ءىس-شاراعا پوليتسيا ارداگەرلەرىنىڭ توراعاسى قاليجان الپىسباەۆ پەن وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى جانە كادر جۇمىسى باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى, پوليتسيا پولكوۆنيگى جانار كوپتىلەۋوۆا قاتىسىپ, وقۋشىلارمەن اشىق اڭگىمە جۇرگىزدى.
سالا ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىس دەڭگەيى ءۇش ەسەگە تومەندەگەن. دەسە دە قىلمىس ازايعانمەن, قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ سانى ارتقان. سول سەبەپتى پروفيلاكتيكالىق شارالاردى كۇشەيتۋ كۇن تارتىبىندە تۇر. كەزدەسۋدە پوليتسيا وكىلدەرى وقۋشىلارعا زاڭدى ءبىلىپ, تارتىپكە باعىنۋ جاماندىققا جول بەرمەۋدىڭ كەپىلى بولاتىنىن ءتۇسىندىردى. ال زاڭدى بۇزۋ ءتۇرلى كەلەڭسىزدىكتەرگە سوقتىراتىنىن اتاپ ايتتى.
«جىل باسىنان بەرى اتا-انالار كوميتەتىنىڭ قاتىسۋىمەن 90 كەزدەسۋ, 60 رەيدتىك شارا وتكىزىلدى. جالپى, 500-دەن اسا اكىمشىلىك-قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالدى. ونىڭ ىشىندە كامەلەتكە تولماعان بالانى تۇنگى ۋاقىتتا قاداعالاۋسىز قالدىرعانى ءۇشىن 14 اتا-انا جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ جاتىر. سونداي-اق ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىندا جۇرەتىن بالالاردىڭ اتا-انالارىنا دا شارالار قولدانىلىپ جاتىر», دەيدى ج.كوپتىلەۋوۆا.
الايدا قۇقىق بۇزۋشىلىق مۇنىمەن شەكتەلمەگەن. كەلەلى كەزدەسۋدە قوعامدا بەلەڭ العان كيبەرقىلمىستىڭ 90 پايىزى جاستاردىڭ قاتىسۋىمەن جاسالاتىنى تىلگە تيەك بولدى. وعان ينتەرنەتتىڭ كەڭ تارالۋى مەن الەۋمەتتىك جەلىنى ءجيى قولدانۋدىڭ سالدارى كەرى اسەرىن تيگىزۋدە دەگەن پايىم بار. كيبەرقىلمىستىڭ اراسىندا ونلاين الاياقتىق, اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك بۇزۋشىلىقتارى, جەكە مالىمەتتەردى ۇرلاۋ جانە كيبەربۋللينگ سياقتى ارەكەتتەردىڭ ءجيى كەزدەسەتىنى اڭگىمە ارقاۋىنا اينالدى. وسىعان وراي جاستاردى دۇرىس اقپاراتتىق ورتادا تاربيەلەۋ, ينتەرنەتتىڭ قاۋىپ-قاتەرلەرى مەن قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىكتەرىن ءتۇسىندىرۋ سالا ماماندارىنىڭ باستى مىندەتىنە اينالعان. سونداي-اق بۇل قىلمىس ءتۇرىن جويۋ ءۇشىن مەكتەپتە IT سالاسىن دامىتۋدى قولعا الۋ كەرەكتىگى قالىس قالمادى. بۇعان مەكتەپ وقۋشىلارى دا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر.
پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن زاڭ مەن ءتارتىپتى ساقتاۋ قاجەتتىگىن, بۇل ورايدا ءاربىر ازاماتتىڭ بەلسەندىلىگى اسا ماڭىزدى ەكەنىن وقۋشىلار ساناسىنا ءسىڭىردى. جاس ۇرپاقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتكەن كەزدەسۋ بارىسىندا پوليتسيا قىزمەتىنىڭ ماڭىزدىلىعى, زاڭ ۇستەمدىگى جانە تۇراقتىلىقتىڭ قوعامداعى ءرولى تۋرالى ءسوز قوزعالدى. وقۋشىلار وزدەرىن قىزىقتىرعان سۇراقتارىن قويىپ, قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن قوعامدىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى بويىنشا جان-جاقتى جاۋاپ الدى.
وقۋشىلارمەن كەزدەسۋدە قوناەۆ قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, ىشكى ىستەر سالاسىنىڭ ارداگەرى قاليجان الپىسباي ۇلى ءوزىنىڭ ومىرلىك تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. قۇقىق قورعاۋ سالاسىندا 30 جىلعا جۋىق قىزمەت ەتكەن ارداگەر كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ «تارتىپكە باعىنعان – قۇل بولمايدى» دەگەن اتالى ءسوزىن العا تارتىپ, جاس وسكىننىڭ ءتارتىپ بۇزباي, ادامگەرشىلىك اتتى اسىل قاسيەتتى اياقاستى ەتپەي, اتا-انا مەن ۇستازدار ءۇمىتىن اقتاۋ قاجەتتىگىن قاداپ ايتتى. اتالى سوزگە دەن قويعان وقۋشىلار باسقوسۋدان ايرىقشا اسەر الىپ, تارقاستى.
الماتى وبلىسى