– ەلىمىز بۇقارالىق سپورتتى قولداۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىرعانى بەلگىلى. وسى ورايدا, ءوزىڭىز جەتەكشىلىك ەتەتىن قوعامدىق قوردىڭ دا سپورت سالاسىن دامىتۋعا بەلسەندى اتسالىسىپ جۇرگەنىنەن حاباردارمىز. ايتسە دە قوردىڭ جۇمىسى تۋرالى قايىرىمدىلىق قاعيداتى ءوز اۋزىڭىزدان ەستىسەك.
– ۇكىمەت, جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر قالا, اۋدان ورتالىقتارىنان ءىرى سپورت كەشەندەرىن سالۋعا بارىنشا مۇددەلى. سول ورتالىققا جاقىن اۋىل بالالارى زامانعا ساي جابدىقتالعان سپورت كەشەنىندە شىنىقسىن دەيدى. وتە دۇرىس, ۇتىمدى شەشىم. وكىنىشكە قاراي, وسىندايدا اۋدان ورتالىقتارىنان ءبىرشاما قاشىق جاتقان شالعاي اۋىلدار نازاردان تىس قالىپ قويادى. مۇنى جاقسى بىلەتىن ارمان مەن اسىل ۋاحاپ ەسىمدى اعايىندى جىگىتتەر ءوز باستامالارىمەن قور اشىپ, قوعامدىق جۇمىسقا كىرىسىپ كەتتى. ولاردىڭ وتانعا, تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنە, جاناشىرلىعىنا ءتانتىمىن. 2017 جىلى ارمان اۋىلدى جەرلەردە ءۇش سپورت زالىنىڭ اشىلۋىنا ۇيىتقى بولدى. ونىڭ ءبىرى جەزقازعاندا, ءوزى تۋعان اۋىلداعى بالالار ۇيىندە اشىلدى. كومەككە جەرگىلىكتى ازاماتتاردى جۇمىلدىردى. 2021 جىلدان باستاپ مەن دە قور قۇرىلتايشىلارىنىڭ قاتارىنا قوسىلىپ, ءوزىم تۋىپ وسكەن سەمەيدەگى جاڭاسەمەي اۋدانى, قاينار اۋىلىندا سپورتزال اشۋعا سەبەپشى بولدىم. ارينە, جەرگىلىكتى ازاماتتاردىڭ كومەگى كوپ ءتيدى. سودان 2021 جىلعا دەيىن اتىمتاي جومارت ازاماتتاردىڭ ىقپالىمەن باس-اياعى 13 اۋىلدا جاتتىعۋ زالىن اشتىق. اراعا جىل سالىپ «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق الەۋمەتتىك قورىنا جوبامىزدى ۇسىندىق. 2024 جىلعا دەيىن 100 سپورت زالىن كەرەك-جاراقپەن قامتىپ, پايدالانۋعا بەرەتىن بولدىق. ياعني ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – شالعاي اۋىلدارداعى سپورت زالدارىن, كەشەندەرىن دزيۋدو, ەركىن كۇرەس, قازاق كۇرەسى, گرەك-ريم كۇرەسى, بوكس, سپورتتىڭ باسقا دا تۇرىمەن اينالىسۋعا تاپتىرمايتىن, ساپالى قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ.
– قازىردە قايىرىمدىلىقپەن اينالىسىپ جۇرگەن قورلارعا, جەكەلەگەن ازاماتتارعا قاتىستى سىن-پىكىر كوپ ايتىلادى. وسى تۇرعىدا قوعامدىق قور اشىقتىق قاعيداتىن قانشالىقتى ساقتاپ وتىر؟ قور تابىس تابا ما, قارجىلىق ماسەلەلەرگە قاتىستى نە ايتاسىز؟
– ءيا, ء«بىز بىرگەمىز» قايىرىمدىلىق قورى تۋرالى اقپارات تاراعان سوڭ, قالىڭ كوپشىلىك وزگە دە قورلاردىڭ جۇمىسىندا شيكىلىك بارىن ايتتى. ارينە, ماقسات-مۇراتىنان اينىپ, حالىقتىڭ اقشاسىنا قول سالعان قورلار زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرۋى ءتيىس. بۇل تۇرعىدا ءبىز بارىنشا اشىق جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. جوباعا «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورى قارايلاسىپ جاتقان سوڭ, قارجى قورعا, ياعني بىزگە تۇسپەيدى, توتە تاۋار جەتكىزۋشىگە اۋدارىلادى. بىزبەن جاساعان كەلىسىمشارتتىڭ بارلىعى قور سايتىندا تۇر. ولارعا اشىلعان سپورت زالداردىڭ تولىق ەسەبىن بەرەمىز. كەز كەلگەن ازاماتقا جۇمىسىمىزدىڭ اشىقتىعىن كورسەتە الامىز. مىسالى, جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر قايىرىمدىلىق جاساپ, سپورت نىسانىن جوندەپ بەرەمىن دەسە, ولار دا قارجىنى قورعا اۋدارمايدى. كوميسسيا قۇرىپ, جوندەۋ جۇمىسىنا وزدەرى كىرىسەدى. سايىپ كەلگەندە, ءبىز ۇيىمداستىرۋشىمىز. قورعا قارجى ءتۇسىپ جاتقان جوق. ال جەكە شارۋاعا كەلەر بولساق, ءوزىمىزدىڭ بولەك كاسىبىمىز بار. سودان تۇسكەن قاراجات وزىمىزگە جەتەدى. نەگىزى كاسىپكەرلىككە دەيىن «قازمۇنايگاز» ۇك» اق-دا توعىز جىلعا جۋىق ەڭبەك ەتتىم, جەتەكشى مامان بولدىم. 2019 جىلى كومپانيادان كەتكەن سوڭ, جەكە كاسىپكەرلىكپەن اينالىسا باستادىم. كەيىن دوستارىمنىڭ ۇسىنىسىن قولداپ, قوعامدىق جۇمىستارعا ارالاسۋعا بەل بۋدىم.
– «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورىنىڭ قولداۋىمەن ىسكە اسىرىپ جاتقان جوبا شەڭبەرىندە اۋەلدە جوسپارلاعان 100 سپورت زالى بيىل تۇگەل اشىلىپ, جابدىقتالا ما؟
– جىل سوڭىنا دەيىن جوسپار تولىق ورىندالادى. 2022 جىلى 100 زالدىڭ ءتىزىمىن ناقتىلاپ, جىل سوڭىنا دەيىن 24 زالدىڭ جابدىعىن تۇگەندەدىك. وسى كۇنگە دەيىن 71 زالدىڭ سالتاناتتى اشىلۋىن وتكىزدىك. ودان بولەك, تاعى 20 زال جۇمىس ىستەپ تۇرعانمەن, رەسمي اشىلۋىنا ۇلگەرمەي جاتىرمىز. تىزىمدەگى وزگە اۋىلدارعا دا سپورت زالىنىڭ كەرەك-جاراعى جونەلتىلسە, جالپى سانى 126 زال پايدالانۋعا بەرىلەدى. ال ولاردىڭ رەسمي اشىلۋى بىرەر اي كەشەۋىلدەۋى مۇمكىن. ەلىمىزدە 6 000-عا جۋىق اۋىل بار, سونىڭ مىڭىن سپورت زالمەن قامتي الساق, ۇلكەن مەجە بولعالى تۇر. 100 زالدىڭ كەرەك-جاراعىن «قازاقستان حالقىنا» قورىنىڭ قولداۋىمەن قامتىساق, قالعان 26 زالعا سەرىكتەستەردى, جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردى تارتتىق. جوسپاردى ورىنداعان سوڭ «قازاقستان حالقىنا» قورىنا قايتا ءوتىنىش جاساپ, تاعى قولداۋ كورسەتۋىن سۇراعالى وتىرمىز. ول جاعىن قور باسشىلىعى قاراستىرىپ, وزدەرى شەشە جاتار. قولداۋ بولسا, مىڭ زال اشامىز دەگەن ارمانعا جەتەر كۇن جاقىنداي تۇسەتىنى ءسوزسىز.
– قازىر سپورت زالى جوق كەز كەلگەن اۋىلعا جاردەمدەسىپ جۇرسىزدەر مە؟ ولارعا قانداي تالاپ قويىپ وتىرسىزدار, ەسكى نىساندى جوندەۋگە قارجىلىق جاعدايى كەلمەيتىن اۋىلداردى قايتپەكسىزدەر؟
– شالعايداعى مىڭ, ەكى مىڭ شاڭىراق تۇراتىن اۋىلدارعا قاتاڭ تالاپ قويا بەرۋدىڭ ءجونى جوق. ءبىرىنشى, عيمارات اكىمدىكتىڭ مەنشىگىندە بولۋى ءتيىس. ەكىنشى, عيماراتتىڭ ءىشى 100 شارشى مەتردەن كەم بولماۋى قاجەت. سوسىن جۋىناتىن بولمە, جاتتىقتىرۋشىنىڭ بولمەسى بولەك ورنالاسۋى شارت. سپورت زالىن اشۋ ءۇشىن كوبىنە اۋىل ازاماتتارى قاراۋسىز قالعان عيماراتتاردى جوندەۋدەن وتكىزەدى. مەكتەپتىڭ قاسىنان اشىلىپ جاتقان زالدار بار. قالاي دەگەندە دە قاۋىپسىزدىك باستى ورىندا. اشتىم, ءبىتتى دەگەن جارامايدى. سول ءۇشىن دە قازىر زالداردىڭ ىرگەسىنە ارنايى قاۋىپسىزدىك كىلەمشەلەرىن ىلە باستادىق. ويىن بالالارى اڭداماي, قابىرعاعا سوعىلىپ, جاراقات الماسىن دەيمىز. بايقاعانىمىز, كەز كەلگەن اۋىلدا اۋىل جاستارىنا كومەكتەسۋگە دايىن ازاماتتار تابىلادى. ال ءبىردى-ەكىلى اۋىلداعى عيماراتتى جوندەۋگە ىنتالى ازاماتتار تابىلماسا, وعان باسقا وڭىردەن, قالادان دەمەۋشى تارتامىز. قال-قادەرىمىزشە جاردەمدەسەمىز.
– جاتتىعۋ زالىن اشىپ بەرۋگە ءوتىنىش ايتىپ, ۇسىنىسپەن شىعىپ جاتقان شالعاي اۋىلدىڭ ازاماتتارى كوبەيىپ كەلە جاتقان بولار؟
– قازىر سپورت زالىن اشۋ جونىندە تۇسكەن وتىنىشتەردىڭ سانى 300-گە جۋىقتادى. سونىڭ ىشىنەن ىرىكتەپ, تاعى 100 زالدىڭ ءتىزىمىن دايىنداپ, «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورىنا ۇسىنۋعا نيەتتەنىپ وتىرمىز. وسىعان دەيىن سپورت زالى جوق اۋىلداردى ارالاپ, ۇسىنىس تاستاعانىمىزدا بىردەن قولداعان اۋىلدار كوپ بولدى. مىسالى, ءبىر عانا اباي وبلىسىنىڭ اۋىلدارىندا 17 زال اشتىق. وندا دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ ماماندارى سپورت زالى قاجەت اۋىلداردىڭ ءتىزىمىن وزدەرى ازىرلەپ ۇسىندى. ارتىنشا ءبىز بارىپ, ناقتىلادىق. سول سەكىلدى اقتوبە وبلىسىندا بىردەن 14 زال اشتىق. ماڭعىستاۋ وبلىسىندا ۇزىن-سانى 12 زال اشىلعالى تۇر. ونىڭ كوبى پايدالانۋعا بەرىلىپ تە قويدى. بىلتىر اتىراۋ وبلىسىندا 8, باتىس قازاقستان, قاراعاندى وبلىستارىندا 6 زالدان اشىلدى. تۇركىستان, قىزىلوردا, الماتى, جەتىسۋ, ۇلىتاۋ, قوستاناي, اقمولا, جامبىل وبلىستارىندا دا بىرنەشە زال بالالاردىڭ يگىلىگىنە بەرىلدى.
– ءبىر جىلدا ون, جيىرما ەمەس, جۇزدەگەن زال, كەشەن اشىپ ۇلگەردىڭىزدەر. ونىڭ ارقايسىسىنا بارىپ, احۋالدى كوزبەن كورىپ قايتتىڭىزدار ما؟
– ءيا, جاتتىعۋ زالى اشىلاتىن ءاربىر اۋىلعا ءوزىمىز بارىپ, عيماراتتىڭ تالاپقا ساي ەكەنىنە كوز جەتكىزدىك. كەم-كەتىگىن ايتىپ, كومەككە جەرگىلىكتى اكىمدىك پەن سول جەردىڭ تۋمالارىن تارتۋعا تىرىستىق. سوسىن بارىپ تىزىمگە قوستىق. ءاربىر اۋىلدى ءوزىمىز بارىپ كورمەيىنشە, سپورت جابدىقتارىن جونەلتپەيمىز. زالدىڭ قۇرال-جابدىقتارىن جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ بالانسىنا وتكىزسەك تە, وسىمەن ءىس ءبىتتى دەمەيمىز. زالدىڭ جابىلىپ قالماۋىن قاداعالايمىز. جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ قابىلەتىن شىڭداۋعا, بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا دەن قويامىز. اشىلعان زالداردىڭ كوبىندە «كىتاپ بۇرىشىن» ازىرلەدىك. وسىعان قوسا, ءبىزدىڭ ىقپالىمىزبەن اشىلعان زالداردا شىنىعاتىن بالالاردى استانادا جىلىنا ءتورت مارتە كۇرەستىڭ ءتورت تۇرىنەن وتەتىن «چەمپيوندار ليگاسى» دەپ اتالاتىن جارىسقا تارتقالى وتىرمىز. ياعني ولار اۋداندىق, وبلىستىق كەزەڭنىڭ ىرىكتەۋىنەن وتپەي, تىكەلەي جارىسقا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الادى.
– ءساتىن سالسا, وزدەرىڭىز باستاماشى بولىپ اشقان اۋىل سپورت زالدارىنان ەل مەرەيىن ۇستەم ەتەتىن داڭقتى سپورتشىلار شىقسىن دەيمىز.
– لەبىزىڭىزگە راقمەت. قازىردىڭ وزىندە سول زالدا شىنىققان بالالار جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى جارىستاردا توپ جارىپ, ەل چەمپيونى اتانىپ ۇلگەردى. بىراق ءبىز بۇل ىسكە ءار زالدان چەمپيون شىعارامىز دەگەن ماقساتپەن كەلگەنىمىز جوق. بالا ءوزىن قاي سالادا شىڭداعىسى كەلسە, وسە كەلە سوعان ماماندانادى. تەك تاربيەلى, سانالى, پاراساتتى ازامات بولىپ وسسە, ءوز اۋىلىنا جاناشىر بولسا, اۋىلداستاردىڭ, جوباعا قولداۋ كورسەتكەن بارشا ازاماتتاردىڭ ەڭبەگى اقتالدى دەگەن ءسوز. سپورتتى سەرىك ەتكەن جاس, مىعىم, ەپتى, ءتارتىپتى بولىپ وسەدى, زياندى ادەتتەردەن بويىن اۋلاق ۇستايدى. ياعني الەۋمەتتىك جوباعا تاربيە قۇرالى رەتىندە قارايمىز. باستىسى, ءار اۋىلدىڭ تۇرعىنى كۇش بىرىكتىرسە, ءبىراز شارۋانى وزدەرى-اق تىندىرا الاتىنىن ۇعىندى. قورىتا كەلە, وسى ماقساتتا بىزگە سەنىم ارتىپ, قولداۋ كورسەتكەن «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورىنا اۋەلى ءوزىمىزدىڭ, بالالاردىڭ, سوسىن اۋىل ازاماتتارىنىڭ اتىنان العىس ايتقىمىز كەلەدى.
– اڭگىمەڭىزگە راقمەت!
اڭگىمەلەسكەن –
ساندىبەك ءاسانالى,
«Egemen Qazaqstan»
