سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «ەQ»
قايىرىمدىلىق – مۇقتاج جاندارعا تەك ماتەريالدىق كومەك كورسەتۋ ەمەس, سونىمەن قاتار رۋحاني دەمەۋ, قولداۋ ءبىلدىرۋ, مەيىرىمدىلىك پەن ىزگىلىك تانىتۋ. قايىرىمدىلىق جاساۋ بارشانى جاقسىلىققا, ادالدىققا, باسقانىڭ جاعدايىنا تۇسىنىستىكپەن, جاناشىرلىقپەن قاراۋعا تاربيەلەيدى. قايىرىمدىلىق قاعيدالارى مەن ەرىكتىلەر قوزعالىسىنىڭ بارشا ادامزاتتى ءبىر قاۋىزعا سىيدىرعان پاندەميا كەزىندە, بىلتىرعى بۇكىل ەلىمىزگە سىن بولعان سۋ تاسقىنى كەزىندە جالپىۇلتتىق سيپات العانىن, الەۋمەتتىك نورماعا اينالعانىن, بارلىق ازاماتتاردىڭ ورتاق ناۋبەتپەن كۇرەسكە ءبىر كىسىدەي جۇمىلىپ, ىنتىماق تانىتقانىن, قاجىر-قايرات كورسەتكەنىن ىلتيپاتپەن اتاپ وتكەن ءجون.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وسىنداي سىندارلى كەزدە سىرت قالماي, وتانداستارىنا كومەك قولىن سوزعان, مەيىرىمدىلىك, ىزگىلىك تانىتقان بارشا ۇيىمدارعا, ازاماتتارعا ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ: «اسار دەگەن اتا ءداستۇرىمىزدى ساقتاپ كەلە جاتقانىمىز قۋانتادى. پاندەميا, سۋ تاسقىنى كەزىندە ەرىكتىلەر ايانباي ەڭبەك ەتىپ, ەرەن ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. قايىرىمدى جاندار ورتاق ىسكە جان-جاقتى قولداۋ ءبىلدىردى. ءبىز وسىنداي ۇيىمشىلدىقتىڭ جانە جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ارقاسىندا احۋالدى تۇراقتاندىرا الدىق. مۇنىڭ ءبارى – ەلدىكتىڭ جانە بەرەكە-بىرلىكتىڭ جارقىن كورىنىسى. قايىرىمدىلىققا تىكەلەي جانە جاناما تۇردە اتسالىساتىن ادامداردىڭ سانى تۇراقتى ارتىپ كەلە جاتىر. قايىرىمدىلىق جانە ۆولونتەرلىك ۇيىمدار وزدەرىنىڭ ەڭبەك ەتۋىنە, سونىڭ ىشىندە مەملەكەتپەن جانە بيزنەسپەن بىرلەسە جۇمىس ىستەۋىنە قاجەتتى جاعداي جاسايتىن زاڭ جۇزىندە شىنايى مارتەبەگە يە بولۋى ءتيىس» دەگەن ەدى.
پرەزيدەنت ۆولونتەرلىك قىزمەتتى دامىتۋ, قايىرىمدىلىق پەن مەتسەناتتىققا قولداۋ كورسەتۋ مەملەكەتىمىزدىڭ ۇزاقمەرزىمدى باسىمدىعى دەپ سانايدى. ۆولونتەرلىك ىسپەن اينالىسۋ – ءپاتريوتيزمنىڭ جارقىن كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى. بۇگىندە قايىرىمدىلىق جوبالارعا باعىتتالعان ءىرى بيزنەس تابىسىن 3%, شاعىن جانە ورتا بيزنەس تابىسىن 4% كولەمدە سالىقتان بوساتۋ زاڭنامالىق تۇرعىدا قاراستىرىلعان. ەلىمىزدە «ۆولونتەرلىك قىزمەت تۋرالى», «قايىرىمدىلىق تۋرالى» ارنايى زاڭدار بار. اتا زاڭىمىزدا بەلگىلەنگەن الەۋمەتتىك مەملەكەت ۇعىمىنىڭ ءمان-ماڭىزى دا ەل بايلىعىن تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋعا, ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك جاساۋعا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جوعارى دەڭگەيدە قولداۋعا ارنايتىن مەملەكەت دەگەندى بىلدىرەدى. ايتالىق, جىل سايىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ جارتىسىنا جۋىعى الەۋمەتتىك سالاعا جۇمسالادى, تۇرمىسى ناشار حالىقتى قولداۋعا باعىتتالادى. بۇل – وراسان زور قاراجات.
بۇگىندە ەلىمىزدە الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە, مۇقتاج ادامدارعا كومەك كورسەتۋگە بەلسەنە اتسالىسىپ جۇرگەن قايىرىمدىلىق قورلارىنىڭ قاراسى قالىڭ. جىلدان-جىلعا قايىرىمدىلىق ۇيىمدارىنىڭ سانى ارتىپ, سونىمەن قاتار ولار جۇزەگە اسىراتىن ءتۇرلى باعدارلامالار دا كوبەيىپ كەلەدى. قورلار نەگىزىنەن كەدەيلىكتى جويۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, بالالار مەن قارتتارعا كومەك كورسەتۋ, تابيعاتتى قورعاۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەيدى. سوڭعى دەرەكتەر بويىنشا, ەلىمىزدە وزگە قورلار مەن ۇيىمداردان بولەك, 1353 زاڭدى تۇلعا رەسمي تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە قالىڭ بۇقاراعا كەڭىنەن تانىمالدارى: «قازاقستان حالقىنا», «دارا», «ايالا», ء«سابي», «مەيىرىم», «حارەكەت», «اسار-ۋمە», ت.ب. بۇل ءتىزىم ۇلكەن قۇرىلىمنىڭ ءبىر شيرەگى عانا. ءاربىر قور جەكە ماقساتتى شارالارعا, ناقتىلى اۋىل, ادامدارعا كومەكتەسۋمەن اينالىسادى. دەگەنمەن قورلار بىرلەسە كەلىپ, بۇكىل ەلدىڭ دامۋىنا كومەكتەسەتىن كوپشىلىك الەۋمەتتىك قىزمەتتەردى اتقارادى. مۇنىڭ سىرتىندا قايىرىمدىلىق كومەك, شارالارىن جارنامالاماي, رەسمي تىركەمەي جاسايتىن جەكەلەگەن ۇيىمدار, ازاماتتار دا بارشىلىق. ەندى سولاردىڭ بىرقاتارىن اتاپ وتسەك دەيمىز.
«اسار-ۋمە» قورى قىزمەتىن 2019 جىلى باستادى. ماقساتى – از قامتىلعان ادامدارعا ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتۋعا, جۇمىسقا ورنالاسۋعا كومەكتەسۋ, پسيحولوگيالىق قولداۋ, قامقور ادامدارمەن بىرگە ەرىكتى قايىرىمدىلىق ارقىلى از قامتىلعان وتباسىلاردى جەكە باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ. بەس جىل ىشىندە قور 1019 وتباسى مەن 5544 بالاعا كومەك كورسەتتى.
«ايالا» قايىرىمدىلىق قورى ەلىمىزدە مادەنيەت پەن قايىرىمدىلىق داستۇرلەرىن تاربيەلەۋ, بالالار دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە كومەك كورسەتۋمەن شۇعىلدانادى.
«حارەكەت» قايىرىمدىلىق قورى» جەتىم, مۇگەدەك بالالاردى, باسپاناسىز قالعان, قيىن ومىرلىك جاعدايداعى كوپبالالى, از قامتىلعان وتباسىلاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋمەن اينالىسادى. قور ءتورت جىل ىشىندە 500-دەن استام وتباسىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىپ, 2000 بالا شاڭىراق كوتەردى.
ء«سابي» قايىرىمدىلىق قورى اتا-اناسىنان ايرىلىپ, قامقورلىقسىز قالعان بالالارعا, الەۋمەتتىك جاعىنان قورعالماعان وتباسىلاردان شىققان دارىندى بالالارعا, دەنساۋلىعىندا اۋىر اقاۋى بار بالالارعا, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا كومەك كورسەتەدى.
بۇل ءتىزىمدى دە جالعاستىرا بەرۋگە بولادى. سونداي-اق وڭىرلىك دەڭگەيدە قىزمەت ەتەتىن قايىرىمدىلىق قورلارى, بىرلەستىكتەرى بار. مىسالى, وسىدان بەس جىل بۇرىن جامبىل وبلىسىندا باستالعان «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ» جوباسىنىڭ ارقاسىندا بىرنەشە كوپبالالى, از قامتىلعان وتباسىلار باسپانالى بولعانىن اتاپ وتۋگە بولادى.
قايىرىمدىلىق ماتەريالدىق كومەك كورسەتۋمەن عانا شەكتەلمەسە كەرەك, سونداي-اق قارت ادامدارعا, بالالارعا, اۋرۋلارعا ۋاقىت, كوڭىل ءبولۋ, ءتۇرلى دەڭگەيدەگى ادامدارعا ءبىلىم بەرۋ, ۇلگىلىك ۇيىرمەلەر مەن كۋرستار ارقىلى قولداۋ كورسەتۋ, قيىن ساتتەردە جانىنان تابىلىپ, كەڭەس بەرۋ سىندى قولداۋ, كومەكتەرمەن كورىنىس تابادى. مۇقتاج جاندارعا قولداۋ كورسەتۋ ادامنىڭ جۇرەگىنە تىنىشتىق سىيلايدى, قوعامنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسادى, الەۋمەتتىك ادىلدىك ورناتۋعا كومەكتەسەدى. قايىرىمدىلىق جاساۋ – تەك رۋحاني پارىز عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ءاربىر ادامنىڭ ادامگەرشىلىگىن, قوعامعا دەگەن جاۋاپكەرشىلىگىن كورسەتۋ. ول ءبىزدىڭ بويىمىزداعى ەڭ اسىل قاسيەتتەردى دامىتۋعا, مەيىرىمدىلىكتى ارتتىرۋعا سەپتەسەدى, قوعامدا بىرلىك پەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتادى. قايىرىمدىلىقتىڭ تەك جەكە ادامعا عانا ەمەس, بۇكىل قوعامعا تيگىزەر پايداسى زور, سوندىقتان بۇل ىزگى ءىس ارقايسىمىزدىڭ كۇندەلىكتى تىرلىگىمىزدە ورىن السا قۇبا-قۇپ.
