– ەي, سەن دە, ءبىلىپ تۇرىپ سۇرايسىڭ... ول ءاپ-ساتتە قالتالىعا اينالعان. قويىن-قونىشى, قۋىس-قۋىسى مىس-مىس اقشا. ساۋداسى ءجۇرىپ, كوڭىلى كوكتە سامعاپ ءجۇر. شىرەنۋى, كەردەڭدەۋى سودان. بىرەر كۇننەن بەرى قالاقاي ەمەس, قال-اعا, قالەكە, قالقاش...
– مم, سولاي دە...
* * *
– وۋ, قالاقايعا نە بولعان؟ تاز قالپىنا قايتا تۇسكەن بە؟ بۇگجەڭدەپ, ءبۇرىسىپ, ەڭكىش تارتىپ, كىرىپتارلانىپ, جىلمىڭداپ, جىلتىڭداپ, جەڭىل تارتىپ, ءتۇبى تەسىك شەلەكتەي داڭعىرلاپ, كەپكەن تەرىدەي قاۋدىرلاپ ءجۇر عوي...
– ەي, سەن دە, ءبىلىپ تۇرىپ سۇرايسىڭ... ول جيعان-تەرگەنىنەن جۇرداي بولعان. تىپ-تيپىل. بۇگجەڭدەۋى, ەلپىلدەۋى سودان. ول بىرەر كۇننەن بەرى بۇرىنعىشا قالاقاي.
– مم, سولاي دە...
* * *
– وۋ, قاتارلارىڭ سيرەك قوي, تىم-تىرىس تۇرسىڭدار, قالعاندارى قايدا؟ ءىس ىركىلىپ, شارۋا توقىراپ, كەرى كەتكەن كەپ ورناي قالىپتى...
– ەي, سەن دە, ءبىلىپ تۇرىپ سۇرايسىڭ... قالاقاي – قال-اعا, قالەكە, قالقاش ۇيقىسىنان جايسىزداۋ تۇرىپ, سودان جۇرتتىڭ كوبى سونىڭ كوڭىلىن اۋلاي كەتكەن. تۇگەل بولماساق تا كوبىمىز سونىڭ قىزمەتىندەمىز. ولار مايموڭكەلەۋگە, جالپاقشەشەيلەنۋگە, ادالدىعىن دالەلدەۋگە, قامقورسىنعان پەيىلىن كورسەتۋگە, ساتىمسىنعان سىقپىتىن پۇلداپ قالۋعا كەتكەن. باتشاعارلار جابىلىپ ءجۇرىپ قولدان «قاسيەت قوندىرعان», «قادىرىن اسىرعان», «بەدەلىن بەكەمدەگەن», «كيە جۇقتىرعان» قالاقايىڭىز قالتالى, ۇزىن قۇرىقتى. ولاي بولسا, پىسىقايلارعا نەگە سونىڭ شوتىن شاپپاسقا... بارسىن, «باعىن» سىناسىن, قىزعاناسىڭ با؟
– مم, سولاي دە...
* * *
– وۋ, ءبارىڭ تۇگەلسىڭدەر عوي, تىنىشتىق پا, قالاقايدىڭ قامىن بۇگىن كىم جەپ جاتىر؟.. تۇگەل جينالساڭدار دا كەرى كەتكەن كەپتەن اجىراي قويماپسىڭدار-اۋ... قالاقاي – قال-اعا, قالەكە, قالقاشتارىڭ امان با, ايتەۋىر؟
– ەي, سەن دە, ءبىلىپ تۇرىپ سۇرايسىڭ... قالاقاي امان, ءتىرى. بىراق سۇلدەرى عانا قالعان. بارىنەن تىپ-تيپىل ايىرىلعان. ساۋداسى قايناماي, سالقىن تارتا كەلىپ, ساپ تىيىلعان. تىرلىگى سۇيىلعان. جۇرت قولدان «قوندىرعان», قولدان جۇقتىرعان «قاسيەتى» مەن «كيەسى» قالاقايدان ءىسىنىڭ بەرەكەسى كەتە باستاعان العاشقى ساتتەردە-اق بەزىپ كەتكەن, تۇرا قاشقان. مىنا حالايىقتىڭ تۇگەل جينالعانى, قولدارى ىسكە بارماي توسىرقاپ تۇرعانى سودان. داۋا جوق بۇلارعا. كۇنى كەشەگى قال-اعاسى, قالەكەسى, قالقاشى – بۇگىن مالاقايىن باسىنا قيسايتا كيگەن كادىمگى قادىرسىز قالاقاي. مىنا توپقا ەندى قالاقاي سىندى تاعى بىرەۋ قاجەت, ايتپەسە جاعدايلارى قيىن, وتە قيىن. ويتكەنى ايتەۋىر بىرەۋگە ساتىمسىنۋ كەرەك قوي.
وزگەرمەلى ادام, قۇبىلمالى قوعام, تۇرلەنگەن تىرشىلىك, بايانسىز بايلام, بوسبەلبەۋ بىرلىك, تاتىمسىز تالعام... ءبارى بەكەر مە سوندا؟..