سۋرەت: pharmnewskz.com
جاقىندا PwC جاھاندىق فيرمالار جەلىسىنىڭ ءبىر بولىگى سانالاتىن «Strategy&» فيرماسى تسيفرلى قازاقستان قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسىپ «بولشەك ەلەكتروندى كوممەرتسيا نارىعىنا تالداۋ» اتتى زەرتتەۋىن جاريالادى. «Strategy&» فيرماسىنىڭ سەرىكتەسى ناتاليا ءليمنىڭ ايتۋىنشا, بيىل ءبىرىنشى جارتى جىلدىقتا بولشەك ەلەكتروندى كوممەرتسيا نارىعى بيىل دا ورنىقتى ءوسىم كورسەتتى. نارىق كولەمى 61 پايىزعا ۇلعايىپ, 1,45 ترلن تەڭگەگە جەتكەن.
«ەلەكتروندى كوممەرتسيانىڭ كىرىگۋى 16,6 پايىزدى قۇرادى. بۇل 2023 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتى جىلدىعىنان 5,1 پايىزدىق تارماققا جوعارى. وسىلايشا, قازاقستان ەلەكتروندىق كوممەرتسيانىڭ ورتاشا الەمدىك ەنۋ دەڭگەيىنە 20,1 پايىزعا تەز جاقىنداپ, جاھاندىق ءوسۋ قارقىنىنان 8,4 پايىزعا وزىپ وتىر. قارجى سەكتورىنىڭ تسيفرلانۋى جانە ينتەرنەتتى قولدانۋ اياسىنىڭ كەڭەيۋى ارقاسىندا نارىق اۋقىمى ارتا ءتۇستى. اۋديتورياسىن كەڭەيتۋ جانە شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى ساتۋشىلار دا ماركەتپلەيستەردى پايدالانادى. ۇسىنىستىڭ كوپتىگى جانە جەتكىزۋ قىزمەتىنىڭ جاقسارۋى تۇتىنۋشىلاردىڭ پايداسىنا شىعىپ تۇر», دەيدى ناتاليا ليم.
2024 جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا بولشەك ەلەكتروندى كوممەرتسيانىڭ جالپى دەڭگەيى 1 ملن 447 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. بولشەك ەلەكتروندى ساۋدا ۇلەسى دە بىلتىرعى 13,3 پايىزدان بيىل 16,6 پايىزعا دەيىن ارتقان. جاسالعان ساتىلىم, ياعني ترانزاكتسيا سانى 70,8 ملن-عا دەيىن كوبەيىپتى. ال ورتاشا چەك 20,4 مىڭ تەڭگەگە دەيىن تومەندەگەن.
«ورتاشا چەكتىڭ تومەندەۋى كۇندەلىكتى ومىرگە ەلەكتروندى كوممەرتسيانىڭ تەرەڭ كىرىگىپ جاتقانىن كورسەتەدى. تۇتىنۋشىلاردىڭ ەلەكتروندى كوممەرتسيانى كوبىرەك پايدالانا باستاۋىنا بىرقاتار فاكتور اسەرىن تيگىزىپ وتىر, سونىڭ ىشىندە تسيفرلاندىرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ جولىندا جاسالىپ جاتقان مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى, جەرگىلىكتى جانە حالىقارالىق ماركەتپلەيستەر اراسىنداعى باسەكەنىڭ ارتۋى بار. سونىمەن قاتار ازاماتتاردىڭ جۇمىسباستى بولىپ, بوساي الماۋى, تسيفرلىق جانە لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋى, ينتەرنەتتى پايدالانۋدىڭ كۇشەيۋى, ەلەكتروندى الاڭدارداعى تاۋارلار ساپاسىنىڭ جاقسارۋى ونلاين ساتىلىمدى الدەقايدا ءتيىمدى ءارى ىڭعايلى ەتتى», دەلىنەدى زەرتتەۋدە.
ساراپشىلار بولشەك نارىقتىڭ باستى درايۆەرى ماركەتپلەيستەر بولىپ وتىر دەپ ەسەپتەيدى. ماركەتپلەيستەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ باستى فاكتورلارى مىنالار:
- بەلسەندى ترانسشەكارالىق ساۋدا (ونلاين الاڭدار كەڭ اۋقىمدى اسسورتيمەنت ۇسىنىپ وتىر);
- باعا ساياساتى (سونىڭ ىشىندە, جەڭىلدىكتەر, اكتسيالار, بونۋستار);
- جەتكىزۋ ۇدەرىسىنىڭ جەتىلدىرىلۋى (جەتكىزۋ مەرزىمى قىسقاردى جانە تاپسىرىس بەرۋ پۋنكتتەرىنىڭ سانى ارتتى);
- BNPL ءتيىمدى شارتتارى (Buy Now Pay Later – 12 جانە 24 اي كەزەڭىندەگى تولەم).
كوپتەگەن ويىنشىلار قويما ينفراقۇرىلىمى مەن فۋلفيلمەنت-ورتالىقتار جوباسىنا كوبىرەك ينۆەستيتسيا قۇيىپ جاتقاندىقتان لوگيستيكالىق قىزمەتتەردىڭ جاقسارۋ ءۇردىسى ايقىن بايقالادى. ناتيجەسىندە, تاپسىرىستى جەتكىزۋ, ساقتاۋ جانە وڭدەۋ ءىسى الدەقايدا ساپالى بولا ءتۇستى.
بيىل ءبىرىنشى جارتى جىلدىقتا جەرگىلىكتى جانە حالىقارالىق ويىنشىلاردىڭ تابىسى وسكەن. ماركەتپلەيس ارقىلى ساتىلىم جالپى ەلەكتروندى بولشەك ساۋدا نارىعىنىڭ 89 پايىزىنا جەتتى. ترانزاكتسيا ۇلەسى 93 پايىزعا ارتتى. تاۋار اسسورتيمەنتىنىڭ باي بولۋى, ءتۇرلى جەڭىلدىكتەر مەن باعالاردى باقىلاپ, سالىستىرا الۋ مۇمكىندىگى حالىق اراسىندا ماركەتپلەيستەر تانىمالدىلىعىن ارتتىرىپ جىبەردى دەۋگە نەگىز بار.
«جەرگىلىكتى ماركەتپلەيستەر تەڭگەلەي ساتىلىم كولەمى بويىنشا نارىقتا كوشباسشىلىققا يە. ولار قازىر تەڭگەلەي ساتىلىم جونىنەن بۇكىل ەلەكتروندى كوممەرتسيا نارىعىنىڭ 66 پايىزىن يەلەنىپ وتىر. حالىقارالىق ماركەتپلەيستەر دە قازاقستانداعى قاتىسۋىن ارتتىرۋعا كۇش سالىپ جاتىر. سول باعىتتا تۇتىنۋشىلارعا ءتيىمدى باعالاردى دا ۇسىنۋعا كىرىسكەن. ونداي پلاتفورمالارداعى تەڭگەلەي ساتىلىم ءوسىمى جىلدىق ماندە 96 پايىزدى قۇرادى. ال ترانزاكتسيا سانى 103 پايىزعا كوبەيدى. ءبىرىنشى جارتى جىلدىقتا ەلدەگى بولشەك ەلەكتروندى ساۋدا نارىعىنىڭ كولەمى وتكەن جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 61 پايىزعا ءوسىم كورسەتتى», دەپ جازادى.
ءيا, ەلەكتروندى ساۋدا-ساتتىق نارىعى ءوسىپ جاتىر, سونىمەن قاتار ساتىپ الۋ سيپاتى دا وزگەرۋدە. ەگەر بۇرىن ورتاشا چەك ۇلەسىنىڭ باسىم بولىگىن تۇرمىستىق تەحنيكا, ەلەكترونيكا سياقتى ءىرى تاۋارلار قالىپتاستىرسا, قازىر ۇساق جانە ارزان پوزيتسياعا باسىمدىق بەرىلە باستاعان. ساتىپ الۋشىلار كۇندەلىكتى قاجەتتىلىكتى وتەيتىن تاۋارلاردى كوپتەپ ساتىپ الۋعا كوشكەن. سونداي-اق ءدارى-دارمەك, كوسمەتيكا, ۇيگە ارنالعان تاۋارلار, e-grocery ساناتىنداعى ونلاين-ساۋدا ءوسىمى دە انىق اڭعارىلادى. ونلاين-ساۋدانىڭ جالپى قۇرىلىمىنداعى بۇل كاتەگوريالار ۇلەسىنىڭ ارتۋى ورتاشا چەككە اسەر ەتتى. سەبەبى تۇتىنۋشىلار مۇنداي كۇندەلىكتى تۇرمىسقا قاجەتتى تاۋارلاردى ينتەرنەت ارقىلى ساتىپ العاندى قۇپ كورەدى.
