سۋرەتتى تۇسىرگەن – اۆتور
بۇل جۇمىس مەملەكەت باسشىسىنىڭ زايسان, قاتونقاراعاي جانە كەندىرلى كۋرورتتىق ايماقتارىندا 3 جاڭا اۋەجاي سالۋ تاپسىرماسى اياسىندا جۇرگىزىلىپ جاتىر. مارات قاراباەۆ زايسان مەن كاتونقاراعاي اۋداندارىنداعى جاڭا اۋەجاي قۇرىلىسىنىڭ باستالۋىن كوردى. اۋەلى زايسانعا ات شالدىرعان مينيستر قالادان 25 شاقىرىم جەردەگى ءساتباي اۋىلىنا باعىت العان. اۋەجاي وسى ماڭداعى بۇرىنعى اسكەري اۋەايلاق بازاسىندا سالىنادى. 184,5 گەكتار جەردى الىپ جاتقان اۋماق گەوگرافيالىق جانە مەتەولوروگيالىق جاعدايدى, سونداي-اق لوگيستيكالىق قولجەتىمدىلىكتى ەسكەرە وتىرىپ تاڭدالعان.
الاڭنىڭ قاق ورتاسىنا ۇزىندىعى 2 200 مەتر بولاتىن ۇشۋ-قونۋ جولاعى سالىنادى. جولاقتى كەڭەيتۋ مۇمكىندىگى دە بار. ماماندار پىكىرىنشە, اۋەجاي «Bombardier Q400», «ATR-72» جانە باسقا دا ۇقساس تيپتەگى زاماناۋي اۋە كەمەلەرىن قابىلداۋعا قاۋقارلى بولادى. قازىر وتاندىق اۋە كومپانياسى «ATR-72» ۇشاقتارىن ساتىپ الۋ ماسەلەسىن پىسىقتاپ جاتىر. سونىمەن قاتار جوبا اياسىندا 4 اۋە كەمەسىنە ارنالعان پەررون, ساعاتىنا 150 جولاۋشىعا دەيىن وتكىزۋ قابىلەتى بار 4 000 شارشى مەترلىك زاماناۋي اەروۆوكزال, كوماندالىق-ديسپەتچەرلىك پۋنكت, اپاتتىق-قۇتقارۋ قىزمەتى, مەتەوستانسا جانە راديوناۆيگاتسيالىق جابدىقتار قاراستىرىلعان.
– اۋەجاي قۇرىلىسى اياقتالىپ, نىسان قولدانىسقا بەرىلگەن سوڭ قىتايداعى ءۇرىمشى, التاي جانە قاناسقا حالىقارالىق باعىتتار اشۋ جوسپارلانعان. استانا, الماتى جانە وسكەمەنگە قاتىنايتىن ىشكى باعىتتار تۇراقتى اۋە بايلانىسىن قامتاماسىز ەتەدى. بۇل بيزنەس ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىپ, ەل تۇرعىندارىنىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋىن جاقسارتا تۇسپەك, – دەدى مارات قاراباەۆ.
قازىر زايسانعا جىل سايىن شامامەن 23 مىڭ تۋريست كەلەدى. اۋەجاي ىسكە قوسىلىپ, ينفراقۇرىلىم دامىعاندا كورسەتكىش 136 مىڭ تۋريستكە دەيىن وسەدى دەپ كۇتىلەدى. مينيستر اۋەجاي قۇرىلىسى ەلىمىزدىڭ لوگيستيكالىق الەۋەتىن دامىتۋعا سەرپىن بەرەتىنىن ايتتى. ءساتباي اۋىلى ماڭىندا جاڭا اۋەجاي سالۋ جانە قالباتاۋ – مايقاپشاعاي كۇرە جولىنىڭ رەكونسترۋكتسياسىن اياقتاۋ جۇمىستارى زايسان قالاسىندا ارنايى ءىرى لوگيستيكالىق حاب اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قازىر بۇل ماسەلە رەسەي مەن قىتايداعى ارىپتەستەرمەن پىسىقتالىپ جاتىر.
سونداي-اق تۇعىل اۋىلىندا وزەن پورتى سالىنادى. باستاپقى كەزەڭدە جۇكتەر پورتقا اۆتوكولىكپەن تاسىمالدانادى. ودان ءارى رەسەيگە قاراي وزەن ارقىلى كەمە قاتىناسى ورناتىلادى. جۇكتەردىڭ باستاپقى كولەمى 2 ملن توننا بولسا, ۋاقىت وتە كەلە كورسەتكىش 10 ملن تونناعا دەيىن ءوسۋى مۇمكىن.
قازىر قىتايلىق ارىپتەستەرىمەن «تۇعىل» پورتىن تەمىرجولمەن بايلانىستىراتىن جانە رەسەيدەگى وب وزەنىنە قۇياتىن, ودان ءارى سولتۇستىك تەڭىزگە شىعاتىن قىتاي – قازاقستان – رەسەي مۋلتيمودالدى لوگيستيكالىق مارشرۋتىن قۇرۋعا باعىتتالعان ءتورتىنشى تەمىرجول وتكەلى پۋنكتىن سالۋ تالقىلانىپ جاتىر. بۇعان قوسا, بيىل ماماندار شىعىس قازاقستان وڭىرىندەگى بارلىق 5 تەمىرجول ۆوكزالىن (وسكەمەن-1, التاي, كۇمىستاۋ, ريددەر, شەمونايحا) جوندەيدى. ال زايسان مەن كاتونقاراعايدا قۇرىلىسى باستالعان قوس اۋەجاي جىل سوڭىندا اياقتالىپ, كەلەسى تۋريستىك ماۋسىمدا ۇشاقتاردى قابىلداي باستايدى.
قۇرىلىس جۇرگىزىلەتىن اۋماق باسشىسى يۋري چانوۆتىڭ ايتۋىنشا, زايسان اۋەجايىندا 24 تەحنيكا جۇمىسقا كىرىسكەن.
– وتىز ادام جۇمىسقا تارتىلىپ, قۇرىلىسشىلار قالاشىعى سالىنا باستادى. تەحنيكا ۇشۋ-قونۋ الاڭىندا قازۋ جۇمىستارىنا كىرىستى. ۇشۋ جولاعىندا تەرەڭدىگى ەكى مەتردەي شۇڭقىر قازىلىپ, قاجەتتى ماتەريالدارمەن تولتىرىلادى. جۇمىس ويداعىداي ءجۇرىپ كەتسە, بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اياقتالادى, ياعني وسى جىلدىڭ قازان ايىندا تاپسىرامىز, – دەيدى ول.
ايتقانداي, كاتونقاراعاي اۋدانىنداعى اۋەجاي جوباسى دا ءدال وسىنداي. جۇمىستىڭ بارلىعىن وتاندىق ماماندار اتقارادى. قۇرىلىسقا 200-گە جۋىق ادام جۇمىلدىرىلماق. جوباداعى سۋرەتتەرگە كوز سالساق, اۋەجاي ۆوكزالى ساۋلەتتى ءارى ىقشام بولاتىن سياقتى. بۇعان قوس اۋداننىڭ حالقى دا ەرەكشە قۋانىپ ءجۇر. كاتونقاراعاي اۋدانىندا بولعان مينيستر مارات قاراباەۆ نىساندى ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستايتىنىن ايتتى. ايتا كەتەيىك, بۇل وڭىردە اۋەجاي ورنەك اۋىلىنىڭ تۇسىنا سالىنادى. ارنايى ماماندار تاۋلى جەردەگى ەڭ قولايلى جەر وسى دەپ تاپقان. ءوز سوزىندە مينيستر قارى قالىڭ التايدىڭ اياسىنا ۇشاقتىڭ قىس مەزگىلىندە دە قونا الۋعا ءتيىس ەكەنىن ەسكەرتتى.
– كاتونقاراعاي وبلىس ورتالىعىنان الىس جاتىر. دەگەنمەن مۇنداي نىسان حالىقتىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋى ءۇشىن وتە قاجەت. ونىڭ ۇستىنە, تۋريستەر دە اعىلادى. بىلتىر اۋدانعا 11 مىڭ تۋريست كەلدى دەسەك, اۋەجاي قۇرىلىسى اياقتالعان سوڭ بۇل كورسەتكىش ەسەلەنە تۇسەرى انىق. اۋداننان كوشىپ كەتكەندەر قايتىپ كەلۋلەرى دە مۇمكىن. ءبىر سوزبەن ايتساق, تۇرعىندار سانى دا ارتادى, – دەيدى كاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ اقساقالى جانىبەك قىزىر.
قوس اۋدانعا سالىناتىن ءار اۋەجايدىڭ قۇنى 30 ملرد تەڭگەگە ەسەپتەلىپ وتىر. پرەزيدەنت نازارىنداعى بۇل نىساندارعا قارجى ۋاقتىلى ءبولىنىپ, جۇمىستار جۇيەلى جۇرگىزىلسە, كەلەر جىلى ساۋىر مەن التايدىڭ باۋرايىنا ۇشاقتار قونىپ, مارە-سارە بولىپ جاتارمىز.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
زايسان – كاتونقاراعاي
