فوتولار: اقوردا
پرەزيدەنتكە Nur Alem سفەراسىندا ورنالاساتىن AIem.ai جاساندى ينتەللەكت ورتالىعىنىڭ تۇجىرىمداماسى تانىستىرىلدى.
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى جاسلان ماديەۆتىڭ ايتۋىنشا, ورتالىق جانىنان Tomorrow School جانە Tumo Education مەكتەپتەرى اشىلادى. مۇندا جىل سايىن مىڭنان استام وقۋشىعا باعدارلامالاۋ ماشىقتارىن, روبوتتى تەحنيكانى جانە باسقا دا كرەاتيۆتى تەحنولوگيالاردى ۇيرەتۋ, سونداي-اق جوعارى بىلىكتى 1000 مامان دايارلاۋ جوسپارلانىپ وتىر. AIem.ai حالىقارالىق ورتالىعى ستارتاپتار اكسەلەراتسياسى جانە زەرتتەۋ جوبالارىن قولداۋعا ارنالعان كامپۋس رەتىندە قىزمەت كورسەتەدى.
پرەزيدەنتكە ينكۋباتسيا جانە اكسەلەراتسيا باعدارلامالارىنا قاتىسىپ جاتقان, كەلەشەگى زور وتاندىق ستارتاپ جوبالار مەن كومپانيالار تۋرالى اقپارات بەرىلدى.
ولاردىڭ اراسىندا تۇتىنۋشىلارمەن بايلانىسقا ارنالعان دىبىستى روبوتتاردى ازىرلەۋگە جانە ەنگىزۋگە ماماندانعان Cybernet.ai, يممۋندى تەراپيا جانە دياگنوستيكا سالالارىنداعى كۇردەلى مىندەتتەردى شەشۋگە ءوز ۇلەسىن قوسۋعا نيەتتى ArlanBiotech كومپانيالارى بار. ال پەرسپەكتيۆاسى زور تاعى ءبىر ستارتاپ – Higgsfield AI عالىمدار مەن ينجەنەرلەرگە كۇردەلى كومپيۋتەرلىك مودەلدەردى ۇيرەتۋگە كومەكتەسەتىن وزىق جۇيەنى ويلاپ تاپتى.
مەملەكەت باسشىسىنا Tik-Tok جانە Netraسker كومپانيالارىنىڭ ەلىمىزدەگى قىزمەتى تۋرالى باياندالدى. سالىق جەڭىلدىكتەرى, ۆيزالىق قولداۋ جانە باسقا دا قولايلى شارتتاردىڭ ناتيجەسىندە شەتەلدىك كومپانيالار مەن IT-ماماندار Astana Hub ەكوجۇيەسىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋدا. قازىرگى كەزدە عىلىمي-زەرتتەۋ جوبالارىن بىرلەسە جۇرگىزىپ, جاڭا ونىمدەر ازىرلەۋ ماقساتىندا ەلىمىزدە Telegram, TON, Tether, Google, EPAM جانە باسقا دا الەمدىك ءىت-يندۋستريا وكىلدىكتەرىنىڭ كەڭسەلەرىن اشۋ ءۇشىن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ جاتىر.
قاسىم-جومارت توقاەۆ جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى وتاندىق ونىمدەردى تاماشالادى. ولاردىڭ اراسىندا كەن ورىندارىنىڭ تسيفرلىق تەلنۇسقاسى, درونداردى باسقارۋ جانە وندىرىسكە ارنالعان روبوت-يت سەكىلدى يندۋستريالىق شەشىمدەر بار.
پرەزيدەنتكە مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ بارىسىندا قولدانىلاتىن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىنىڭ ۇلگىلەرى تانىستىرىلدى. سونداي-اق AITU ەكوجۇيەسىنىڭ مۇمكىندىكتەرى, Nazarbayev University جانىنان قۇرىلعان جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتىنىڭ (ISSAI) جوبالارى – KazLLM العاشقى قازاق ءتىلى مودەلى مەن SoyleApp كوپفۋنكتسيونالدى قوسىمشاسى تۋرالى باياندالدى.
بۇدان كەيىن قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدە جاساندى ينتەللەكت سالاسىن دامىتۋعا قاتىستى ويىمەن ءبولىسىپ, قازاقستاننىڭ ءىت سەكتورداعى الەۋەتى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ء«بىلىم مەن يننوۆاتسياعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكا قۇرۋ قاجەت. تەحنولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان وزىق ەل بولۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, ادام كاپيتالى, تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت سالاسىن دامىتۋعا باسا ءمان بەرۋ ماڭىزدى. قازىرگى زاماندا ونسىز بولمايدى. سەبەبى قازىر كۇللى الەم جۇرتشىلىعى تسيفرلىق الەمدە ءومىر ءسۇرىپ جاتىر دەۋگە بولادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىنىڭ تيىمدىلىگى جىل وتكەن سايىن ارتا تۇسپەك. سوندىقتان الدىمىزدا اۋقىمدى مىندەتتەر تۇر. قازاقستان ەۋرازياداعى اسا ءىرى تسيفرلىق حابقا اينالۋعا ءتيىس. تسيفرلىق دامۋ ماسەلەسىنە تىڭ, جاڭاشا كوزقاراسپەن قاراۋ قاجەت», دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى حالىققا ارناعان جولداۋىندا ۇلتتىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى باستاما كوتەرگەنىن ەسكە سالدى. قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇل يدەيانى ودان ءارى ورىستەتۋدى, ياعني ورتالىققا حالىقارالىق مارتەبە بەرىپ, ونى ايماقتاعى جاساندى ينتەللەكتتى دامىتاتىن باستى ينستيتۋتقا اينالدىرۋدى ۇسىندى.
«Alem.ai حالىقارالىق ورتالىعى جاساندى ينتەللەكت قوزعالىسىنىڭ تەمىرقازىعىنا جانە قازاقستاننىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسياسىنىڭ سيمۆولىنا اينالۋعا ءتيىس. بۇل الاڭ ەلىمىزدەگى ەڭ مىقتى مامانداردىڭ باسىن قوسىپ, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن تالانتتاردى جينايدى. مۇندا عىلىمي جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق زەرتحانالار, باعدارلامالاۋ مەكتەبى جانە حالىقارالىق تەحنولوگيالىق كومپانيالاردىڭ كەڭسەلەرى ورنالاسادى. Astana Hub پەن Alem.ai ناعىز يننوۆاتسيالار فابريكاسىنا اينالۋعا ءتيىس. ول ءۇشىن حالىقارالىق سەرىكتەستەردى تارتقان ءجون. عىلىمي زەرتتەۋلەرگە قولداۋ ءبىلدىرىپ, ەكونوميكانىڭ باستى باعىتتارىنا, ءبىلىم بەرۋ جانە الەۋمەتتىك سالالارعا ارنالعان شەشىمدەر ويلاپ تابۋ قاجەت», دەدى پرەزيدەنت.
بۇل رەتتە قاسىم-جومارت توقاەۆ ينستيتۋتسيونالدىق ورتا قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى دەپ سانايدى. مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ۇكىمەت جاساندى ينتەللەكتتى دامىتۋدىڭ 2024-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىن قابىلداعانىن ايتتى.
«قۇرامىنا جەتەكشى حالىقارالىق ساراپشىلار كىرەتىن جاساندى ينتەللەكتتى دامىتۋ جونىندەگى كەڭەس قۇرۋدى تاپسىرامىن. بۇل قادام ءبىزدىڭ ينستيتۋتسيونالدىق ورتانى ۇزدىك الەمدىك ستاندارتتارمەن ۇيلەستىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. پارلامەنت دەپۋتاتتارى «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭ جوباسىنا باستاماشى بولعانى ءمالىم. زاڭدى ازىرلەۋ جۇمىسىنا مۇقيات قاراعان ءجون. نەيروجەلىلەر ۇلكەن مۇمكىندىكتەرگە جول اشىپ قانا قويمايدى, سونداي-اق ونىڭ قاۋىپ-قاتەرى دە بار. ماسەلەن, قازىر جالعان اقپارات تاراتىپ, قوعامدىق پىكىر قالىپتاستىرۋ ءۇشىن اق-قاراسىن اجىراتۋ قيىن فەيكتەر ءجيى جاسالادى. سوندىقتان جاساندى ينتەللەكتتى جاۋاپكەرشىلىكپەن قولدانۋ قاعيداتتارىن, ەتيكالىق اسپەكتىلەرىن زاڭ جۇزىندە بەكىتۋ كەرەك. سونداي-اق ونىڭ دامۋى مەن قولدانىلۋى بارىسىندا اشىقتىقتى, جاريالىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت», دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى سالانىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ماسەلەلەرى جونىندە ءسوز قوزعادى. ويتكەنى جي تەحنولوگيالارىنا زاماناۋي ەسەپتەۋ قۋاتى كەرەك.
«بۇگىندە الەمدىك نارىقتا ەسەپتەۋ رەسۋرستارىنىڭ تاپشىلىعى سەزىلەدى. الداعى ۋاقىتتا وعان قاجەتتىلىك ارتا تۇسپەك. سوندىقتان ۇكىمەتكە داتا-ورتالىقتار سالۋ ءۇشىن ءىرى حالىقارالىق كومپانيالاردى تارتۋعا, سونداي-اق كيبەرقاۋىپسىزدىكتىڭ الەمدىك ستاندارتتارىن ەنگىزۋگە جانە مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ءتيىستى جاعداي جاساۋدى تاپسىرامىن», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت ازاماتتاردىڭ جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ساۋاتىن اشىپ, بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىنە نازار اۋداردى. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بەس جىل ىشىندە 1 ميلليون ادامدى جاساندى ينتەللەكت داعدىلارىنا ۇيرەتۋ مىندەتىنە ەرەكشە كوڭىل بولگەن ءجون. وقۋشىلارعا, ستۋدەنتتەرگە, مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر مەن كاسىپكەرلەرگە ارنالعان باعدارلاماعا بارىنشا قولداۋ كورسەتىلۋگە ءتيىس.
«جي تەحنولوگيالارى سالاسىنداعى وتاندىق جانە حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ەلىمىزدىڭ كادرلىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا ۇلەس قوسا الادى. ۇكىمەتكە جاساندى ينتەللەكت باعىتىندا مامان دايارلاۋعا ارنالعان AI-Sana باعدارلاماسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى تاپسىرامىن. اتالعان باعدارلاما وقۋ, زەرتتەۋ جانە ستارتاپتاردى ازىرلەۋ ۇدەرىستەرى توعىساتىن ديناميكالىق ەكوجۇيەنى قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتۋگە ءتيىس. الەمنىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ اكسەلەراتسيا تاجىريبەسىن قولدانعان دۇرىس. جاساندى ينتەللەكتتىڭ پايداسىن قازاقستاننىڭ ءاربىر تۇرعىنى ءبىلۋى كەرەك. ونىڭ نە ءۇشىن قاجەت ەكەنىن, قالاي دۇرىس قولدانىلاتىنىن ىجداھاتتىقپەن تۇسىندىرگەن ءجون», دەدى پرەزيدەنت.
ۇكىمەتكە ازاماتتاردىڭ جاساندى ينتەللەكتتى كۇندەلىكتى قولدانۋىنا ارنالعان مەحانيزمدەردى ەنگىزۋ شارالارىن قابىلداۋ مىندەتى جۇكتەلدى.
«قازاقستاننىڭ يننوۆاتسيا مەن وزىق تەحنولوگيانى دامىتۋ ىسىندە كوش باستاۋعا مول مۇمكىندىگى بار. تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكتتى كەڭىنەن ەنگىزۋ ەلىمىزدىڭ قارىشتاپ دامۋىنا كەپىل بولۋعا ءتيىس. مۇنداي ءورشىل ماقساتقا قول جەتكىزۋگە قاۋقارىمىز جەتەدى. مەن وعان سەنىمدىمىن», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
