ساياسات • 31 قاڭتار, 2025

قازاقستان – ەۋرووداقتىڭ سەنىمدى سەرىكتەسى

100 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

كەشە ەۋروپالىق وداقتىڭ سانكتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى حالىقارالىق ارنايى وكىلى دەۆيد و’سالليۆان قازاقستانعا كەلدى. وسى ساپارىندا ول ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارينمەن جانە سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رومان ۆاسيلەنكومەن كەزدەستى. بۇدان سوڭ د. و’سالليۆان ءباسپاسوز كونفەرەتسياسىن وتكىزدى.

قازاقستان – ەۋرووداقتىڭ سەنىمدى سەرىكتەسى

دەۆيد و’سالليۆان ەلدىڭ رەسمي وكىل­دەرىمەن بولعان كەزدەسۋدە باتىس ەل­دەرىنىڭ رەسەيگە قاتىستى ەنگىزگەن سانك­­تسيا­لارىن اينالىپ وتۋگە جول بەرمەۋ ءۇشىن قازاقستان قانداي شارالار قابىلداپ جاتقانىن تالقىلاعانىن ايتتى.

– قازاقستان – ەۋرووداقتىڭ, سونداي-اق ەو قازاقستاننىڭ ەڭ ماڭىزدى سەرىك­تەستەرىنىڭ ءبىرى. ءبىزدىڭ ساۋدا بايلانىسى­مىز جاقسى دامىپ كەلەدى. جىل سا­يىنعى تاۋار اينالىم 40 ملرد ەۋرونى قۇرايدى. قازاقستاننىڭ 38 پايىز ەكسپورتى بىزگە تيەسىلى. وسى جىلى ءبىز بىرنەشە حالىقارالىق كەزدەسۋ وتكى­زەمىز, ونىڭ ءبىرى ناۋرىز ايىندا اشحا­باد­تا وتەدى. ال ساۋىردە ەۋرووداق – ورتالىق ازيا ءسامميتىن وتكىزەمىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەدى د.و’سالليۆان.

– قازاقستان ۇكىمەتىمەن كەزدەسۋىمىز ستراتەگيالىق ماڭىزدى تاۋارلاردىڭ رەسەي نارىعىنا ەنۋىنە جول بەرمەۋگە باعىتتالعان. اسىرەسە اسكەري الەۋەتتى ارتتىراتىن تاۋارلار – ەرەكشە نازاردا. وسىنداي تاۋارلاردىڭ زاڭسىز ەكسپورتىنا جول بەرمەۋىمىز قاجەت. مەن وسىمەن قازاقستانعا ءتورتىنشى رەت كەلىپ وتىرمىن. كەلىسسوزدەر ناتيجە بەرىپ كەلەدى, قازىر ءبىز ەداۋىر العا باسۋدى, ەكسپورت كولەمىنىڭ ايتارلىقتاي تومەندەگەنىن كورىپ وتىرمىز.

جالپى, ءبىز زاڭسىز ساۋدامەن اينالىسىپ, سانكتسيالىق تاۋارلاردى رەسەيگە جونەلتەتىن كومپانيالاردى انىقتاۋ جۇمىسىن ودان ءارى جۇرگىزە بەرەمىز. انىقتالعان مۇنداي كومپانيالار دەرەۋ تىزىمگە ەنگىزىلەدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ولار ەۋروپالىق كومپانيالارمەن جانە ءۇشىنشى ەلدەرمەن بيزنەس ورناتا المايدى. مىسالى, ءۇندىستاندا, يراندا, قىتايدا زاڭسىز ارەكەت ەتكەن كومپانيالار تىركەلدى. بۇل جەردە اتاپ وتكىم كەلەتىنى ولار تىزىمگە تەك زاڭسىز ساۋداعا قاتىسقانى جانە ىقپال ەتكەنى ءۇشىن ەنگىزىلەدى, – دەدى ەو وكىلى.

د.و’سالليۆاننىڭ ايتۋىنشا, ەۋروپا جانە ۇلكەن جەتىلىك ەلدەرىندە شىعارىلعان تاۋارلاردى عانا رەسەيگە تاسى­مالداۋعا تىيىم سالىنعان. سون­داي-اق ول اسكەري تاۋارلار قازاق­ستانداعى جالپى اينا­لىم تاۋارىنىڭ ءبىر پايىزىنان از كو­لەم­دى قۇراپ وتىر­عانىن جانە ەكو­نو­مي­­كالىق تۇرعىدان اسا ماڭىزدى ەمەس بول­­عانىمەن, اسكەري-ونەركاسىپتىك كەشەن ءۇشىن بومبا, زىمىراندار وندىرى­سىن­دە ۇلكەن ماڭىزعا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«جالپى, جۇرگىزىلگەن كەلىسسوزدەرگە كوڭىلىمىز تولادى», دەدى و’سالليۆان. ونىڭ ايتۋىنشا, ەو «قازاقستاننىڭ سانكتسيالارعا قوسىلماۋ تۋرالى شەشىمىن تولىعىمەن قۇرمەتتەيدى». ء«بىز قازاقستاننان سانكتسيالارىمىز­دى قابىلداۋدى سۇرامايمىز. قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ۇزاق ۋاقىت­تان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقان, ءالى دە جالعاساتىن زاڭدى ساۋداعا كەدەرگى جاساۋعا نيەتتى ەمەسپىز. الايدا ەۋرووداق «جوسىقسىز سۋبەكتىلەر قازاق­ستان­دى سانكتسيالاردان جالتارۋ جانە ەۋرو­پالىق وداق سانكتسيالاعان تاۋارلار­دى قايتا ساتۋ ماقساتىنداعى پلات­فور­ما رەتىندە پايدالانۋعا ۇمتىلۋى مۇمكىن» دەپ الاڭدايدى» دەدى ول.

قازىر ەۋروپالىق كوميسسيا رەسەي – ۋكراينا قاقتىعىسى باستالعاننان بەرى وعان قارسى قولدانىلاتىن شەكتەۋ شارالارىنان جالتارۋدى بولدىرماۋ نەمەسە ءتىپتى ولاردى اينالىپ وتۋىنە مۇمكىندىك بەرمەۋ ءۇشىن بىرقاتار ەلدەرمەن جوعارى دەڭگەيدەگى ۇزدىكسىز كەزدەسۋلەر جۇرگىزىپ جاتىر. وسىعان وراي ولار كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ ماقساتىندا سانكتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى ەو حالىقارالىق ارنايى وكىلى لاۋازىمىن قۇردى. كوميسسيانىڭ بۇرىنعى باس حاتشىسى جانە ەو-نىڭ اعا ديپلوماتى دەۆيد و’سالليۆان 2022 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ ەو-نىڭ سانكتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى حالىقارالىق ارنايى وكىلى بولىپ تاعايىندالدى.

سوڭعى جاڭالىقتار