كوپشىلىكتى ابىگەرگە سالعان دەرت – لۋدومانيا. ء«بىر رەت ءباس تىگىپ كورەيىننەن» باستالعان قۇمارلىقتىڭ تارقاۋى راسىندا دا قيىن. پسيحولوگتەردىڭ ايتۋىنشا, لۋدومانيا دەرتىنە شالدىققانداردى قۇلانتازا ايىقتىرۋ – تىم قيىن شارۋا. ءتىپتى بۇل دەرت ۋاقىت وتە كەلە تۇقىم قۋالاۋشىلىققا دەيىن اپارۋى ىقتيمال ءتارىزدى.
«اقيقاتىندا بۇل دەرتكە شالدىققانداردى بىردەن ەمدەۋ وڭاي ەمەس. ساراپشىلار ويىن داعدىسى ءبىر-بىرىمەن ۇيلەسەتىن ويىنقۇمارلاردىڭ الدەنەشە ساناتىن ايقىنداعان. ولاردىڭ قاتارىندا نەۆروتيكالىق, ءيمپۋلسيۆتى جانە سيمپتوماتيكالىق فورما ءجيى ۇشىراسادى. دەرەككە سەنسەك, بۇلاردىڭ ىشىندەگى ەڭ قاۋىپتىسى – سيمپتوماتيكالىق فورما. قۇمار ويىننىڭ قۇرىعىنا ىلىنگەن ادام ءوزىن-ءوزى باقىلاۋدى جوعالتادى. قوعام ءۇشىن بۇدان اسقان قاسىرەت جوق. ولاردىڭ ويىنعا دەگەن قۇمارلىعى ۋاقىت وتكەن سايىن ارتا تۇسەدى. بويىنداعى قۇمارلىقتى جەڭۋى قيىنعا سوعادى», دەيدى پسيحولوگ جانار بايگۋتدينوۆا.
البەتتە, قۇمار ويىنعا اڭسارى اۋعانداردىڭ ءدال سانىن تاپ باسىپ ايتۋ مۇمكىن ەمەس. ويتكەنى قالتا تەلەفونىن ۇستاعان كەز كەلگەن ادام ىڭعايلى ۋاقىتتا لوگين اشىپ, قالاعانىنشا ويناي بەرەدى. ءتىپتى ءتۇنى بويى كىرپىك قاقپاي, ويىننىڭ جەتەگىندە كەتەتىندەر دە جەتكىلىكتى. قۇمار ويىنعا ءجىپسىز بايلانعانداردىڭ كەيبىرى دەر كەزىندە توقتاپ, اشقان پاراقشاسىن جويىپ جاتسا, كەيدە الگىلەردىڭ ساناتىن جاڭا ويىنشىلار تولىقتىرىپ جاتادى. ايتسە دە, رەسمي دەرەك وتكەن جىلى قۇمارپازداردىڭ سانى 400 مىڭعا جۋىقتادى دەگەندى العا تارتادى. ارينە, بۇل تسيفر جانعا باتادى, جاعا ۇستاتادى.
تالاي وتباسىنىڭ شىرقىن بۇزعان قۇمار ويىندارعا دەگەن تاۋەلدىلىك كىمدى دە بولسىن, تولعاندىرماي قويمايدى. مەملەكەت ءۇشىن ەڭ ءبىر وتكىر ماسەلە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ دا نازارىنان تىس قالعان جوق. مەملەكەت باسشىسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا قۇمار ويىنعا دەگەن شەكتەۋدى كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن اتاپ وتكەنى جادىمىزدا. «كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدە قۇمار ويىنعا تاۋەلدىلىك بەلەڭ الىپ بارادى. كەيبىر وتباسىلار ءۇشىن بۇل ۇلكەن قاسىرەتكە اينالدى. لۋدومانياعا قارسى كۇرەستە تاربيە ءىسى مەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنا ەرەكشە ءمان بەرىلۋگە ءتيىس», دەگەن پرەزيدەنت ءسوزى جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرىنە وي سالعانى تالاس تۋدىرمايدى. قازىرگى كەزدە قۇزىرلى ورگان قىزمەتكەرلەرى ءدال وسى قۇمار ويىنمەن كۇرەسكە ايرىقشا باسىمدىق بەرۋىنىڭ ءبىر سىرى پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن ساباقتاسىپ جاتسا كەرەك. البەتتە, جاۋاپتى ازاماتتار ويىن قۇرباندارىن ازايتۋ ماقساتىندا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىپ جاتقانى داۋسىز.
جالپى العاندا, زاڭسىز ويىن بيزنەسىمەن كۇرەس جۇمىسى وڭىردە قالاي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر؟ ءوڭىردىڭ قاي اۋداندارىندا زاڭدى بەلدەن باسقانداردىڭ قاراسى باسىم؟ بۇل رەتتە جامبىل وبلىسى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى رۋسلان ساتىبالديەۆ قىلمىستى اشكەرەلەۋدە قانداي جۇمىس اتقارىلىپ جاتقانىن ايتىپ بەردى.
«دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرى زاڭسىز ويىن بيزنەسىمەن كۇرەستە تىنىمسىز ەڭبەك ەتىپ جاتىر. ولار زاڭسىزدىقتىڭ جولىن كەسۋدە جەدەلدىك تانىتىپ كەلەدى. ناقتىراق ايتار بولساق, بىلتىر ءبىزدىڭ وكىلدەر تاراز بەن شۋ قالالارىندا زاڭسىز ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋ دەرەكتەرىن انىقتادى. بۇل دەرەككە قاتىستى قىلمىستىق كودەكستىڭ 307-بابى بويىنشا قىلمىستىق ءىس تىركەلىپ, 1 ءىس سوتقا جولداندى. كەيىنگى 5 جىل ىشىندە دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرى زاڭسىز ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ 42 دەرەگىن انىقتادى. 38 قىلمىستىق ءىس سوتقا جولداندى. بۇل ماسەلە بويىنشا تاراز قالاسى كوش باسىندا تۇرسا, 10 دەرەك انىقتالعان شۋ اۋدانى – ەكىنشى, 6 دەرەك تىركەلگەن قورداي اۋدانى ءۇشىنشى ورىندا تۇر», دەيدى ر.ساتىبالديەۆ.
قالاي دەسەك تە, قۇمار ويىنداردان كەلەتىن ماتەريالدىق شىعىن از ەمەس. ال مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قۇمار ويىننىڭ قۇربانىنا اينالعان ادام ۇدايى دەپرەسسياعا تۇسەدى. اقىلىنان اداساتىندار دا از ەمەس. بۇل – وتكىر ماسەلەنىڭ بەرگى بەتى عانا.
قوعام ءۇشىن ەڭ اۋىر قاسىرەت – سۋيتسيد. وكىنىشتىسى سول, ەلىمىزدە جىل سايىن مىڭداعان ادام ءوز-وزىنە قول سالسا, ولاردىڭ ەداۋىر بولىگىن قۇمار ويىنعا تاۋەلدى ازاماتتار قۇرايدى ەكەن. بۇل ماسەلە دە قوعامدى تولعاندىرماي قويماسا كەرەك. راسىندا دا, ستاتيستيكا جان تۇرشىكتىرەدى. قۇمار ويىنعا دەگەن تاۋەلدىلىكتى جويۋدى ءار ادام وزىنەن باستاماسا, ماسەلە ۋشىققان ۇستىنە ۋشىعا تۇسەتىنى انىق.
جامبىل وبلىسى
