ءبىز وسىعان دەيىن قازاقستان قور بيرجاسى مەن ماسكەۋ بيرجاسى (موەح) اراسىنداعى ۇزاققا سوزىلعان كەلىسسوزدەردىڭ سوڭعى نۇكتەسى قويىلعانىن جازعانبىز. ۇلتتىق بانك توراعاسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ ماسكەۋ بيرجاسىن قازاقستان قور بيرجاسى (KASE) اكتسيونەرلەرىنىڭ قۇرامىنان شىعارۋ تۋرالى تۇبەگەيلى شەشىمدى قوس تاراپ تا (قازاقستان مەن رەسەي) قولداعانىن مالىمدەگەن. اقش سانكتسياسىنا ۇشىراعان ماسكەۋ قور بيرجاسى KASE-ءنىڭ 13,1% اكتسياسىنا يەلىك ەتەتىن ەدى. اقش ماسكەۋ قور بيرجاسىنا سانكتسيا سالعان سوڭ, MOEX-ءتىڭ قازاقستان قور بيرجاسى اكتسيونەرلەرى قاتارىنان شىعۋى تۋرالى ماسەلە كوتەرىلگەن. ويتكەنى قور اكتسيونەرلەرىنىڭ بىرىنە سانكتسيا سالىنۋ KASE-دە ايىرباستاۋ مەن جەكە تولەمدەر قىزمەتىنە قاۋىپ ءتوندىردى. قازاندا MOEX وزىنە تيەسىلى ۇلەستى رەسەيلىك «تەتيس كەپيتال» جانە «بالانس ەسسەت مەنەدجمەنت» دەگەن كومپانيالارعا ساتقانى بەلگىلى بولدى. ولار جابىق ينۆەستيتسيالىق پاي قورلارىن باسقارادى.
KASE باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى وزگەرىس كوپ بولدى. ساۋدا-ساتتىق كولەمىنىڭ ءوسۋى ۆاليۋتا نارىعىندا دا بايقالادى: دوللار-تەڭگە ۆاليۋتالىق جۇبى بويىنشا ساۋدا-ساتتىق كولەمى 47%-عا, 27,4 ترلن تەڭگەگە دەيىن (72%) ۇلعايعان.
«بۇعان دەيىن ءبىز 2023 جىلى توكەندەلگەن (كاسىبي تەرمين – رەد.) وبليگاتسيالاردى ورنالاستىرۋ بويىنشا جيىنتىق جاساۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارالاردى جاساعانىمىزدى ايتقان ەدىك. توكەندەلگەن پلاتفورما – ۇيىمداردىڭ قاعازدارىن شىعارۋ مەن ورنالاستىرۋدىڭ باسقا تەتىگى, سەبەبى توكەن – smart-كەلىسىمشارت. وتكەن جىلى ءبىز جۇمىس جۇرگىزدىك جانە وسىنداي پلاتفورمانى ىسكە قوسىپ, جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ءۇشىن ءىس جۇزىندە بارلىق سەرىكتەستى تاپتىق. قازىر وبليگاتسيالارمەن جالعاستىرۋ نەمەسە توكەندەلگەن پلاتفورمادا جاڭا قۇرالداردى ىسكە قوسۋ ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتىرمىز», دەيدى KASE باسشىسى.
2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان قور بيرجاسى كاپيتالداندىرۋدىڭ ايتارلىقتاي ءوسۋىن كورسەتىپ, ونى 23%-عا ۇلعايتتى. بۇل كورسەتكىش 32,9 ترلن تەڭگەگە جەتتى. 2025 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا KASE رەسمي تىزىمىندە مەملەكەتتىك ەمەس باعالى قاعازدار مەن ەميتەنتتەردىڭ رەكوردتىق سانى تىركەلگەن – 756 باعالى قاعاز جانە 260 ەميتەنت.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر شاعىن جانە ورتا بيزنەس (شوب) ارمياسىنان 7 كومپانيا وبليگاتسيالارىن بيرجاعا ورنالاستىردى. جالپى كولەمى – 18,5 ملرد تەڭگە. كۋپون مولشەرلەمەسى – 3 جىلدان 10 جىلعا دەيىنگى اينالىس مەرزىمىمەن 19,50%-دان 21,75%-عا دەيىن, شوب-تىڭ ءۇش وكىلى «جاسىل» وبليگاتسيالار شىعاردى.
«بيرجا قازاقستان ەكونوميكاسىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى. بۇل تەتىك نارىقتىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرىپ, ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا نەگىز بولماق. 2024 جىلى قازاقستان قور بيرجاسىنىڭ كليرينگتىك ورتالىعىن قۇرۋ اياقتالدى. وتىمدىلىكتى ارتتىرۋ شەڭبەرىندە جاڭا ينۆەستورلاردى تارتۋ جانە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇيىمداستىرىلعان باعالى قاعازدار نارىعىنا قاتىسۋىن قولداۋ جونىندەگى جۇمىس جانداندى. جاڭا قارجى قۇرالدارىن ىسكە قوستىق, ساۋدا شارتتارى جاقساردى, بۇل نەعۇرلىم ءوتىمدى شەتەلدىك باعالى قاعازدار ساۋدالاناتىن KASE Global سەكتورىن بەلسەندى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەردى», دەيدى ا.الدامبەرگەن.
كاSE باسشىسى ايتىپ وتكەندەي, بيىلعى جوسپار ءۇش باعىتتا جالعاسادى – كاپيتال ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, قولدانىستاعى نارىقتاردى جاقسارتۋ جانە ەميتەنتتەر مەن ينۆەستورلار ءۇشىن قۇرالداردى كەڭەيتۋ.
الماتى
