاق مەملەكەتتىلىك تاريحىنا ارنالعان بىرنەشە داتالىق مەرەيتويلاردىڭ مەملەكەت دەڭگەيىندە اتالىپ وتەتىنىنە ەرەكشە توقتالىپ, الاش بالاسىنىڭ رۋحىن اسقاقتاتتى. جاڭابەك جاقسىعاليەۆ, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى. ورال.