الماتى قالاسىنداعى ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ كورمەلەر زالىندا «جىر مارجانى» اتتى 10 تومدىق قازاق پوەزياسى انتولوگياسىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى. ۇلت رۋحانياتىنىڭ يگى شاراسىنا ادەبيەت قايراتكەرلەرى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.
اتىراۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ تاپسىرىسىمەن جانە قولداۋىمەن جارىق كورگەن كولەمدى ەڭبەكتى قالىڭ وقىرمان قاۋىمعا «مەرەكە» باسپاسى سىيعا تارتىپ وتىر. قازاقتىڭ كىتاپ باسۋ تاريحىندا تۇڭعىش رەت 1977 جىلى ەكى تومدىق قازاق كەڭەستىك پوەزياسىنىڭ انتولوگياسى جانە بەلگىلى ادەبيەتتانۋشى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ قۇراستىرىپ 2007 جىلى «راريتەت» باسپاسىنان شىعارعان ەكى تومدىق اۆتورلىق انتولوگيادان باسقا بۇرىن-سوڭدى قازاق حالقىنىڭ ارعى تاريحىنداعى بەلگىلى جىراۋ بابالارىمىزدان باستاپ بۇگىنگى جاس تالانتتارعا دەيىنگى ارالىقتى مەيلىنشە تولىق قامتىعان كولەمدى ەڭبەك وقىرمان قولىنا تيمەگەن ەدى.
10 تومدىقتىڭ العاشقى تومى ۇلى بابامىز تاسقا قاشاپ جازىپ كەتكەن دانىشپاندىق جىرلار مەن تۇرىك قاعاناتىن قۇرعان قۇتلىع قاعاننىڭ ۇلى كۇلتەگىن قاعاننىڭ ەل شەجىرەسىنەن باستالادى. شىعارمانىڭ ەركىن ادەبي نۇسقاسىن بەلگىلى اقىن تەمىرحان مەدەتبەك جاساعان.
قازاق پوەزياسىندا وزىندىك ءىز, قايتالانباس قولتاڭبا قالدىرعان 678 اقىننىڭ شىعارمالارىن توپتاستىرىپ, 3000 دانا تارالىممەن جارىق كورگەن وسىناۋ جىر جادىگەرىنىڭ ءار تومى كوركەم بەزەندىرىلىپ, ءاربىر اقىننىڭ بەينەسى سۋرەتشى التاي ايتجانوۆتىڭ قىلقالامىمەن شەبەر سالىنعان. انتولوگيانى قازاقتىڭ بەلگىلى قالامگەرلەرى مەرەكە قۇلكەنوۆ پەن گۇلسىم مۇقىشەۆا قۇراستىرىپ, العىسوزىن اقىن تەمىرحان مەدەتبەك جازعان.
– بۇل ون تومدىقتى ۇلت رۋحانياتىنداعى زور جاڭالىق دەپ بىلەمىز. قازاقتىڭ مادەني ومىرىندەگى ايتۋلى قۇبىلىس. انتولوگيانىڭ كوركەمدەلۋى دە كوز جاۋىن العان اسەم, التىنمەن اپتاپ, كۇمىسپەن كۇپتەلگەن. قاعازى دا ەرەكشە, كوز قارىقتىرمايدى. وبلىس اكىمى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ باۋىرىمىزدىڭ انتولوگيانىڭ ويداعىداي شىعۋىنا قوسقان ۇلەسىن تەك ازاماتتىق دەپ قانا ەمەس, ۇلكەن ەرلىك دەپ باعالاپ وتىرمىز. پاراقتاپ كوز جۇگىرتكەن ادامعا بۇل – ءۇلكەن جۇمىس, زور شارۋا, ءبىر ينستيتۋت جاسايتىن اۋقىمدى ەڭبەك. ايتارى جوق, قۇراستىرۋشىلار مەن باسپا قىزمەتكەرلەرى اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا دا, ماقتانۋعا دا تۇرارلىق ءىس تىندىرعان, – دەپ اتالمىش ەڭبەككە باعا بەردى ۇلتتىق كىتاپحانا باسشىسى, بەلگىلى جازۋشى الىبەك اسقاروۆ.
– قازاق اقىندارىنىڭ باسىن قۇراپ, ون تومدىق جيناق شىعارۋ جونىندە باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ باستاما جاساعان بولاتىن. سودان كەيىن اقىنداردىڭ شىعارمالارىن جيناۋ, ىرىكتەۋ, باسپاعا دايىنداۋ جونىندە كوپتەگەن جۇمىستار جاسالدى. سونىڭ ناتيجەسىندە تۇڭعىش رەت وسىنداي ون تومدىق جارىققا شىعىپ وتىر. وندا قازاق تاريحىنداعى جىراۋلاردان باستاپ قازىرگى اقىنداردىڭ باسىم بولىگى قامتىلدى. بۇل كولەمدى جيناق ومىردەن ءوتىپ كەتكەن جىر جامپوزدارىنا كورسەتىلگەن ەرەكشە قۇرمەت دەپ ەسەپتەيمىز. سونداي-اق, بۇگىنگى تاڭدا ءار وڭىردە جۇرگەن اقىندارعا دا جاسالعان ۇلكەن قولداۋ بولادى دەپ ويلايمىن, – دەدى بەلگىلى قالامگەر مەرەكە قۇلكەنوۆ.
قازاق ادەبيەتىنىڭ دەڭگەيىن جاڭا ساپالىق بەلەسكە كوتەرگەن تۋىندىنىڭ ءبىر ءبولىگى اۆتورلارعا تەگىن تاراتىلدى, قالعان ءبولىگى ەلىمىزدىڭ كىتاپ دۇكەندەرىنە ساۋداعا تۇسپەك.
انتولوگيالىق بۇل ەڭبەك قازاق پوەزياسىن زەرتتەۋشى عالىمدار مەن سىنشىلار ءۇشىن دە, ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدىڭ كەسەك شىعارمالارىن تۇشىنىپ وقيتىن بۇقارا قاۋىم ءۇشىن دە ۇلكەن رۋحاني بايلىق بولماق.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
الماتى قالاسىنداعى ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ كورمەلەر زالىندا «جىر مارجانى» اتتى 10 تومدىق قازاق پوەزياسى انتولوگياسىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى. ۇلت رۋحانياتىنىڭ يگى شاراسىنا ادەبيەت قايراتكەرلەرى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.
اتىراۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ تاپسىرىسىمەن جانە قولداۋىمەن جارىق كورگەن كولەمدى ەڭبەكتى قالىڭ وقىرمان قاۋىمعا «مەرەكە» باسپاسى سىيعا تارتىپ وتىر. قازاقتىڭ كىتاپ باسۋ تاريحىندا تۇڭعىش رەت 1977 جىلى ەكى تومدىق قازاق كەڭەستىك پوەزياسىنىڭ انتولوگياسى جانە بەلگىلى ادەبيەتتانۋشى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ قۇراستىرىپ 2007 جىلى «راريتەت» باسپاسىنان شىعارعان ەكى تومدىق اۆتورلىق انتولوگيادان باسقا بۇرىن-سوڭدى قازاق حالقىنىڭ ارعى تاريحىنداعى بەلگىلى جىراۋ بابالارىمىزدان باستاپ بۇگىنگى جاس تالانتتارعا دەيىنگى ارالىقتى مەيلىنشە تولىق قامتىعان كولەمدى ەڭبەك وقىرمان قولىنا تيمەگەن ەدى.
10 تومدىقتىڭ العاشقى تومى ۇلى بابامىز تاسقا قاشاپ جازىپ كەتكەن دانىشپاندىق جىرلار مەن تۇرىك قاعاناتىن قۇرعان قۇتلىع قاعاننىڭ ۇلى كۇلتەگىن قاعاننىڭ ەل شەجىرەسىنەن باستالادى. شىعارمانىڭ ەركىن ادەبي نۇسقاسىن بەلگىلى اقىن تەمىرحان مەدەتبەك جاساعان.
قازاق پوەزياسىندا وزىندىك ءىز, قايتالانباس قولتاڭبا قالدىرعان 678 اقىننىڭ شىعارمالارىن توپتاستىرىپ, 3000 دانا تارالىممەن جارىق كورگەن وسىناۋ جىر جادىگەرىنىڭ ءار تومى كوركەم بەزەندىرىلىپ, ءاربىر اقىننىڭ بەينەسى سۋرەتشى التاي ايتجانوۆتىڭ قىلقالامىمەن شەبەر سالىنعان. انتولوگيانى قازاقتىڭ بەلگىلى قالامگەرلەرى مەرەكە قۇلكەنوۆ پەن گۇلسىم مۇقىشەۆا قۇراستىرىپ, العىسوزىن اقىن تەمىرحان مەدەتبەك جازعان.
– بۇل ون تومدىقتى ۇلت رۋحانياتىنداعى زور جاڭالىق دەپ بىلەمىز. قازاقتىڭ مادەني ومىرىندەگى ايتۋلى قۇبىلىس. انتولوگيانىڭ كوركەمدەلۋى دە كوز جاۋىن العان اسەم, التىنمەن اپتاپ, كۇمىسپەن كۇپتەلگەن. قاعازى دا ەرەكشە, كوز قارىقتىرمايدى. وبلىس اكىمى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ باۋىرىمىزدىڭ انتولوگيانىڭ ويداعىداي شىعۋىنا قوسقان ۇلەسىن تەك ازاماتتىق دەپ قانا ەمەس, ۇلكەن ەرلىك دەپ باعالاپ وتىرمىز. پاراقتاپ كوز جۇگىرتكەن ادامعا بۇل – ءۇلكەن جۇمىس, زور شارۋا, ءبىر ينستيتۋت جاسايتىن اۋقىمدى ەڭبەك. ايتارى جوق, قۇراستىرۋشىلار مەن باسپا قىزمەتكەرلەرى اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا دا, ماقتانۋعا دا تۇرارلىق ءىس تىندىرعان, – دەپ اتالمىش ەڭبەككە باعا بەردى ۇلتتىق كىتاپحانا باسشىسى, بەلگىلى جازۋشى الىبەك اسقاروۆ.
– قازاق اقىندارىنىڭ باسىن قۇراپ, ون تومدىق جيناق شىعارۋ جونىندە باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ باستاما جاساعان بولاتىن. سودان كەيىن اقىنداردىڭ شىعارمالارىن جيناۋ, ىرىكتەۋ, باسپاعا دايىنداۋ جونىندە كوپتەگەن جۇمىستار جاسالدى. سونىڭ ناتيجەسىندە تۇڭعىش رەت وسىنداي ون تومدىق جارىققا شىعىپ وتىر. وندا قازاق تاريحىنداعى جىراۋلاردان باستاپ قازىرگى اقىنداردىڭ باسىم بولىگى قامتىلدى. بۇل كولەمدى جيناق ومىردەن ءوتىپ كەتكەن جىر جامپوزدارىنا كورسەتىلگەن ەرەكشە قۇرمەت دەپ ەسەپتەيمىز. سونداي-اق, بۇگىنگى تاڭدا ءار وڭىردە جۇرگەن اقىندارعا دا جاسالعان ۇلكەن قولداۋ بولادى دەپ ويلايمىن, – دەدى بەلگىلى قالامگەر مەرەكە قۇلكەنوۆ.
قازاق ادەبيەتىنىڭ دەڭگەيىن جاڭا ساپالىق بەلەسكە كوتەرگەن تۋىندىنىڭ ءبىر ءبولىگى اۆتورلارعا تەگىن تاراتىلدى, قالعان ءبولىگى ەلىمىزدىڭ كىتاپ دۇكەندەرىنە ساۋداعا تۇسپەك.
انتولوگيالىق بۇل ەڭبەك قازاق پوەزياسىن زەرتتەۋشى عالىمدار مەن سىنشىلار ءۇشىن دە, ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدىڭ كەسەك شىعارمالارىن تۇشىنىپ وقيتىن بۇقارا قاۋىم ءۇشىن دە ۇلكەن رۋحاني بايلىق بولماق.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
سوڭعى جاڭالىقتار
ايماقتار • كەشە
دارىگەرلەر ايەلدىڭ انالىق بەزىنەن 6 كگ ىسىكتى الىپ تاستادى
مەديتسينا • كەشە
