سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
وتكەن 30 جىلدا قانجىعامىز ءبىراز ولجامەن مايلاندى. الدىمەن, قحا وسكەلەڭ ۇرپاققا الەۋمەتتىك تۇرعىدا دەمەۋ بولدى, دامۋعا قانات ءبىتىردى. بۇل الاڭدا مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق قىزمەتتە, ونەر مەن شىعارماشىلىقتا, سونداي-اق بيزنەستە جۇلدىزى جانعان جاستار تۇلعا رەتىندە جەتىلە باستادى.
بۇگىندە جاستار قاۋىمى – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ باستى قوزعاۋشى كۇشتەرىنىڭ ءبىرى ءھام كەلبەتى. ولار ۆولونتەرلىك قىزمەتتەن عىلىمي زەرتتەۋلەرگە دەيىنگى بارلىق باعىتتا دامۋ ساتىسىن قالىپتاستىرا ءبىلدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ رەفورمالارى مەن وزگەرىستەرىن ىسكە اسىرۋدا دا جاستاردىڭ ۇلەسى ايرىقشا.
قحا ءۇش ونجىلدىقتا ادام كاپيتالىن دامىتۋمەن تۇراقتى اينالىستى. مەملەكەتتىك ءتىلدى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋعا, قايىرىمدىلىق, ۆولونتەرلىك, ينۆەستيتسيا تارتۋ, مەدياتسيا, ديپلوماتيا, عىلىمي-زەرتتەۋ, اعارتۋشىلىق جانە تاربيەلىك باعىتتاردا ناتيجەلى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بۇل رەتتە «اسسامبلەيا جاستارىنىڭ» دا ورنى ەرەك.
ەلىمىزدىڭ 10 مىڭنان اسا بەلسەندىسىن ءبىر ارنادا توعىستىرعان بىرەگەي جاستار ۇيىمىنىڭ 20 وڭىرلىك بولىمشەسى بار. ەتنوس وكىلدەرى تىعىز ورنالاسقان ايماقتاردا, ياعني مونوقالالار مەن اۋىلدىق جەرلەردە ۇيىمنىڭ جەكە بولىمدەرىن قۇرۋعا كۇش سالىپ جاتىرمىز. ازىرگە ريددەر مەن تەمىرتاۋ قالاسىنان جانە قورداي اۋدانىنان اشىلدى. مۇنداعى ماقسات – ايماقتارمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتىپ, ەلدى مەكەندەردىڭ جاستارىمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەۋ, ولاردىڭ ءوزىن دامىتۋىنا ىقپالداسۋ.
ءداستۇرلى جوبالارىمىزدىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ءتىلدى ەتنوسارالىق قارىم-قاتىناس ءتىلى رەتىندە دامىتۋعا ايرىقشا كوڭىل بولىنەدى. ءتىپتى كەيىنگى 30 جىلدا قازاقشا شۇيىركەلەسكەن وزگە ەتنوس وكىلدەرىن كورۋ قالىپتى قۇبىلىسقا اينالدى. بۇل رەتتە قحا وكىلدەرى مەن ۇيىم بەلسەندىلەرىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى ينتەراكتيۆتى جوبالارى سەرپىن بەردى. ولگا سپيرينا, الينا كان, وكسانا نابيەۆا, اناستاسيا ۋلچەنكو, الەكساندرا مىسكينا سەكىلدى جاستارىمىز كوپشىلىككە ۇلگى.
ماسەلەن, جۋرناليست الەكساندرا مىسكينا باستاعان «ۇيدە سويلە» جوباسى – ۇيدەن شىقپاي-اق, قازاق ءتىلىن ۇيرەتەتىن تاپتىرماس قۇرال. جوبا استانا, الماتى, پەتروپاۆل, پاۆلودار قالالارىندا ءساتتى ىسكە اسىرىلدى.
بۇعان قوسا ءىت, كاسىپكەرلىك پەن الەۋمەتتىك جوبالارعا قاتىستى جاستار باستامالارىن قولداۋعا دا باسىمدىق بەرەمىز. بىلتىر جاس بەلسەندىلەرىمىز «كوشباسشىلار مەكتەبى» جوباسى اياسىندا كوممۋنيكاتسيا قۇرۋ, كوپشىلىك الدىندا سويلەۋ, باسقارۋ, قوعاممەن جۇمىس ىستەۋ سەكىلدى داعدىلاردى ۇيرەندى. وسىلايشا, ءبىز قوعامدىق-ساياسي سالاعا دايىن, بىلىكتى جاس مامانداردى دايارلاۋدى كوزدەدىك.
جاستارمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ جاڭا ءتۇرى – ستۋدەنتتىك اسسامبلەيالار جەلىسىن قۇرۋ. باستاما بىلتىر اياق الىپ, 50-دەن اسا جوعارى وقۋ ورنى مەن كوللەدجدە ستۋدەنتتىك ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى قۇرىلدى. قۋانتاتىنى سول, جوبانى جاستاردىڭ وزدەرى جوعارى ىنتا-ىقىلاسپەن قابىلدادى. اباي, اتىراۋ, شىعىس قازاقستان, ماڭعىستاۋ وبلىستارىنداعى ۇيىمدار بىردەن جۇمىسقا كىرىستى. ورتا ناعىز شىعارماشىلىق الاڭعا اينالىپ, ەل يگىلىگى جولىنداعى جاقسى يدەيالار ىسكە اسادى دەپ سەنەمىز.
ەكىنشى جىل قاتارىنان ءوتىپ جاتقان «Folk&Art Performance» جوبامىز ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرىنىڭ مادەنيەت سالاسىنا تيگىزگەن ىقپالىن كورسەتۋگە باعىتتالعان. جوبا اياسىندا شىعارماشىل جاستار ءۇشىن جول ءجۇرۋ گرانتتارى ءبولىندى. ونەرلى ۇل-قىزدارىمىز حالىقارالىق بايقاۋلارعا قاتىسىپ, ەلىمىزدىڭ كوك بايراعىن شەتەلدەردە اسقاقتاتا الادى.
ۇيىم ۆولونتەرلىك قىزمەتتە دە بەلسەندى. ەلدەگى توتەنشە جاعدايلار كەزىندە اسسامبلەيا ەرىكتىلەرى جۇمىلدىرىلىپ, العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ وتانداستارىمىزعا كومەك كورسەتتى. مىسالى, بىلتىر سۋ تاسقىنى تۇسىندا قحا-نىڭ «جۇرەكتەن جۇرەككە» اتتى اۋقىمدى اكتسياسىن ىسكە اسىرۋعا 12 مىڭنان اسا بەلسەندى ەرىكتى تارتىلدى. بۇل جۇمىس قحا XXXIII سەسسياسى اياسىندا پرەزيدەنتتىڭ جوعارى باعاسىنا يە بولدى.
«اسسامبلەيا جاستارى» ۇيىمىنىڭ حالىقارالىق بايلانىستى بەلسەندى ورناتقانى دا – اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جايت. جاستارىمىزدىڭ تاجىريبەسى اندوررا, بەلگيا, گەرمانيا, ءۇندىستان, قىرعىزستان, رەسەي, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان, وزبەكستان, فرانتسيا ەلدەرىندە جانە يۋنەسكو مەن ەۋروپا كەڭەسى سىندى حالىقارالىق الاڭداردا تانىستىرىلعانىن ماقتانىشپەن جەتكىزە الامىن.
بيىل مامىر ايىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جاستارى يۋنەسكو-نىڭ پاريجدەگى شتاب-پاتەرىنە بارىپ, ەلىمىزدىڭ ۇزدىك جوبالارىن الەمگە پاش ەتەدى. ءبىز ارقاشان قوعامدىق ديپلوماتيانى دامىتۋعا اسا ءمان بەرەمىز. ويتكەنى جاس كوشباسشىلار اراسىنداعى بايلانىس ەلدەر اراسىنداعى دوستىقتى نىعايتا تۇسەدى.
مەملەكەت باسشىسى «Ana tili» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا ء«بىزدىڭ ءپاتريوتيزمىمىز ناقتى ىسپەن كورىنۋى كەرەك» دەگەن ەدى. مىنە, «اسسامبلەيا جاستارى» ۇيىمى وسى باعىتتا كۇن سايىن تەر توگىپ كەلەدى. جاستارىمىز تاتۋلىق پەن كەلىسىمدى نىعايتۋ جولىندا جىگەر جۇمساپ, جاسامپازدىق پەن جاڭاشىلدىقتىڭ ءسان-سالتانات قۇرۋىنا اتسالىسىپ جاتىر.
تيمۋر جۇمىرباەۆ,
«اسسامبلەيا جاستارى» رقب توراعاسى
