ءبىر التىنعا زار بولدىق
جارىستى گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرى باستادى. كۇرەستىڭ بۇل تۇرىندە ەلىمىز ازيانىڭ الدىڭعى لەگىندە ەكەنى بارشا جۇرتقا ءمالىم. وسىعان دەيىنگى ازيا چەمپيوناتتارىندا بارلىعى 146 مەدالعا (44 التىن + 42 كۇمىس + 60 قولا) قول جەتكىزدىك. بۇل كورسەتكىش جونىنەن يران (58 التىن) مەن وڭتۇستىك كورەيادان (56 التىن) عانا قالىپ كەلەمىز. وزگە مەملەكەتتەردەن كوشىمىز الدەقايدا ىلگەرى. ءبىز تەك 1993-2024 جىلدار ارالىعىندا, ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى كەزەڭدە وتكەن باسەكەلەردى ەسەپكە الىپ وتىرمىز. اتالعان دودادان باس جۇلدەسىز ورالعان كەزىمىز دە جوق ەمەس. اتاپ ايتساق, 2001 جىلى 1 كۇمىس پەن 1 قولانى, 2007 جىلى 2 كۇمىستى, 2008 جىلى 2 كۇمىس پەن 1 قولانى, 2010 جىلى 1 كۇمىس پەن 2 قولانى, 2019 جىلى 1 كۇمىس پەن 6 قولا مەدالدى قاناعات تۇتتىق. سول كەلەڭسىز جاعداي تاعى دا قايتالانىپ, الىستاعى امماندا «كلاسسيكتەرىمىز» ەلىمىزدىڭ ءانۇرانىن بىردە-ءبىر رەت شىرقاتا المادى.
تاياۋ شىعىستا كۇش سىناسقان 10 جەرلەسىمىزدىڭ ەكەۋى عانا اقتىق سىنعا القىنباي جەتتى. ومار ساتاەۆ (82 كگ) پەن ءالىمحان سىزدىقوۆ (130 كگ) فينالدا يران بالۋاندارىنا ەسە جىبەردى. ماگوماد يبراگيموۆ (77 كگ) پەن ءشامىل وجاەۆ (87 كگ) قولا مەدالدى قاناعات تۇتتى.
سارى قۇرلىقتىڭ باستى دوداسىندا ماقتاۋلى مەيىرجان شەرماحانبەتتىڭ (67 كگ) سىن ساعاتتا سۇرىنگەن ساتىندە قاتتى قىنجىلدىق. الەم چەمپيوناتىندا قولا, ازيا ويىندارىندا كۇمىس, ازيا بىرىنشىلىگىندە التىن العان مارقاسقا بۇرىن-سوڭدى كوزگە تۇسە قويماعان وڭتۇستىك كورەيانىڭ ورتاڭقول بالۋانى مەنسونگ كۆوننىڭ وسال تۇسىن تابا المادى. جاستار اراسىنداعى (U-23) الەم چەمپيونى, ەرەسەكتەردىڭ قۇرلىق بىرىنشىلىگىنىڭ جەڭىمپازى سۇلتان اسەت ۇلىنىڭ (63 كگ) جولىنا دا ۇلكەن ۇمىتپەن قاراعان ەدىك. الايدا امماندا بۇل بالۋاندى مۇلدە تانىمادىق. العاشقى ەكى اينالىمدا ايقىن باسىمدىق تانىتقان سۇلتان شەشۋشى تۇستا وڭباي وپىق جەدى. اۋەلى وزبەكستاننىڭ, ودان كەيىن سولتۇستىك كورەيانىڭ وكىلىنە ەسەسى كەتتى. سول سەكىلدى يوردانيادان قۇرالاقان ورالعان ەربول كاماليەۆ (55 كگ), باقىتجان قابدىل (60 كگ), ءادىلحان ساتاەۆ (72 كگ), ءىلياس گۋچۋگوۆ تا (97 كگ) ەل سەنىمىنە سەلكەۋ ءتۇسىردى.
ابىروي بولعاندا, ايتەۋىر قازاقتار بيىلعى ازيا چەمپيوناتىنان التىنسىز قايتقان جوق. بىراق بۇل باس جۇلدەنى ءبىزدىڭ ءتول تۇلەگىمىز ەمەس, وزبەكستاندا تۋىپ-ءوسىپ, سول جاقتا كۇرەستىڭ قىر-سىرىنا قانىققان قانداسىمىز ايتجان قالماحانوۆ ولجالادى. 19 جاستاعى دارىندى جاس سولتۇستىككورەيالىق چان كيمدى, وتانداسىمىز سۇلتان اسەت ۇلىن, يراندىق موحاماد مەحدي ابباس كەشتكاردى جولىنان ىعىستىرىپ, تاياۋ شىعىستا وزبەك ەلىنىڭ ءانۇرانىن شىرقاتتى.
گرەك-ريم كۇرەسىنەن 2025 جىلعى ازيا چەمپيوندارى: 55 كگ – كوحەي ياماگاۆا (جاپونيا), 60 كگ – سە ۋنگ ري (سولتۇستىك كورەيا), 63 كگ – ايتجان قالماحانوۆ (وزبەكستان), 67 كگ – سايد ەسمايلي (يران), 72 كگ – دانيال سوحرابي (يران), 77 كگ – ارام ۆاردانيان (وزبەكستان), 82 كگ – مۇحامماد ناگۋسي (يران), 87 كگ – جالعاسباي بەردىمۇرادوۆ (وزبەكستان), 97 كگ – مۇحاممەدحادي ساراۆي (يران), 130 كگ – فاردين حەدايات (يران).
ءجاميلانىڭ جارقىراعان ءساتى
ايەلدەر كۇرەسىنەن وتكەن جارىستىڭ العاشقى كۇنى كوزىمىزبەن جەر شۇقىدىق. بوزكىلەمگە شىققان بەس بۇرىمدىنىڭ بارلىعى دا جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدامىن تاتتى. ءبىر عانا بەلدەسۋدە جەڭىسكە جەتىپ, جارتىلاي فينالعا جەتكەن سۆەتلانا انكيچەۆا (50 كگ) ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن سايىستا ءسۇرىندى. جۇبانىش بەلدەسۋدە باعى جانعان گۇلدانا بەكەش (59 كگ) پەن يرينا كازيۋلينادان (68 كگ) دا قايىر بولمادى. تاجىريبەلەرى ابدەن تولىسقان ءزۇلفيا ياحياروۆا (55 كگ) مەن ەلميرا سىزدىقوۆا (76 كگ) تۇساۋكەسەر كەزدەسۋلەرىندە تىزە بۇكتى.
كەلەسى كۇنى نيلۋفار رايموۆا (57 كگ) شۋ دەگەننەن ۇتىلسا, باسقا قىزدارىمىز بىرازعا باردى. سولاردىڭ اراسىنان 72 كگ سالماقتا كۇرەسكەن ءجاميلا باقبەرگەنوۆا عانا جاسىنداي جارقىلدادى. باستاپقى باسەكەدە وڭتۇستىككورەيالىق سەحە كيمدى ايقىن ۇتقان ول جارتىلاي فينالدا جاپونيالىق ماساكو فۋرۋيتيمەن ايقاستى. ءدال وسى سپورتشى 2021 جىلى وسلوداعى الەم چەمپيوناتىنىڭ اقتىق سىنىندا ءبىزدىڭ ءجاميلانى جەڭگەن ەدى. بۇل جولى دا فۋرۋيتي 2:1 ەسەبىمەن الدا كەلە جاتتى. بىراق باسەكەنىڭ اياقتالۋىنا ءبىر سەكۋند قانا قالعاندا ج.باقبەرگەنوۆا ونى كىلەمنىڭ سىرتىنا يتەرىپ شىعارىپ, اسا قاجەتتى ۇپايدى قورجىنعا سالدى. بۇل شەشىمىمەن كەلىسپەگەن جاپوندار قازىلار القاسىنا شاعىم تۇسىرگەنگىمەن, وزگەرىسسىز قالدى.
فينالدا ءجاميلانىڭ جولى جاستار اراسىنداعى الەم بىرىنشىلىگىنىڭ (U-20) كۇمىس جۇلدەگەرى, ازيا چەمپيونى (U-20) يۋكي ليۋمەن قيىستى. ءبىرىنشى كەزەڭدە قىتاي بالۋانى بەلسەڭدى قيمىلداپ, ءبىزدىڭ بالۋاننىڭ ەركىن كوسىلۋىنە مۇمكىندىك بەرمەدى. ۇزىلىستەن كەيىن قارقىنىن كۇرت كۇشەيتكەن ءجاميلا قارسىلاسىن ابدەن ساستىردى. اقىرى 4:1 ەسەبىمەن جەڭىسكە جەتىپ, ءتورت دۇركىن ازيا چەمپيونى اتاندى. ءسويتىپ, باقبەرگەنوۆا اتالعان جارىستا ولجالاعان التىن مەدالداردىڭ سانى جونىنەن تاتيانا امانجول, گۇزەل مانيۋروۆامەن تەڭەستى. بۇل – بالۋاندىق ونەردى سەرىك ەتكەن ەلىمىزدىڭ بۇرىمدىلارى اراسىنداعى ەڭ ۇزدىك كورسەتكىش.
وزگە ءۇش بالۋانىمىز ءۇشىنشى ورىنعا تالاستى. بۇل رەتتە زەينەپ بايانوۆانىڭ (53 كگ) جولى بولدى. قولا مەدال ءۇشىن تارتىستا ول وتگونتۋيا شينبولدپەن شەبەرلىك بايقاستى. وسىعان دەيىن ءۇش بىردەي ءدۇبىرلى دودادا ءدال وسى موڭعول سپورتشىسى زەينەپكە سان سوقتىرعان ەدى. بۇل جولى نامىسقا تىرىسقان قازاق قىزى ەسە قايتاردى. تىنىس دۇبەك (62 كگ) قىرعىز قالميرا بىلىمبەكقىزىنان, گاۋھار مۇقاتاي (65 كگ) قىتايلىق كي جانگتەن جەڭىلدى.
جالپىكوماندالىق ەسەپتە جاپونيا قۇراماسى الدىنا جان سالمادى. كۇنشىعىس ەلىنىڭ ارۋلارى 4 التىن, 1 كۇمىس, 4 قولانى ولجالادى. ودان كەيىنگى ساتىلارعا سولتۇستىك كورەيا (2+4+1), قىتاي (1+3+4), ءۇندىستان (1+1+3), قازاقستان (1+0+1), قىرعىزستان (1+0+1), موڭعوليا (0+1+3), وزبەكستان (0+0+2), وڭتۇستىك كورەيا (0+0+1) قۇرامالارى تابان تىرەدى.
ايەلدەر كۇرەسىنەن 2025 جىلعى ازيا چەمپيوندارى: 50 كگ – رەمينا ياشيموتو (جاپونيا), 53 كگ – تسوي حيوگيون (سولتۇستىك كورەيا), 55 كگ – و كيونريونگ (سولتۇستىك كورەيا), 57 كگ – سارا ناتامي (جاپونيا), 59 كگ – ساكۋرا ونيشي (جاپونيا), 62 كگ – مانيشا مانيشا ء(ۇندىستان), 65 كگ – ميۆا موريكاۆا 68 كگ –لي زەلۋ (قىتاي), 72 كگ – ءجاميلا باقبەرگەنوۆا (قازاقستان), 76 كگ – ايپەرى مەدەتقىزى (قىرعىزستان).
شەشۋشى ءساتتىڭ شەشىمى
يوردانيانىڭ باس شاھارىندا ەلىمىزدىڭ 10 ەركىن كۇرەس شەبەرى كۇش سىناستى. العاشقى كۇنى التىن مەدالدىڭ سىڭعىرىن ەستىمەدىك. ءتورت ورەنىمىزدىڭ اراسىنان 97 كگ سالماقتاعى ريزابەك ايتمۇحان سۋىرىلىپ شىقتى. باستاپقى باسەكەلەردە يندونەزيالىق مۇحامماد رۋديانسيۋان مەن تۇرىكمەنستاندىق شاتلىق حەمالاەۆتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىرگەن داڭقتى بالۋان جارتىلاي فينالدا جاستار اراسىنداعى الەم, قۇرلىق چەمپيونى, يراندىق مۇحاامادموبين ازيميدەن ايلاسىن اسىردى. فينالدا ريزابەك ارىندى اراش ەسيدامەن ايقاستى. ءدال وسى جاپون جىگىتىنەن وسىدان ەكى جىل بۇرىن استانادا وتكەن ازيا چەمپيوناتىنىڭ فينالىندا ۇتىلعان-دى. وسى جولى دا جەرلەسىمىزدىڭ وعان ءالى جەتپەدى. وتە ساۋاتتى تاكتيكا ۇستانىپ, باسەكەنىڭ باسىنان اياعىنا دەيىن ءبىر تىنىم تاپپاعان ەسيدا الاش جۇرتىن التىننان ايىردى. بۇل – ريزابەك ايتمۇحاننىڭ ازيا چەمپيوناتىنداعى ءۇشىنشى كۇمىسى.
نۇرسۇلتان سادىق (65 كگ) جارىستى مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتاسا, قالعان ءۇش بالۋان قولا مەدالعا تالاستى. شەشۋشى تۇستا راحات قالجاننىڭ (57 كگ) باعى جاندى. العاشقى اينالىمداردا ان جيەنگ (وڭتۇستىك كورەيا) پەن پاريج وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى گۋليمجون ابدۋللاەۆتى (وزبەكستان) جەڭگەن جەرلەسىمىز جارتىلاي فينالدا ميلاد ۆاليزادەگە (يران) جول بەردى. ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن تارتىستا راحات حۋسەين البەحاديلالبورستان (يراك) ايلاسىن اسىردى. ءدال وسى مەجەدە داۋلەت ەرگەش (79 كگ) تاجىك ماگومەد ەۆلوۆتىڭ, ناچىن كۋلار (70 كگ) جاپون يوشينوسۋكە اوياگيدىڭ الدىندا دارمەنسىزدىك تانىتتى.
جارىستىڭ سوڭعى كۇنى بالعاباي مۇحامەد (61 كگ) پەن نۇرسۇلتان ازوۆا (125 كگ) جۇلدەسىز قالدى. نۇرقوجا قايپانوۆ (74 كگ), بولات ساقاەۆ (86 كگ), ازامات داۋلەتبەكوۆ (92 كگ) جارتىلاي فينالعا ەش كەدەرگىسىز جەتتى. بۇل مەجەدە ازامات ءسۇرىندى. ول يراندىق امىرحوسسەين فيروۋعا ەسە جىبەردى. بىراق ايتۋلى بالۋانعا وكپە ايتا المايمىز. كەيىنگى ءۇش ازيا چەمپيوناتىندا الدىنا جان سالماعان ازامات يوردانيانىڭ استاناسىندا ءوزىنىڭ ۇيرەنشىكتى سالماعىندا كۇرەسكەن جوق. سول سەبەپتى دە وزىنەن الدەقايدا ەڭسەلى قارسىلاستارمەن تىرەسۋ قازاق سپورتشىسىنا قيىن سوقتى. دەسەك تە داۋلەتبەكوۆ ەلگە قۇرالاقان ورالعان جوق. ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن تارتىستا قانداسىمىز وزبەك شەرزود پايونوۆتان باسىم ءتۇسىپ, قولا مەدالدى قورجىنعا سالدى. باستاپقى باسەكەلەردە قارسىلاستارىنا ەش مۇمكىندىك بەرمەگەن بولات ساقاەۆ فينالدا ۇتىلدى. شەشۋشى تۇستا يراندىق ابدولفازل ءراحمانيدىڭ وسال تۇسىن تابا الماعان ول كۇمىستى قاناعات تۇتتى.
وتاندىق ەركىن كۇرەس شەبەرلەرى اراسىنان نۇرقوجا قايپانوۆتىڭ اسقان شەبەرلىگىنە ءتانتى بولدىق. بىلتىر تيرانادا الەم چەمپيونى اتانعان قازاقتىڭ ماقتانىشى امماندا باحرەيندىك ماگومەدراسۋل اسلۋەۆ, موڭعول باتبايار باتسۋح, يراندىق مۇحاممەد شاكەري, قىرعىز وروزبەك توكتومامبەتوۆتى تىزە بۇكتىرىپ, التىن تۇعىرعا كوتەرىلدى. بۇل بەلدەسۋلەردىڭ بارلىعىن قايپانوۆ تاكتيكالىق تۇرعىدان وتە ساۋاتتى وتكىزدى. ەش ارتىق قيمىل جوق, اسىقپاي-ساسپاي كۇرەستى. قارسىلاستارىنىڭ مىسىن باسىپ, ۇنەمى شابۋىل وتىندە ءجۇردى. قورعانىسىندا دا ءمىن جوق. وسىلايشا, نۇرقوجا ءۇشىنشى رەت ازيانىڭ باس بالۋانى اتاندى.
جالپى ەسەپتە يران (4+1+4) وزدى. ەكىنشى ورىندا – جاپونيا (3+0+3). ءۇشىنشى ساتىعا ەلىمىزدىڭ قۇراماسى (1+2+2) تابان تىرەدى. ودان كەيىنگى ورىندارعا قىرعىزستان (1+1+0), سولتۇستىك كورەيا (1+0+1), موڭعوليا (0+2+3), ءۇندىستان (0+2+1), باحرەين (0+1+2), تاجىكستان (0+1+1), قىتاي (0+0+3) قۇرامالارى جايعاستى.
ەركىن كۇرەستەن 2025 جىلعى ازيا چەمپيوندارى: 57 كگ – شونسون حان (سولتۇستىك كورەيا), 61 كگ – تاكارا سۋدا (جاپونيا), 65 كگ – كايسەي تانابا (جاپونيا), 70 كگ – ەرنازار اكماتاليەۆ (قىرعىزستان), 74 كگ – نۇرقوجا قايپانوۆ, 79 كگ – ماحدي يۋسەفيحاجيۆار (يران), 86 كگ – ابولفازل راحيمي (يران), 92 كگ – ءامىر حوسسەين فيرۋزپۋر (يران), 97 كگ – اراش ەسيدا (جاپونيا), 125 كگ – ءامىر رەزا ماسۋمي (يران).
