سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
ەلدەگى 5,7 ملن-نان اسا جاس – قوعامنىڭ الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جانە مادەني دامۋىنىڭ باستى قوزعاۋشى كۇشى. سوندىقتان ولاردى جۇمىسپەن قامتۋ, باسپانا ماسەلەسىن شەشۋ, كاسىپكە باۋلۋ, وسى ماقساتتا ءتۇرلى گرانتتىق جوبالاردى ۇيىمداستىرۋ مەملەكەتتىڭ جاستار ساياساتى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
وتكەن جىلى 35-كە دەيىنگى ازاماتتارمەن جۇمىس ىستەۋدە باستى باعدار مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا بەلگىلەگەن «ادال ازامات» تۇجىرىمداماسى بولدى. بۇل – زاڭ ۇستەمدىگىن نىعايتىپ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى توزبەۋشىلىك مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن ءادىل قورعاۋ, ادال ءارى ەڭبەكقور بولۋدى ناسيحاتتاۋ.
قوعامدا جاڭا قۇندىلىقتاردى ورنىقتىرۋدا ىزگى امالدار جاسالدى. جۇمىس ىستەمەيتىن نە وقۋ وقىمايتىن NEET ساناتىنداعى 160 مىڭ جاستىڭ ەڭبەككە ارالاسۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ولاردىڭ باستامالارىن قولداۋ ءۇشىن «Zhas project» جوباسى اياسىندا 280 گرانت ءبولدى.
– اۋتيزممەن اۋىراتىن بالالارعا ارنالعان گليۋتەنسىز پەچەنە ءوندىرۋدى قولعا الدىم. ويتكەنى مۇنداي تاعامدار اللەرگيا نەمەسە جوعارى سەزىمتالدىقتى تۋدىرۋى ىقتيمال. وسى ماقساتتا جوبا اياسىندا مەملەكەتتەن 1 ملن تەڭگە گرانت ۇتتىم. بالالارعا قىزىقتى بولۋ ءۇشىن ەرتەگى كەيىپكەرلەرىنىڭ سيپاتىندا جاسايمىن, – دەدى «Zhas project» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى ناسيبا اعزاموۆا.
سونداي-اق رەسپۋبليكانىڭ ءار بۇرىشىندا 500-دەن اسا بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەسى ۇيىمداستىرىلدى. ودان قالدى جاستاردى ەڭبەككە تارتۋ ماقساتىندا الماتى, اقتوبە جانە قاراعاندى وبلىسىندا «JumysTap» باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. ال ەلوردادا «JolTap» اتتى الەۋمەتتىك باستاما بىلتىر ءوز ناتيجەسىن كورسەتتى.
2024 جىلدىڭ باسىندا پرەزيدەنت جانىنداعى جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەستىڭ قۇرامى جاڭارتىلدى. بىلتىر كەڭەس مۇشەلەرى العاش رەت جاس ماماندارعا «Jas Kenes Syilygyn» تابىستادى. بۇعان قوسا حالىقارالىق جاستار كۇنى ءبىرىنشى رەت 3-12 تامىز ارالىعىندا «جاستارمەن بىرگە» ۇلتتىق ون كۇندىگى رەتىندە اتالىپ ءوتتى. سول ارالىقتا 5 مىڭنان اسا ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلدى.
تالانتتى جاستارعا «دارىن» مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى ماراپاتى بەرىلدى. سىيلىقتى ونەر, عىلىم, سپورت, مەديا جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالالارىندا جەتىستىككە جەتكەن 20 جاس يەلەندى.
وعان قوسا «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» گرانتىنىڭ 30 جەڭىمپازى مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولدى. ولاردىڭ جوبالارى مادەنيەت, عىلىم, مەديا, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار جانە بيزنەس سالالارىندا ۇزدىك دەپ تانىلدى. گرانتقا جاڭادان «ۆولونتەرلىك» باعىت قوسىلدى. سەبەبى جاستار ەرىكتىلىك پەن قوعامدىق جۇمىستاردا دا بەلسەندى بولدى. بۇعان بۇكىل ءوڭىردى قامتىعان «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى دالەل. جالپى قوعامدا ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا وڭ ىقپال ەتكەن ۇلتتىق ناۋقاندا 6,2 ملن-نان اسا ادام بەلسەندىلىك تانىتتى. 1 ملن 500 مىڭ توننادان اسا قوقىس شىعارىلدى. شامامەن 3,2 ملن-نان اسا كوشەت وتىرعىزىلىپتى. ودان بولەك, عارىشتىق مونيتورينگ ارقىلى رۇقسات ەتىلمەگەن 4 مىڭ 900-عا جۋىق قوقىس ۇيىندىلەرى انىقتالىپ, ونىڭ 86 پايىزى جويىلعان. ءار سەنبىلىكتەن قالماي, وزگەلەرگە ۇلگى بولعان جاستارعا پرەزيدەنت «اnا tili» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
«قازاقستان ازاماتتارى مۇنىڭ كەزەكتى ءبىر ناۋقان ەمەس, وزىق ويلى قوعام قالىپتاستىرۋ جولىنداعى يدەولوگيالىق پلاتفورما ەكەنىن ءتۇسىندى. ءبىز, ءتۇپتىڭ تۇبىندە, تابيعاتتىڭ بايلىعىنا جانە كۇندەلىكتى تۇرمىس-تىرشىلىگىمىزگە نەمقۇرايدى قارايتىن جاعىمسىز ادەتتەن ءبىرجولا ارىلۋىمىز قاجەت. تازالىقتى ساقتاۋ جانە تابيعاتتى ايالاۋ ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالۋعا ءتيىس. وركەنيەتتى ەلدەردىڭ ءبارى وسىنى ۇستانادى», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
2024 جىلى جوعارى ءبىلىم بەرۋگە بولىنگەن مەملەكەتتىك گرانتتاردىڭ سانى 112 مىڭعا جەتتى. ىزىنشە تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە وقۋعا تۇسكەن جاستار قاتارى ارتتى.
تاعى ءبىر جاعىمدى جاڭالىق – بىلتىر 2024-2026 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق جاستار ۇيىمدارىمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ بويىنشا جول كارتاسى بەكىتىلدى. قۇجاتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – جاس بۋىننىڭ ەلدىڭ الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جانە مادەني ۇدەرىستەرىنە تولىققاندى ارالاسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جاستار بىرلەستىكتەرىنىڭ ءوزارا بايلانىسىن جۇيەلەۋ جانە نىعايتۋ. بۇل باعىتتاعى جۇمىس ءۇش نەگىزگى تارماقتى قامتيدى. ياعني اقپاراتتىق-ادىستەمەلىك جانە ينستيتۋتسيونالدىق سۇيەمەلدەۋ, جاستار باستامالارىنداعى ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە قارجىلىق قولداۋدى كۇشەيتۋ.
ەل جاستارىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدە تاجىريبە جيناۋىنا, شەكارادان تىس مەملەكەتتەردىڭ جاس بۋىنىمەن ءوزارا بايلانىس ورناتۋىنا دا جاعداي جاسالىپ جاتىر. ماسەلەن, وتكەن جىلى قازاقستان مەن وزبەكستان كوماندالارى اراسىندا «Zakovat» زياتكەرلىك ويىنى ۇيىمداستىرىلدى. استانادا شىعارماشىل جاستار مەن ۇيىمدارى كوشباسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن قازاق-قىرعىز فورۋمى ءوتتى. وسىلايشا, 2024 جىل جاستار ساياساتىنىڭ جەتىستىكتەرىمەن جانە جاڭا باستامالارىمەن ەستە قالدى. بيىل دا جاستاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ, شىعارماشىلىق پەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, ءبىلىم بەرۋ, باسپانا جانە جۇمىسپەن قامتۋ سالالارىندا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلادى.
