ۇكىمەتتە گاز سالاسىن دامىتۋ ماسەلەسى قارالدى

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, 2024 جىلى ەلىمىزدە گاز ءوندىرۋ 59 ملرد تەكشە مەتردى قۇرادى, جالپى كولەمنىڭ 85%-ى – قاراشىعاناق, تەڭىز جانە قاشاعان ءۇش ءىرى كەن ورنىنا تيەسىلى. سونىمەن قاتار قازاقستاندا تاۋارلىق گاز ءوندىرىسى 28,7 ملرد تەكشە مەترگە جەتتى. ەرلان اقكەنجەنوۆ 2025 جىلعا ارنالعان جوسپار 29,4 ملرد تەكشە مەتر دەڭگەيىندە بەلگىلەنگەنىن باياندادى.

پرەمەر-مينيستر كومىرسۋتەك وتىنىنىڭ ەڭ ەكولوگيالىق تازا ءتۇرى رەتىندە تابيعي گازدى تۇتىنۋدىڭ الەمدىك ءوسۋ ءۇردىسىنىڭ ساقتالىپ وتىرعانىنا باسا نازار اۋداردى. دەكاربونيزاتسياعا بەت العان ەلدەردە دە گاز نەگىزگى جانە رەزەرۆتىك گەنەراتسيا بولىپ قالا بەرەتىنى, ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەتىنى اتاپ ءوتىلدى. ولجاس بەكتەنوۆ قازاقستاندا گاز ازاماتتاردىڭ تۇرمىس ساپاسىنا, ەكونوميكانىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە وڭىرلەردىڭ دامۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن الەۋمەتتىك ماڭىزدى رەسۋرس بولىپ سانالاتىنىنا توقتالدى.

«مەملەكەت باسشىسى گاز سالاسىن دامىتۋدىڭ باسىمدىعىن بىرنەشە رەت اتاپ ءوتىپ, حالىقتى گازبەن تۇراقتى قامتاماسىز ەتۋ, ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ جانە جاڭا كەن ورىندارىن بارلاۋ جۇمىستارىن كەڭەيتۋ باعىتىندا تاپسىرمالار بەردى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ «كوگىلدىر وتىن» بويىنشا الەۋەتى زور. تابيعي گاز قورىنىڭ راستالعان كولەمى شامامەن 4 ترلن تەكشە مەتردى قۇرايدى. الايدا, ونى يگەرۋ ءۇشىن جۇيەلى تاسىلدەر مەن جاڭا ينۆەستيتسيالار, زاماناۋي ينفراقۇرىلىم جانە ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيا قاجەت»,  دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.

جەر قويناۋىن زەرتتەۋ سالاسىنا ينۆەستورلاردى ءتيىمدى تارتۋ ءۇشىن عىلىمي بازانى جاڭارتۋ جانە گەولوگيالىق اقپاراتتى تسيفرلاندىرۋ ماسەلەسىنە نازار اۋدارىلدى. وسى جۇمىس شەڭبەرىندە ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس, ەنەرگەتيكا مينيسترلىكتەرى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ كاسىپورىندارمەن ءوزارا ءىس-قيمىلى جونىندەگى بىرىڭعاي تەرەزەنى جانە كەن ورىندارىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىن قامتيتىن جەر قويناۋىن پايدالانۋدىڭ بىرىڭعاي پلاتفورماسىن ازىرلەيدى.

سونداي-اق گاز وڭدەۋ زاۋىتتارىن سالۋ جوبالارىن جەدەلدەتىپ ىسكە اسىرۋ باسىم باعىت بولىپ سانالادى. ولاردى پايدالانۋعا بەرۋ ءونىمنىڭ قوسىلعان قۇنىن ارتتىرىپ قانا قويماي, گاز يمپورتىنا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا, سونداي-اق جاناما سالالارداعى ءوندىرىستى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

جالپى بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىز بويىنشا گازبەن قامتۋ دەڭگەيى 62,4%-عا جەتەدى. ولجاس بەكتەنوۆ 2030 جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىشتى 65%-عا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. قازىرگى ۋاقىتتا «بەينەۋ – بوزوي – شىمكەنت» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ ەكىنشى جەلىسىن جانە «تالدىقورعان – ءۇشارال» گاز قۇبىرىن سالۋ سياقتى ءىرى جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

پرەمەر-مينيستر بىرقاتار تاپسىرمالار بەردى:

• ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى «QazaqGaz» جانە «قازمۇنايگاز» كومپانيالارىمەن بىرلەسىپ, 1-ءشى ماۋسىمعا قاراي ۇكىمەتكە جاڭا گاز كەن ورىندارىن دامىتۋ جانە يگەرۋ جونىندە ۇسىنىستار ەنگىزسىن;
• ونەركاسىپ مينيسترلىگىنە ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, وسى جىلعى تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جەر قويناۋىن پايدالانۋدىڭ بىرىڭعاي پلاتفورماسىن ىسكە قوسسىن;
• «سامۇرىق-قازىنا» قورى قاشاعان مەن جاڭاوزەندەگى گاز وڭدەۋ زاۋىتتارىنىڭ قۇرىلىسىن ۋاقتىلى اياقتاۋدى ەرەكشە باقىلاۋعا السىن;
• ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى وسى جىلدىڭ ءۇشىنشى توقسانىندا قاراشىعاناق گاز وڭدەۋ زاۋىتى بويىنشا ينۆەستيتسيالىق شەشىم قابىلداۋدى قامتاماسىز ەتسىن;
• گاز قۇبىرلارى جوبالارىن ىسكە اسىرۋ جەدەل قارقىنمەن جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ەسكەرە وتىرىپ, ءوڭىر اكىمدىكتەرى ەرتە باستان دايىندىققا كىرىسىپ, ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋ بويىنشا جوسپارلانعان بارلىق جۇمىستاردى ۋاقتىلى اياقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس.

«سونداي-اق گازداندىرۋ جۇمىستارىن زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ارقىلى دا جەدەلدەتىپ جۇرگىزۋگە بولادى. مىسالى, شەتەلدە قۇبىرلاردى مەحانيكالىق تاسىلمەن قوسۋ تەحنولوگياسى قولدانىلادى. ول قۇبىر توسەۋ جۇمىستارىن بارىنشا جەدەلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا, اتالعان تەحنولوگيانى دامىتۋ ءۇشىن ۇلتتىق ستاندارتتاردى قايتا قاراۋ كەرەك بولادى. ويتكەنى قازىرگى تاڭدا قۇبىرلاردى قوسۋ دانەكەرلەۋ ارقىلى عانا جۇرەدى»,  دەپ اتاپ وتكەن ولجاس بەكتەنوۆ, ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس, ەنەرگەتيكا, ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىكتەرىنە ءتيىستى راسىمدەردىڭ جۇرگىزىلۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.

• QazaqGaz كومپانياسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ 2026 جىلعى 1 تامىزعا دەيىن تاۋارلىق گازدى وندىرۋدەن باستاپ تۇتىنۋ تىزبەگىندە تسيفرلىق ەسەپكە الۋدى قامتاماسىز ەتسىن; 

• ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى مەن وڭىرلەردىڭ اكىمدەرى سۇيىتىلعان گازدى ءبولۋ پروتسەستەرىن اۆتوماتتاندىرۋ جونىندە ءبىر اي مەرزىمدە ناقتى ۇسىنىستار ەنگىزسىن.