استانا-قوستاناي باعىتىندا, جاقسى اۋدانىنىڭ اۋماعىندا پەرەكاتنوە اۋىلىن جاناي وتەتىن جول ۇستىنەن قىزىلسۋ ءجۇرىپ كەتكەن. تەرەڭدىگى 50 سانتيمەتر, ەنى 400 مەتر شاماسىندا. قاپەلىمدە جولاۋشىلار تىم اسىعىس بولدى ما ەكەن, كىم ءبىلسىن, كولىك جۇرگىزۋشىسى تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, ارىنى قاتتى اعىن سۋدى كولىگىمەن كەسىپ وتپەك بولعان. اعىستىڭ قاتتى بولعاندىعى سونشالىق, كولىكتى جول ۇستىنەن سىرعىتىپ, ەڭىسكە ءتۇسىرىپ جىبەرگەن. كولىكتەگى ەكى جولاۋشى امان قالعانىمەن, جۇرگىزۋشى قايعىلى قازاعا ۇشىرادى.
بيىل قار ءدال بىلتىرعىداي قالىڭ تۇسپەگەنىمەن, بۇلاندى اۋدانىندا قىزىلسۋدىڭ قارقىنى قاتتى بولدى. جەرگىلىكتى جۇرتتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ماقپال تاۋىنىڭ باۋىرىنان كىلكىپ اققان دالا سۋى قۇدىقاعاش, ساۋلە اۋىلدارىن جاناي ءوتىپ, ماكينسك قالاسىنا قۇيىلعان. قالانىڭ شەتكى كوشەلەرىن سۋ باسىپ قالدى. سۋ تاسقىنىنىڭ زاردابىن جويۋعا وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى بار كۇش-مۇمكىندىكتەرىن جۇمىلدىردى. كوكشەتاۋ, اتباسار, استانا قالالارىنان دا قوسىمشا كۇش تارتىلدى. قاراعاندى وبلىسىنىڭ توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنەن دە كومەك كەلەدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. قالا شەتىندەگى بوگەتتەردى نىعايتىپ, تابيعي سۋ جولدارىن بوگەۋ ءۇشىن ينەرتتى ماتەريالدار سالىنعان قاپشىقتاردى توسەۋ جۇمىسى جالعاسىپ جاتىر. قىزىلسۋدىڭ الدىن الۋعا 400-گە جۋىق ادام مەن جۇزدەن استام ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان. قىردان قۇلاعان قىزىلسۋدى قاۋىپسىز وتكىزۋ ءۇشىن اۆتوجولداردى اشۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. بۇل شارا لىقسىپ كەلگەن سۋدىڭ كىدىرىسسىز وتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. تۇندە بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ارقاسىندا 10 مىڭ تەكشە مەتردەن استام سۋ سورىلىپ, جەتى مىڭ قاپ سۋ جولىن بوگەۋگە جۇمسالدى. ەرەكشە نازار اۋداراتىن تۇستاردىڭ كارتاسى بەلگىلەندى. ماكينسك قالاسىندا 12 ۋچاسكەدە قاۋىرت جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. قازىرگى كۇنى قاۋىپ سەيىلدى. يۆانكوۆكا اۋىلىندا 4 تۇرعىن ءۇيدى سۋ باستى. كاپيتونوۆكا اۋىلىنىڭ جانىنان وتەتىن بوقسىق وزەنىنىڭ دەڭگەيى كوتەرىلىپ, جاعالاۋدان شىعىپ كەتۋىنە بايلانىستى قاۋىپ ءتوندى. ءتۇن ىشىندە 41 ادام ەۆاكۋاتسيالاندى. نوۆوبراتسكوە اۋىلىندا 70 ادام قاۋىپسىز جەرگە ورنالاستىرىلدى. قىزىلسۋدىڭ قۇرساۋىنان 757 باس مال مەن 471 قۇس قۇتقارىلدى.
«قازگيدرومەت» ماماندارىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وبلىستاعى ارناسى كەڭ وزەندەردەگى جاعداي مۇقيات باقىلانىپ وتىر. قىلشاقتى, شاعالالى, مويىلدى, سىلەتى وزەندەرى جۋاسىعان. ايتسە دە سۋ دەڭگەيىنىڭ ءبىرشاما اۋىتقۋى بايقالادى. وعان سەبەپ بولعان دۇنيە, ورمان القاپتارى مەن ساي-سالالارداعى كەش ەرىگەن قاردىڭ سۋىنىڭ قۇيىلۋى. قازىرگى ۋاقىتتا ەسىل, جاباي, قالقۇتان, نۇرا وزەندەرى مەن ولاردىڭ سالالارىندا تاسقىن سۋ مولىنان ءجۇرىپ جاتىر. قالقۇتان, جاباي وزەندەرىندەگى سۋ مولشەرىنىڭ ءبىرشاما كوبەيۋى الاڭداۋشىلىق تۋعىزىپ وتىر.
«قازاۆتوجول» ۇك» اق اقمولا وبلىستىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى رۇستەم ابىلەۆ جول قىزمەتتەرى دە كۇشەيتىلىپ جاتقاندىعىن مالىمدەدى. وبلىستا سۋ باسۋ قاۋپى بار 48 جەر انىقتالعان. ونىڭ 12-ءى كوپىر, 32-ءى قۇبىر. وتكەن جىلى بۇل تۇستاردى بەكىتۋگە 30,5 ميلليارد تەڭگە قاراجات ءبولىنىپتى. ونىڭ 20 ميلليارد تەڭگەسى ورتاشا جوندەۋ جوبالارىنا باعىتتالعان. باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بيىلعى سۋ تاسقىنى كەزىندە اۆتوجولداردىڭ 35 تەلىمىن سۋ باسقان.
– سۋ دەڭگەيى تۇسكەننەن كەيىن جولداردى جوندەۋ جۇمىستارى بىردەن باستالدى, – دەيدى وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ۆلاديمير كۋلاكوۆ, – ارنايى تەحنيكالارمەن جابدىقتالعان بريگادالار ۇيىمداستىرىلدى. جالپى, 20 شاقىرىم جولدا قىرىققا جۋىق ۋچاسكە سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەكتى. ءۇش كوپىر ءب ۇلىندى.
شورتاندى اۋدانىنداعى جاعداي دا الاڭداتارلىق. بالىقتىكول ايدىنىنداعى سۋ دەڭگەيى كۇرت كوتەرىلگەن. بۇل كولگە دە قىردان قۇلديلاي اققان قىزىلسۋ ۇزدىكسىز قۇيىلىپ جاتىر. سۋ اۋىلعا كىرگەنىمەن, تۇرعىن ۇيلەر زارداپ شەككەن جوق. اۋىل تۇرعىندارى قاتىنايتىن دالا جولى جۇرۋگە جارامسىز. قازىر كامىشەنكو اۋىلىنداعى جاعداي تۇراقتى باقىلاۋدا. بۇل ەلدى مەكەندە 37 وتباسى بار. 68 تۇرعىننىڭ جاي-كۇيى ەسكەرىلەدى. جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ مالىمدەۋىنە قاراعاندا, ازىق-ت ۇلىكپەن, ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ءبىر جاقسىسى, اۋىلدا اۋرۋ-سىرقاۋ جوق.
اتباسار اۋدانى جىل سايىن كوكتەمدە قاربالاس كۇيگە ەنەتىنى بەلگىلى. ناۋرىز ايىنىڭ ورتا شەنىندە اۋدان تۇرعىندارى كۇن قاباعىن باعۋمەن بولدى. جاباي وزەنىنىڭ ارناسى تەز تولدى. ناۋرىزدىڭ 20-ى كۇنى اۋداندا وبلىستىق, اۋداندىق ماڭىزداعى تاس جولدىڭ سەگىز تەلىمىن قىزىلسۋ باستى. قازىر قاۋىپ ازداپ سەيىلگەن ءتارىزدى.
سىندارلى شاققا اۋدان ەرتە قامدانعان سىڭايلى ەدى. 240 مىڭ تەكشە مەتر قار شىعارىلىپ, ون شاقىرىم ارىق بويى تازالانعان. ناۋرىز ايىنىڭ ورتا شەنىندە جىلاندى, جاباي, ەسىل وزەندەرىنىڭ مۇزى جارىلىپ, ارناسىنان اعىن سۋ كىدىرىسسىز وتەتىن جاعداي جاسالعان بولاتىن.
جىل سايىن ادامداردىڭ اپشىسىن قۋىرا كەلەتىن كوكتەمگى قىزىلسۋدىڭ تاقسىرەتىمەن كەلگەن شىعىن ءالى تولىق ەسەپتەلگەن جوق.
اقمولا وبلىسى
