جاساندى ينتەللەكت • 24 ءساۋىر, 2025

جاساندى ينتەللەكت: جاڭا ستراتەگيا, ينفراقۇرىلىم, ادام كاپيتالى

30 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە جاساندى ينتەللەكت سالاسىن دامىتۋعا باعىتتالعان كەشەندى ءىس-شارالار قولعا الىنىپ جاتىر. بۇل تۋرالى تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى ۇيىمداستىرعان ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ايتىلدى. ءىس-شاراعا جاساندى ينتەللەكت جانە يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى عيززات بايتۇرسىنوۆ, «Astana Hub» تەحنوپاركىنىڭ باس ديرەكتورى دانيا احمەتوۆا قاتىستى.

جاساندى ينتەللەكت: جاڭا ستراتەگيا, ينفراقۇرىلىم, ادام كاپيتالى

التى باعىتتى قامتيدى

2024-2029 جىلدارعا ارنالعان جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى التى نەگىزگى باعىتتى قامتيدى: دەرەكتەر, ينفراقۇرىلىم, ادام كاپيتالى, عىلىمي زەرتتەۋلەر, قۇقىقتىق رەتتەۋ, اكسەلەراتسيالىق باعدار­لامالار. قازىر بۇل تۇجىرىم­دامانى ۇلتتىق سترا­تەگياعا اينالدىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكە­لەي تاپسىرماسىمەن جاساندى ينتەللەكت ەكوجۇيەسىن قالىپتاستىرۋ – ءبىلىم بەرۋ, عىلىمي زەرتتەۋ­لەر, ينفراقۇرىلىم, نورماتيۆ­تىك-قۇقىقتىق بازا, كاسىپ­كەر­لىك سىندى بىرنەشە ءىرى كومپونەنت­­تى قامتيدى. ءبىز جاساندى ين­تەللەكتىنى دامىتۋدىڭ كەشەن­دى ءتاسىلىن ۇستانىپ وتىرمىز: مەك­تەپ وقۋشىلارىنان باستاپ مەم­لەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە دەيىنگى بارلىق دەڭگەيدە ادام كاپيتالىن دامىتىپ, الەمدىك دەڭگەيدەگى ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋدامىز», دەدى ع. بايتۇرسىنوۆ.

مينيسترلىك وكىلىنىڭ بايان­داۋىن­شا, 2024 جىلدىڭ 27 ساۋى­رىندە ۇكىمەتتىڭ №342 قاۋلىسى بويىنشا مينيسترلىك جانىنان جاساندى ينتەللەكت جانە يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ كومي­تەتى قۇرىلعان. بۇل ورگان — سا­لاداعى ناقتى ىستەر مەن ستراتە­گيالىق شەشىمدەردى ۇيلەستىرەتىن ورتالىق قۇرىلىم.

سونداي-اق ءماجىلىس دەپۋتاتتارى «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭ جوباسىن دايىنداعان. قۇجات جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرىن ازىرلەۋ مەن ەنگىزۋدى كەشەندى تۇردە رەتتەۋگە باعىتتالعان. وندا مەم­لەكەتتىڭ سالالىق ساياسا­تى­نىڭ شەكاراسى بەلگىلەنىپ, جي جۇيەلەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى, اشىقتىعى جانە جاۋاپكەرشىلىگى جونىندەگى ۇستانىمدار ايقىن كورسەتىلگەن. سونىمەن قاتار اتالعان تەحنولوگيالاردى قوعام ءومىرىنىڭ ءتۇرلى سالالارىنا ەتيكا­لىق ءارى باقىلاناتىن تۇردە ەن­دىرۋ جولدارى قاراستىرىلعان.

 

ينفراقۇرىلىم مەن تەحنولوگيالىق دامۋ

مينيسترلىك جاساندى ينتەللەكت ءۇشىن تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋ شەڭ­بە­رىندە «NVIDIA» ەسەپتەۋ قۋاتتارىن ەل اۋماعىنا ەكسپورت­تاۋعا ءوتىنىم بەرگەن. سونىمەن قاتار «NVIDIA L40s» ارنايى گرافيكالىق ۆيدەو­كارتالا­رى ساتىپ الىنىپ, ولار «ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» اق جۇمىس ىستەپ تۇرعان دەرەك­تەردى وڭدەۋ ورتالىعىندا ورنالاستىرىلعان. بۇل رەسۋرس­تار «KazLLM» قازاق ۇلكەن تىلدىك مودەلىنە نەگىزدەلگەن مەملەكەتتىك ونىمدەردى ورنالاستىرۋعا پايدالانىلادى.

«KazLLM» مودەلى 148 ميل­ليارد توكەننەن تۇراتىن كوپتىلدى دەرەكتەر جيىنتىعىندا وقىتىل­عان. مودەلدىڭ 8 جانە 70 ميلليارد پارامەترلى ەكى نۇسقاسى ازىرلەنگەن.

«دامىپ كەلە جاتقان سۋپەر­كوم­پيۋ­تەرلىك ينفراقۇرى­لىم ۇلتتىق جاساندى ينتەللەكت پلات­­فورماسىمەن بىرىكتىرىلىپ, مەم­لەكەتتىك تسيفرلىق ونىمدەردى ازىرلەۋ مەن ەنگىزۋدىڭ نەگىزگى ەلەمەنتى بولادى. پلاتفورما دەرەكتەر جيىنتىعىن, ەسەپتەۋ رەسۋرستارىن, جاساندى ين­تەللەكت مودەلدەرىن ازىرلەۋگە, وقىتۋعا ارنالعان قۇرال­دار­دى قامتيدى. ونىڭ نەگىزىن­دە مەملە­كەتتىك قىزمەتتەرگە قول جەتكىزۋدى جەڭىلدەتۋگە ءارى مەملەكەتتىك ورگاندار قىز­مەتىنىڭ تيىمدىلىگىن ارت­تىرۋعا باعىتتالعان جاساندى ينتەللەكت اگەنتتەردىڭ 11 ءپروتوتيپى ازىرلەندى», دەدى مينيسترلىك
وكىلى.

 

ءبىلىم بەرۋ

«Astana Hub» تەحنوپاركىنىڭ باس ديرەكتورى دانيا احمەتوۆا­نىڭ ايتۋىنشا, «Industrial AI Accelerator» باعدارلاماسى اياسىندا تاۋ-كەن ءوندىرىسى, ەنەرگەتيكا, مەديتسينا, قارجى تەحنولوگيالارى جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر سالالارىندا جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋگە 27 قاناتقاقتى جوبا ىسكە قوسىلعان. باعدارلاماعا 116 كومپانيا ءوتىنىم بەرىپ, 32 كومپانيا ىرىكتەۋدەن ءوتىپ وتىر. ولاردىڭ ىشىندە 4 جوبانىڭ تيىمدىلىگى دالەلدەنىپ, قولدانۋعا ۇسىنىلىپ وتىر.

ال ادام كاپيتالىن دامىتۋ ماقساتىندا مينيسترلىك الداعى 5 جىلدا 1 ملن ادامدى جاساندى ينتەللەكتىمەن جۇمىس ىستەۋ داعدىلارىنا ۇيرەتۋدى جوس­پارلاپ وتىر. بۇل باعىتتا «Alem.ai» حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعى قۇرىلىپ, وندا ءبىلىم بەرۋ, زەرتتەۋ, ستارتاپتاردى قولداۋ باعىتىنداعى جوبالار جۇزەگە اسىرىلادى.

بۇگىندە تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى «Astana Hub»-پەن بىرلەسىپ, ەلىمىزدىڭ ازاماتتارىن تسيفرلىق بولاشاققا دايىنداۋعا ماڭىزدى قا­دام­دار جاساپ جاتىر. جاساندى ين­­تەل­لەكتىنى دامىتۋ باعى­تىن­­­دا ەلىمىزدە قولعا الىن­عان ماڭىز­­­­دى باستامالاردىڭ ءبىرى – «Decentrathon» دەپ اتالاتىن ءىرى كو­­لەم­­دى حاكاتون. بۇل – ەلىمىزدىڭ تۇك­­­پىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن جاس ما­­مان­­داردى بىرىكتىرەتىن كوپ لوكا­تسيا­لى تەحنولوگيالىق جارىس.

«تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىمەن بىرلەسە وتىرىپ, جاساندى ينتەللەكتىمەن جۇمىس ىستەۋ داعدىلارىنا 1 ميلليون وتانداسىمىزدى وقىتۋدى جوسپارلاپ وتىر. 5 جىل ىشىندە 500 مىڭ مەكتەپ وقۋشىسى, 300 مىڭ ستۋدەنت, 90 مىڭ مەملە­كەتتىك قىزمەتكەر, 80 مىڭ بيزنەس وكىلى مەن ءتۇرلى سالالارداعى ازاماتتار قامتىلماق. ماقسات – تەحنولوگيالاردى تەك تۇتى­نا­تىن ەمەس, ولاردى جاساي الا­تىن, قولدانا بىلەتىن ۇرپاق قا­لىپتاستىرۋ», دەيدى د.احمەتوۆا. 

سوڭعى جاڭالىقتار