قوعام • 18 قاڭتار, 2025

«مارحابات» جۋرنالى قانات قاقتى

222 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ءال-فارابي اتىنداعى شىمكەنت قالالىق عىلىمي-امبەباپ كىتاپحاناسىندا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «قۇرمەت» جانە «پاراسات» وردەندەرىنىڭ, سونداي-اق, حالىقارالىق «تۇركى الەمىنە قىزمەت» سىيلىعىنىڭ يەگەرى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, بەلگىلى جازۋشى مارحابات بايعۇتتىڭ 80 جىلدىعىنا وراي «مارحابات» جۋرنالى مەن Markhabat.kz ادەبي-اقپاراتتىق پورتال تانىستىرىلىمى بولىپ ءوتتى. جيىنعا جازۋشىنىڭ ۇزەڭگىلەس سەرىكتەرى, قوعام قايراتكەرلەرى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, يدەولوگيا سالاسىنا جاۋاپتى شىمكەنت قالاسى مەن تۇركىستان وبلىسى اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى, سونداي-اق جامبىل وبلىسىنان ارنايى قوناقتار قاتىستى.

«مارحابات» جۋرنالى قانات قاقتى

«مارحابات باي­عۇت­تىڭ تۋعانىنا 80 جىل» جو­باسىنىڭ جەتەكشىسى, «مەديا­كراتيا» قوعامدىق بىرلەستىگى­نىڭ توراعاسى عالىمجان ەلشى­بايدىڭ ايتۋىنشا, بۇل قا­لامگەردىڭ 80 جىلدىعى اياسىن­داعى دۇنيەلەردىڭ باستاماسى عانا. قالامىنان قانشاما كور­كەم شىعارما تۋعان جازۋشى اتىن ۇرپاقتار جادىندا ساق­تاۋ ءۇشىن باستامانىڭ ماڭىزى ­ەرەكشە. جۋرنال ۇلت ادەبيەتى مەن مادەنيەتىنىڭ دا­مۋىنا سەپتىگىن تيگىزىپ, تا­قى­رىپتا, جاڭاشىل شى­عار­مالار جاريالاۋعا دەن قويا­دى. سونىمەن بىرگە ادەبيەت, رۋحانيات تاقىرىبىنداعى ما­سەلەلەردى قاۋزاپ, تانىلماي جۇرگەن جاس تالانتتارعا قولداۋ بىلدىرەدى.

Markhabat.kz اقپاراتتىق پورتالىندا جازۋشىنىڭ جەكە ءفوتوارحيۆى, سۇحباتتارى, اڭگى­مە, پوۆەستەرى, قالامگەر تۋرالى جازىلعان دۇنيەلەر جاريالانادى. استاناداعى ل.ن.گۋمي­لەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە بەلگىلى عا­لىم, اكادەميك, الاشتانۋشى ديحان قامزابەك ۇلى جەتەكشىلىك جاسايتىن ديسسەرتاتسيالىق كوميسسيادا مارحابات بايعۇت­تىڭ شىعارماشىلىعىن زەرت­تەۋگە ارنالعان ەكى كانديدات­تىق ديسسەرتاتسيا قورعالدى. بۇل دا كوڭىلدى جادىراتار­لىق جاڭالىق. ياعني مارحابات­تانۋ جولعا قويىلدى دەۋگە نەگىز بار. «الداعى ۋاقىتتا قازاق ادەبيەتىندەگى ىرگەلى سالانىڭ بىرىنە اينالاتىنىنا سەنىمى­مىز مول» دەدى جوبا جەتەكشىسى ع.ەلشىباي.

پر

«مارحابات» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى بولىپ بەلگىلى قالامگەر, جۋرناليست ورالحان ءداۋىت تاعايىندالدى. باسىلىم رەداكتورىنىڭ ايتۋىنشا, «مارحابات» بۇعان دەيىن جا­رىق كورىپ كەلگەن «تۇران-تۇر­كىستان» جۋرنالىنىڭ جالعاسى. سەبەبى «تۇران-تۇركىستان­نىڭ» دۇنيەگە كەلىپ, وقىرمانعا جول تارتۋىنا جازۋشى مارحا­بات بايعۇت تىكەلەي اتسالىسقان. جۋرنالدىڭ ءار ءنومىرى 2 مىڭ دانامەن تارايدى.

كەشتە شىمكەنت قالالىق ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى باحا­دىر نارىمبەتوۆ ءسوز الىپ, قا­لامگەردىڭ قازاق ادەبيەتى­نە عانا ەمەس, تۇركى ادەبيەتىنە دە وزىندىك قولتاڭباسىن قال­دىرعانىن اتاپ ءوتتى. كەزىندە مارحابات بايعۇتتىڭ قولاس­تىندا قاراپايىم مامان بولىپ جۇمىسىن باستاعان ول ماحاڭنىڭ شاراپاتىن كوپ كورگەنىن جەتكىزدى. ءماسليحات توراعاسى جازۋشىنىڭ وركە­نيەتتى جاستار كوبەيىپ كەلەدى, بىراق كوركەم نيەتتى جاستار ازايىپ بارادى دەگەن ءسوزىن مىسالعا كەلتىرىپ, وسكەلەڭ ۇر­پاق­تىڭ نيەتى كوركەم بولۋ ءۇشىن قالامگەردىڭ اڭگىمەلەرىن وقۋعا شاقىردى.

تۇركىستان وبلىسى اكىمى­نىڭ ورىنباسارى ەرتاي التاەۆ اكىمدىك تاراپىنان جازۋشى­نىڭ 80 جىلدىعىن اتاپ وتۋ­گە بايلانىستى ءىس-شارالار جوس­پارى قابىلدانعانىن ايتتى. سونداي-اق تۇركى دۇنيەسىنە تا­­نى­مال شىعارمالارىن «مار­­­حابات» جۋرنالى ارقىلى ناسي­­حاتتاۋدىڭ, دارىپتەۋدىڭ مۇم­كىن­دىگى تۋعانىن مالىمدە­دى. اكىم ورىنباسارى ءسوز سوڭىندا وب­­لىس اكىمدىگى اتى­نان جازۋشى­­نىڭ ­جا­رى قىزدار­كۇل اپامىز­عا قۇرمەت كورسە­تىپ, يىعىنا قام­زول, باسىنا ورا­مال جاپتى.

جامبىل وبلىسى ش.مۇر­تازا اتىنداعى رۋحانيات جانە تاريحتانۋ ورتالىعىنىڭ دي­رەكتورى جاسۇلان ابدىحالىق جاڭا باسىلىمنىڭ جارىق كو­رۋىنە وراي ءوڭىر باسشىسى ­ەربول قاراشوكەەۆتىڭ قۇت­تىق­تاۋ حاتىن جەتكىزدى. ورتالىق جەتەكشىسى ءوز سوزىندە وبلىستا قولعا الىنعان «اۋليەاتا – كىتاپ وقيتىن ءوڭىر» جوباسى اياسىندا قالامگەر شىعارمالا­رى دا بايگەگە قوسىلاتىنىن باياندادى. شىعارماشىلىق­تا شەكارا بولمايدى دەگەن ول ۇلتتىق دەڭگەيگە كوتەرىلگەن شەرحان مۇرتازا مەن مارحا­بات بايعۇتتاي قوس جازۋشىنىڭ شىعارمالارىن بىردەي ناسيحاتتاۋ كەرەك دەگەن وي ءبىلدىردى.

شىمكەنت قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى سارسەن قۇرانبەك وڭتۇستىكتەن شىققان تالانتتى قالامگەر مارحابات بايعۇت ىزگىلىكتىڭ, ادىلدىكتىڭ ۇلگىسىن كور­سەتكەن, تۋىن تىككەن دارىندى تۇلعا بولعانىن اتاپ ءوتتى.

«قارىمدى قالامگەردىڭ 80 جىل­دىعىنا وراي قالالىق اكىم­دىك اۋقىمدى ءىس-شارالار جوس­پارىن ازىرلەپ وتىر. سو­نىڭ ىشىندە جازۋشىنىڭ ءومى­رى مەن شىعارماشىلىعىنا ار­نالعان عىلىمي كونفەرەنتسيا دا بار. پرەزيدەنت قاسىم-جو­مارت توقاەۆتىڭ باستاماسى­مەن ىسكە اسىپ جاتقان «ادىلەتتى قازاق­ستان», «ادال ازامات» تۇجى­رىم­دامالارىن ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن كوركەمسوز شەبەرى مارحابات بايعۇتتاي جازۋشىنىڭ شىعار­ما­لا­رىن وقىتۋ كەرەك. ماحاڭ كوزى تىرىسىندە ەلىم دەپ ەڭىرەپ, جۇر­تىم دەپ تولعانىپ وتكەن ءبىر­­تۋار ازامات ەدى» دەدى قالا اكى­مىنىڭ ورىنباسارى س.قۇرانبەك.

جيىندا سونداي-اق قالام­گەردىڭ جارى قىزداركۇل اپامىز ءسوز سويلەپ, ماحاڭنىڭ ۇيدە دە, تۇزدە دە وزگەرمەي­تىن بىرقالىپتى قاراپايىم بيا­زىلىعى تۋرالى وي تولعادى. جازۋشىنىڭ زامانداسى, اقىن نارماحان بەگالى دا دارابوز قالامگەردىڭ ادەبيەتكە سىڭىر­گەن ەڭبەگى تۋرالى ايتتى.

مارحابات بايعۇت جازۋ­شىلىعىمەن قاتار كوپتەگەن تىڭ باستامالاردىڭ, قوعامدا كەڭىنەن قولداۋ تاپقان تاماشا يدەيالاردىڭ اۆتورى, باس­تاماشىسى بولدى. ماسەلەن, «ىرىس الدى – ىنتىماق» جوباسى وڭتۇستىك وڭىردەگى ەڭ ايتۋلى رۋحاني جوبالاردىڭ ءبىرى رەتىندە تانىلدى. «تاۋپىستەلى تاعىلىمى», «بوزارىقتان بوز­تورعايعا دەيىن» سەكىلدى ءىس-شارالارى دا قوعامدىق وي-پىكىردىڭ ءدۇر سىلكىنۋىنە ۇلكەن قوزعاۋ سالدى.

 

شىمكەنت 

سوڭعى جاڭالىقتار