سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ماقسات تۇياق
بۇگىندە ماۋلەت جۇباتوۆ باسقارىپ وتىرعان ورنىقتى ورتالىق وبلىستىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى 267 كلۋب مەكەمەسىنە, سونداي-اق 111 حالىقتىق (ۇلگىلى) كوركەمونەرپاز ۇجىمىنا جەتەكشىلىك ەتەدى. ياعني وڭىردەگى اۋىلدىق, اۋداندىق كلۋب مەكەمەلەرىنىڭ قىزمەتىن, ونەرىن وركەندەتۋ, جان-جاقتى ادىستەمەلىك كومەك كورسەتۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەيدى.
وسى كەزگە دەيىن ەل ىشىنەن شىققان تالاي ونەرپازدىڭ باعىن اشقان, ۇلكەن ونەرگە جولداما بەرگەن «بالداۋرەن» بالالار شىعارماشىلىعى بايقاۋىن, «دالا دارىندارى» شىعارماشىل جاستار فەستيۆالدارىن وتكىزەتىن دە وسى وبلىستىق شىعارماشىلىق ورتالىعى عوي.
«تالاي ونەرپازدىڭ باعىن اشقان» دەگەن سوزىمىزگە دالەل از ەمەس. بۇگىندە كۇللى قازاق تانيتىن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, اقىن, ءانشى-تەرمەشى قاتيموللا بەردىعاليەۆ, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, قازاقستان كومپوزيتورلار وداعىنىڭ مۇشەسى, ءانشى-كومپوزيتور دونەدىل قاجىموۆ, قازاق كسر-نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى, ايتىسكەر اقىن شولپان قىدىرنيازوۆا, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى, اقىن-جازۋشى, ۇستاز داريعا مۇشتانوۆا, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرى, ءانشى-كومپوزيتور جاسكەلەڭ عايساعاليەۆ, ء«ازىل الەمى» ءازىل-ىسقاق تەاترىنىڭ ديرەكتورى تۇرسىنبەك قاباتوۆ, ونەرتانۋ PhD, پروفەسسور اسحات ماەميروۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, ع.قۇرمانعاليەۆ اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيا ءانشىسى ساۋلە تاۋداەۆا, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرى جاڭىلسىن حاسانوۆا, تانىمال ءارتىس گۇلنار سەلباەۆا جانە باسقالارى ءدال وسى وبلىستىق حالىق شىعارماشىلىعى ورتالىعىن تۋعان ءۇيىم, ءتۇپ توركىنىم دەپ سانايدى.
ورتالىق ۇيىمداستىراتىن قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, ءانشى-كومپوزيتور ەسكەندىر حاسانعاليەۆ اندەرىنىڭ حالىقارالىق «اتامەكەن» ءان فەستيۆالى دە ءداستۇرلى ءىس-شاراعا اينالعان.
ورتالىق جانىنان اشىلعان «ادىسكەر» كلۋبى اۋداندىق مادەني-دەمالىس مەكەمەلەرىنىڭ جۇمىسىن جان-جاقتى جاقسارتۋ ءۇشىن قىزمەت ەتىپ ءجۇر. ورتالىقتىڭ وسى كەزگە دەيىنگى تولاعاي تابىسىنا 45 جىلدان استام ساحنالىق عۇمىرى بار, رەسپۋبليكا بويىنشا ۇزدىك حالىقتىق «اقجايىق» بي ۇجىمى مەن 30 جىلدىق تاريحى بار ۇلگىلى «قىزعالداقتار» بي ءانسامبلىنىڭ دە قوسقان ۇلەسى كوپ.
ءبىر قۋانارلىعى, كەيىنگى كەزدە باتىس قازاقستان وبلىستىق حالىق شىعارماشىلىعى ورتالىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى, ءداستۇرلى ۇلتتىق ونەردىڭ ىرگەتاسى رەتىندە قالىپتاسىپ كەلەدى. بۇل سوزىمىزگە ايگىلى جىراۋ ماراباي قۇلجاباي ۇلىنىڭ مەرەيتويىنا وراي وتكىزىلگەن كەشەندى شارالار كۋا. كەيىنگى جىلدارى عانا ورتالىقتىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن «جىر-باستاۋ» جانە «مارابايتانىم», «قالامگەر قۇدىرەتى» شىعارماشىلىق جوبالارى, «دانا ءداستۇر» تاعىلىم-تاربيە كەشتەرى, حالىق شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «ونەر ءورىسى» ءىس-شارالارى, «تاعىلىم تۇمارى», «ونەر – تانىم», «رۋحانيات», «مادەني جول – 80» جوبالارى قولعا الىندى. بيىل 80 جىلدىق مەرەيتوي اياسىندا باتىس قازاقستان وبلىستىق مەملەكەتتىك ءارحيۆى قورىنداعى قۇجاتتار زەردەلەنىپ, كوپتەگەن تاريحي دەرەك جارىققا شىقتى. مادەني مۇراعا سالماقتى دۇنيەلەر قوسىلدى. ماسەلەن, ارحيۆتەن تابىلعان «جاسكەلەڭ-قوڭىرشا» ليرو-ەپوستىق جىرى جەكە كىتاپ بولىپ جارىق كوردى.
ءدال وسى «جاسكەلەڭ-قوڭىرشا» اتتى جىر جيناعىن قولىمىزعا الىپ, عاجاپ اسەرگە بولەندىك. ويتكەنى كىتاپشا ورالدىق تالانتتى سۋرەتشى اسحات ابدەشەۆتىڭ تاڭعاجايىپ گرافيكالىق تۋىندىلارىمەن بەزەندىرىلگەن ەكەن. باياعى باتىرلار جىرى مەن حالىق ەرتەگىلەرىنىڭ ۇلگىسىندە تىڭ دۇنيە بولىپ شىققان.
«بۇل جىردى حالىق اقىنى ەلەۋسىن ساحيپوۆ 1948 جىلى ارحيۆكە تاپسىرعان ەكەن. «بابالار ءسوزى» جۇزتومدىعىنىڭ 21-تومىندا «جاسكەلەڭ» جىرىنىڭ تاعى ءبىر نۇسقاسى باسىلعان. ول باتىسقازاقستاندىق جىرشى اقساقال يمانعالي بەكماعامبەتوۆتەن جازىپ الىنعان. ءبىز وسى ەكى نۇسقانى سالىستىرىپ, بىرىندە جوق تۇستارىن بىرىنە قوسىپ, ورتاق دۇنيە جاساپ شىقتىق. وسى شىعارمانى بەلگىلى جىرشى فارحات ورازوۆ باتىستىق جىر مەكتەبىنىڭ ماقامىمەن جىرلاپ شىقتى. مىنا كىتاپتا بەرىلگەن QR كود ارقىلى بۇل جىردى دا تولىق تىڭداۋعا بولادى. جيناق باتىس قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ VI شاقىرىلىم دەپۋتاتى, وبلىستىق قوعامدىق كەڭەس مۇشەسى ماعاۋيا ەسماعۇلوۆتىڭ قارجىلاي دەمەۋشىلىگىمەن جارىق كوردى», دەيدى وسى جيناقتىڭ رەداكتورى, كونە جىردى ارحيۆتەن تاۋىپ, وقىرمانعا قايتا ۇسىنعان نۇرلان ءسادىر.
ايتپاقشى, باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ 1700 دومبىراشىسى قۇرمانعازىنىڭ «اداي», «بالبىراۋىن» كۇيلەرىن ورىنداپ, قازاقستاننىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەنىن ءبىزدىڭ وقىرماندارىمىز ەستىگەن شىعار. ال «اقجايىق» تەلەارناسىنىڭ ەفيرىندە وتەتىن ء«ىنجۋ-مارجان» تەلەجوباسى ارقىلى 100-دەن استام ونەرپازدىڭ شىعارماشىلىعى تاسپاعا جازىلدى. 1500 ءبيشى قاتىسقان «بيلە, Jastyq» اۋقىمدى اكتسياسى دا, 1945 جىلدان باستاۋ العان وبلىستىق اقىندار ايتىسى دا – وسى ورتالىق ۇيىمداستىرعان جۇيەلى جۇمىس ناتيجەسى.
حالىق شىعارماشىلىعى ورتالىعىنىڭ ءوز ۇيىندە وتكەن مەرەيتويلىق ءىس-شاراعا ءوڭىر باسشىسى ناريمان تورەعاليەۆ ارنايى كەلىپ, قۇرمەت كورسەتتى. عاسىرعا جۋىق ۋاقىت بويى حالىق ونەرىن دارىپتەپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى تاراتىپ وتىرعان ورتالىق ۇجىمىنا العىس ايتقان وبلىس اكىمى رايسا شىنتەمىروۆا, دونەدىل قاجىموۆ, گۇلسىم قادەشەۆا, بەركىنعالي عابدەلوۆ, ءابىل جولامانوۆ, مەدحات قامبەتوۆ, ايمان قۋاتوۆا, ءنابيرا سايىنوۆا, رايحان كوجەكەشەۆا, قارلىعاش ايتقاليەۆا, رىستى جايىلعانوۆا, گۇلبانۋ قۋانىشەۆا, ۆەنەرا قاجىموۆا, جاڭىلسىن مۇحانبەتجانوۆا سىندى ونەر ارداگەرلەرى مەن مايتالماندارىن العىسحاتپەن ماراپاتتادى.
ارىپتەستەرىنىڭ مەرەيتويىنا ارنايى كەلگەن اتىراۋ وبلىسىنىڭ مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءابىل جولامانوۆ, اقتوبە وبلىستىق حالىق شىعارماشىلىعى ورتالىعى ديرەكتورى گۇلزيرا قاليەۆا, ماڭعىستاۋ وبلىستىق عىلىمي-ادىستەمەلىك جانە مادەني قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى نۇربولات قۇدىسوۆ, قاراعاندى وبلىستىق مادەني-ساۋىق جانە حالىق شىعارماشىلىعىنىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك ورتالىعى ديرەكتورى ينديرا قانافينا, ورىنباسارى التىناي نۇرمانباەۆا, قوستاناي وبلىسى قوركەمونەرپازداردىڭ حالىق شىعارماشىلىعى مەن كينوبەينەقور ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى دامەر قالقاەۆ, قوستاناي وبلىستىق حالىق شىعارماشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى گۇلنار مولداشەۆا, قىزىلوردا وبلىستىق عىلىمي-ادىستەمەلىك جانە مادەني قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى رۋسلان بۋراباي, اقپاراتتاندىرۋ سەكتورىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قونىسبەك مالىك ساحنا تورىنەن مەرەيلى مەرەكەگە وراي ىزگى تىلەكتەرىن جەتكىزىپ, ءتۇرلى سىي-سىياپات ۇسىندى.
مەرەيتويلىق كونتسەرتتە قازاقتىڭ سۇيىكتى ءداستۇرلى ءانشىسى ناركەنجە سەرىكباەۆا, تانىمال ءانشى جۇبانىش جەكسەن ۇلى, ءانشى-اكتەر اسحات ۇرپەكوۆ, اتىراۋ وبلىسىنان كەلگەن دومبىراشى, حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازى جانىبەك جاميەۆ, اقتوبەلىك «ساق-تاۋ» توبى ونەر كورسەتتى.
عاسىرعا جۋىق جولى بار, قازىنا تولى قورى بار ىرگەلى التىن وردانىڭ ءوز ءانۇرانى دا بار ەكەن! ءسوزىن ورالدىق اقىن ابدۋل راحمەتوۆ, ءانىن جەرگىلىكتى سازگەر ەربول اقباسوۆ جازعان جاڭا شىعارمانى مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى, ءانشى جاسكەلەڭ عايساعاليەۆ, وبلىستىق حالىق شىعارماشىلىعى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ماۋلەت جۇباتوۆ جانە ءانشى جاڭىلسىن حاسانوۆا ورىنداپ, حالىق قوشەمەتىنە بولەندى.
مەرەيتوي اياسىندا ورتالىقتىڭ ءبىر توپ قىزمەتكەرى «قازاقستاندىق سالالىق مادەنيەت, سپورت جانە اقپارات قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىپتىك وداعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ «ەڭبەك داڭقى» توسبەلگىسىمەن, تاعى ءبىر پارا قىزمەتكەر باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسىنىڭ العىسحاتىمەن ماراپاتتالدى.
باتىس قازاقستان وبلىسى
