مەملەكەتتىڭ بارلىق رەسۋرسى ەل ازاماتتارىنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. سەبەبى بۇل – پرەزيدەنتتىڭ ساياسي جانە الەۋمەتتىك رەفورمالارىنىڭ باستى ماقساتى. جيىنعا قاتىسۋشىلارعا قاراتا ايتقان سوزىندە «Amanat» پارتياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتىن ارتتىرۋعا ارنالعان «قارىزسىز قوعام» جوباسى ەلدەگى جاڭا ساياسي مادەنيەتتىڭ ۇلگىسىنە اينالعانىن اتاپ ءوتتى. جوبانى تابىستى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا پارتيا, پارلامەنت, ۇكىمەت, جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارى, قارجى سەكتورىنىڭ وكىلدەرى مەن بەلسەندى ازاماتتار بىرلەسىپ جۇمىس ىستەدى.
ءماجىلىس توراعاسى حالىقتىڭ شەكتەن تىس نەسيە قارىزىنا باتۋى قوعامداعى ەڭ وتكىر پروبلەمالاردىڭ ءبىرى ەكەنىن جەتكىزدى. ونى شەشۋ ماقساتىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جۇيەلى شارالار قابىلداپ جاتىر. پرەزيدەنت تاپسىرماسى بويىنشا جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى جانە نەسيە بەرۋ كەزىندە تاۋەكەلدەردى بارىنشا ازايتۋ تۋرالى زاڭدار قابىلداندى, ال بەس جىل بۇرىن بىرجولعى كرەديتتىك امنيستيا جاريالانىپ, 500 مىڭ ادامنىڭ نەسيەسى كەشىرىلدى.
الايدا ە.قوشانوۆ اتاپ وتكەندەي, جاعدايدى تۇبەگەيلى تۇزەتۋ ءۇشىن ماسەلەنىڭ سالدارىمەن ەمەس, سەبەبىمەن كۇرەسۋ ماڭىزدى. ءدال وسى ماقساتتا «Amanat» پارتياسى مەملەكەت باسشىسى جوعارى باعا بەرگەن ازاماتتاردىڭ قارجىلىق ساۋاتىن ارتتىرۋ جوباسىن باستادى.
«شىن مانىندە, «قارىزسىز قوعام» جوباسى پارتيالىق جوبادان جالپىۇلتتىق دەڭگەيگە كوتەرىلدى. ءبىز پرەزيدەنت العا قويعان اۋقىمدى, ستراتەگيالىق مىندەتتى – قوعام مادەنيەتىن وزگەرتۋ ماسەلەسىن بىرلەسە شەشىپ كەلەمىز. ءبىز ازاماتتارعا ماسەلەنى مەملەكەت شەشىپ بەرگەنىن كۇتىپ وتىرا بەرمەي, ءومىردى ءوز كۇش-جىگەرىمەن جاقسارتۋىنا مۇمكىندىك بەرەمىز, ءوزىنىڭ جانە جاقىندارىنىڭ تاعدىرىنا جاۋاپكەرشىلىك الۋعا ۇيرەتەمىز. سونىمەن قاتار ازاماتتاردىڭ بويىنا ادال ەڭبەك ەتىپ, لايىقتى تابىسقا جەتۋگە جانە بولاشاققا سەنىممەن قاراۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا قابىلەتتەردى دارىتامىز. «قارىزسىز قوعام» جوباسى – جاڭا مەملەكەتتىك ستراتەگيانىڭ ءبىر بولىگى. بۇل – مەملەكەت باسشىسىنىڭ ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ باعىتىنىڭ نەگىزگى يدەياسى جانە «ادال ازامات» باستاماسىنىڭ وزەگى», دەدى ءماجىلىس سپيكەرى.
بۇگىندە جوباعا قاتىسۋشىلاردىڭ 40%-دان استامى قارىز جۇكتەمەسىن, 70%-ى اي سايىنعى نەسيە تولەم مولشەرىن, ال 41%-ى نەسيەلەردىڭ جالپى سانىن ازايتتى. سونداي-اق جازعى كانيكۋل كەزىندە «قارىزسىز قوعام» ساراپشىلارى مەكتەپتەردىڭ, كوللەدجدەردىڭ جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ 7,5 مىڭ ۇستازىن قارجىلىق ساۋاتتى ارتتىرۋ ادىستەمەسىنە وقىتتى. بيىل 500 مىڭنان اسا وقۋشى مەن 100 مىڭ ستۋدەنت ءبىلىم الدى. وسى شارانىڭ بارلىعى مەملەكەتتىڭ ارالاسۋىمەن پروبلەمالىق نەسيەلەر ۇلەسىن 18%-دان 7%-عا دەيىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. مۇنىڭ ءبارى – مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن جۇيەلى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندەگى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, دەپۋتاتتىق كورپۋستىڭ جانە پارتيانىڭ ۇيلەسىمدى, كوماندالىق جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى.
سونىمەن قاتار «Amanat» پارتياسىنىڭ توراعاسى «قارىزسىز قوعام» جوباسىنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋ قاجەت ەكەنىنە توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, جوبا اياسىندا قارجىلىق ينتەرنەت-الاياقتىققا قارسى كۇرەس, بيزنەستى دامىتۋ, تۇرعىن ءۇي الۋ, ءبىلىم الۋ سياقتى مەملەكەتتىك قارجىلاي قولداۋ باعدارلامالارى ارقىلى ۇسىنىلاتىن جاڭا قارجىلىق قۇرالداردى ۇيرەتۋ باعىتتارى قاراستىرىلۋعا ءتيىس.
ءوز كەزەگىندە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى نۇرلان بايبازاروۆ ۇكىمەت ازاماتتاردى قولداۋدىڭ ماڭىزدى ءارى ءتيىمدى قۇرالى رەتىندە «قارىزسىز قوعام» جوباسىن ىسكە اسىرۋعا ەرەكشە نازار اۋداراتىنىن جەتكىزدى. اتاپ ايتقاندا, ستۋدەنتتەر مەن وقۋشىلاردى قارجىلىق ساۋاتتىلىققا جانە كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋ جۇمىسى جالعاسادى. جوبانىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان تۇراقتى ءارى جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلەدى. ياعني جوبا تۇلەكتەرىنىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋىنا جاردەمدەسۋگە جانە قارجىلىق الاياقتىققا قارسى ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋگە باسا ءمان بەرىلەدى.
بۇدان ءارى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ءمادينا ابىلقاسىموۆا قارىز الۋشىلاردىڭ بورىشتىق جۇكتەمەسىن ەسەپتەۋگە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ قاتاڭداتىلعانىنا جانە نەسيە بويىنشا سىياقىنىڭ شەكتى مولشەرلەمەلەرى تومەندەتىلگەنىنە نازار اۋداردى. سونىمەن قاتار كوللەكتورلارعا ازاماتتاردىڭ نەسيەلەرىن ساتۋعا ەكىجىلدىق موراتوري ەنگىزىلدى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى جانە وزگە دە شارالار قارىز الۋشىلاردىڭ جاعدايىن ايتارلىقتاي جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«Halyk Bank» باسقارما توراعاسى ءۇمىت شاياحمەتوۆا بانك «قارىزسىز قوعام» جوباسىن قارجىلاندىرۋمەن عانا ەمەس, ازاماتتاردى وقىتۋعا تىكەلەي اتسالىسۋ ارقىلى دا بەلسەندى قولداۋ كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. باستامانىڭ ماڭىزدى بولىگى – ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋ. بۇل قادام نەسيە الۋشىلاردىڭ قارىزىن وتەۋىنە جانە قاراجات جيناۋىنا كومەكتەسەدى.
ءىس-شاراعا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا, وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن كەلگەن مەنتورلار مەن جوبا قاتىسۋشىلارى قاتىستى. كەزدەسۋ سوڭىندا سەرىكتەستەر مەن جوبا ساراپشىلارىنا العىسحاتتار مەن ەستەلىك سىيلىقتار تابىستالدى.
ايتا كەتەيىك, جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا 12 كوممەرتسيالىق بانك پەن 11 مەملەكەتتىك ورگان قاتىسىپ جاتىر. جوباعا قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن ازاماتتارعا ىڭعايلى بولۋى ءۇشىن qogamfin.kz ونلاين-پلاتفورماسى ازىرلەندى. سايت ارقىلى وقۋ كۋرسىنا جازىلىپ, پايدالى ماتەريالدار مەن بەينەساباقتاردى جۇكتەپ الۋعا بولادى.
