ەكونوميكا • 27 قاراشا, 2024

ون ايداعى وزىق ناتيجە

73 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

پاۆلودار وبلىسىنىڭ وتكەن 10 ايداعى ءوسۋ-دامۋ قارقىنى كوڭىل توعاي­تارلىق. وبلىس شيكى­زات وندىرىسىنە عانا سۇيەنبەي, ءارتاراپتان­دىرۋ ۇدەرىستەرى ارقىلى قۋاتتى وڭدەۋ سالاسى بار جانە اۋىل شارۋاشىلىعى دامىپ جاتقان ايماققا اينالىپ كەلەدى.

ون ايداعى وزىق ناتيجە

وبلىستا ونەركاسىپ ءوندىرىسى­نىڭ كولەمى 2,8 ترلن تەڭگەگە نەمەسە 3,6%-عا جەتىپ, ال وڭدەۋ سەكتورى 8,2%-عا وسكەن. بيىل وڭىرگە 815 ملرد تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا تارتىلىپتى. بۇل وتكەن جىلعى كورسەتكىشتەن 30% جوعارى. وبلىس جالپى ينۆەستيتسيا تارتۋ جونىنەن رەسپۋبليكادا 2-ورىندا بولعانىمەن, اگرارلىق سەكتورعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمىنە كوز سالساق, وڭىرلەر اراسىندا كوش باستاپ تۇر. وندا 88%-ى جەكە كومپانيالاردىڭ ينۆەستيتسياسى. بۇل ايماقتا قولاي­لى ينۆەستيتسيالىق كليمات­تىڭ قالىپتاسقانىن كورسەتە­دى. جالپى, 2,8 ترلن تەڭگەگە 140 ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ پۋلى بار. ول 10 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. ايتسە دە, ونەركاسىپتىڭ ءوسۋى وڭىردەگى ەكولوگيالىق جاع­­دايعا قىسىم جاساپ جات­قانى ءمالىم. سون­دىقتان وبلىس باس­­شى­لىعى ين­دۋس­تريالان­دىرۋ سەر­­پىنىن ساق­تاي وتىرىپ, شىعا­­رىن­دى­لار­دى تە­جەۋ جانە كە­زەڭ-كە­زەڭى­مەن ازاي­تۋ مىندەتىن العا قويعان. ج­ۇ­مىس ىستەپ تۇر­عان بارلىق ءىرى ونەر­­كاسىپتىك كاسىپ­ورىندا كەشەن­­دى ەكولوگيالىق شەشىم ەنگىزۋ ار­­قىلى سالىنىپ جاتقان نەمە­سە جوس­پارلانعان زاۋىتتاردا سوڭ­­عى ecofriendly تەحنولوگيا­لارىن قولدانۋدى قاتاڭ تالاپ ەتىپ وتىر.

ەكولوگيانى ساقتاۋداعى ماڭىزدى باعىت – كوممۋنالدىق قال­دىقتاردى باسقارۋ جۇمىسى. بۇل ماقساتقا جەتۋگە پلاستيك, مەتالل, قاعاز جانە شىنى شىعارا­تىن العاشقى زاماناۋي قوقىس سۇرىپتاۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى كومەكتەسەدى.

«بۇگىندە ءبىزدىڭ ءوڭىر اگرارلىق سالاعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى بويىنشا ەلىمىزدە كوش باستادى. قاڭتار ايىنان باستاپ اگروبيزنەسكە 190 ملرد تەڭگەدەن اسا ينۆەستيتسيا سالىندى. بۇل وتكەن جىل كورسەتكىشىنەن ەكى ەسەگە جوعارى», دەدى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى اسايىن بايحانوۆ.

بيىل وڭىردە ەلدى مەكەن­دەر­دىڭ كوشەلەرىن جوندەۋدى قوسا العان­دا, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 46,5 شاقىرىم جانە جەرگىلىكتى ماڭىزى بار 616 كم جول جوندەلدى. وبلىس ورتالىعىندا ەرتىس وزەنى ارقىلى وتەتىن جاڭا كوپىردىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جوبانى 2027 جىلى اياقتاۋ جوسپارلانعان. كەلەسى جىلى 16,5 ملرد تەڭگەگە 325 شاقى­رىم جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جولدار مەن ەلدى مەكەندەردىڭ كوشە­لەرىن جوندەۋ, ونىڭ قاتا­رىندا توپىراق جامىلعىسى بار 31 اۋىلدىڭ كىرمە جولدارىن سالۋ مىندەتى تۇر.

ۆا

ينفوگرافيكانى جاساعان – امانگەلدى قياس, «ەQ»

ايماق بيىلعى جيىن-تەرىم ناۋقانىندا استىقتىڭ رەكوردتىق كولەمىن جينادى. ديقاندار 1,1 ملن تونناعا جۋىق استىق باستىردى, بۇل وتكەن جىلعى ونىمنەن 3 ەسە كوپ. كەشەندى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا سۋارمالى ەگىس القاپتارى 12,7 مىڭ گا ۇلعايىپ, 179 مىڭ گا جەتكەن. سۋار­مالى القاپتارعا 100% ىل­عال ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالار, ياعني ديسپەرسيالىق سۋارۋ ءتاسىلى نەمەسە جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ ءادىسى قولدانىلادى.

سوڭعى مالىمەتتەرگە زەر سال­ساق, وڭىردەگى ازىق-ت ۇلىك تاۋار­لارىنىڭ باعاسى 16 ۇستانىمدا ورتاشا رەسپۋبليكالىق ماننەن تومەن. ال 8 ۇستانىمدا وبلىس ەڭ تومەن باعامەن توپ-5 ءوڭىردىڭ قاتارىندا تۇر. سونداي-اق وب­لىس جۇمىسسىزدىقتىڭ سالىستىر­مالى تومەن دەڭگەيىن, ياعني 4,7%-دان اسپايتىن كورسەتكىشىن ۇستاپ تۇرا الدى. وعان 26,2 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ ىقپال ەتتى. ونىڭ 73,6%-ى تۇراقتى جۇمىس ورىندارى.

پرەزيدەنتتىڭ دەنساۋلىق­تى ساقتاۋ مەن الەۋمەتتىك سالانى قارجىلاندىرۋ تاسىلدەرىن قايتا قاراۋ تاپسىرماسىنا سايكەس وڭىر­دە وبلىستىق بيۋدجەت­تىڭ 52%-ى الەۋمەتتىك سالاعا باعىتتالعان.

«وڭىردە بالالاردىڭ قوسىم­شا ءبىلىم الۋىنا جانە ولار­دىڭ بوس ۋاقىتىن ۇيىمداستىرۋعا كوپ كوڭىل بولىنەدى. جاقىندا 2 جاڭا بالالار شىعارماشى­لىق ورتالىعى اشىلدى. سون­داي-اق تاعى ءبىر «سامعاۋ» بالالار شى­عارماشىلىق ورتالىعى ەكى­باس­تۇز قالاسىندا اشىلادى. جاڭا الەۋمەتتىك نىسانداردى سالا وتىرىپ, جۇمىس ىستەپ تۇر­­عان مەكەمەلەردىڭ جۇمىسقا قابىلەت­تىلىگىن ساقتاۋ ماسەلەسىن ۇمىت­قان جوقپىز. 11,5 ملرد تەڭگەگە 73 الەۋمەتتىك نىساندى جوندەۋ­دەن وتكىزدىك جانە 4,9 ملرد تەڭ­گەگە 35 جاڭا الەۋمەتتىك نىسان سا­لىنىپ جاتىر», دەدى وبلىس اكىمى.

پاۆلوداردا وقۋشى ورىنى تاپشىلىعىن ازايتۋ ءۇشىن 1 200 جانە 600 ورىندىق ەكى «جايلى» مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ولاردىڭ قۇرىلىسىن كەلەسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا اياقتاۋ جوسپارلانعان.

وبلىستاعى ينجەنەرلىك ين­ف­را­­قۇ­رىلىمدار ايتارلىق­تاي توزعانى بەلگىلى. بۇل ماسە­لەنى شەشۋ, جەلىلەردى جاڭار­تۋ مەن ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ جوبالارى سالا ماماندارىنىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسى. جىلداعى جوندەۋ ناۋقانى 3 قالانىڭ تاۋەل­سىز جىلۋ-تەحنيكالىق ءاۋديتى­نىڭ قورىتىندىسى جانە جۇرگى­زىلىپ جات­قان گيدراۆليكا­لىق سى­ناق­­تاردىڭ نەگىزىندە ۇيىم­داستىرىلادى.

بيىلعى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىندىق ءۇشىن 25 ملرد تەڭگەگە 31 شاقىرىمنان استام جىلۋ جەلىلەرىن سالۋ, قايتا قۇرۋ جانە جوندەۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلدى. ۇزاقتىعى 9 كم بولاتىن 4 جاڭا جىلۋ ماگيسترالى سالىندى. وعان قوسا 19,3 شاقىرىم جەلى جوندەۋدەن ءوتتى.

«سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جۇيەلەرىنىڭ قۇرىلىسىن بەلسەندى جۇرگىزىپ جاتىرمىز. بۇل سالادا 16,4 ملرد تەڭگەگە 18 جوبا ىسكە اسىرىلدى. ال بىزدەگى قالا­لار جايلىلىعىنىڭ نەگىزگى فاك­تورىنىڭ ءبىرى – قوعامدىق كولىك جۇيەسىنىڭ دامۋى. قازىردىڭ وزىندە وسى سالادا بەلگىلى ءبىر ناتيجەگە قول جەتتى. ونى قالا تۇرعىندارى وڭ با­عالادى. تاياۋدا ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىمەن 25 جاڭا ترامۆاي ۆاگونىن ساتىپ الۋ تۋرالى باس كەلىسىمگە قول قو­يىلدى. ولاردىڭ العاشقى لەگى كە­لەسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتى­جىل­دىعىندا كەلەدى», دەدى ا.بايحانوۆ.

سونىمەن قاتار ەل پرەزي­دەنتىنىڭ باستاماسىمەن وبلىس­تا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى­نىڭ ارقا­­سىن­دا اۋىلدىق ينفرا­قۇرى­­لىم­دى جاڭارتۋ بويىنشا ۇل­كەن جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. 18 مىڭ­­عا جۋىق تۇرعىنى بار 15 اۋىل جاڭ­عىرتىلىپ 57 نىساندى جاڭارتۋعا 9,2 ملرد تەڭگە باعىتتالدى.

وسى جىلدىڭ 10 ايىندا 296 مىڭ شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. مۇنى وتكەن جىلمەن سالىس­تىرعاندا 27%-عا ارتىق. الداعى جەلتوقسان ايىندا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارى ساناتىندا كەزەكتە تۇرعاندار ءۇشىن 331 پاتەردى جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي تۇرىندە ساتىپ الۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق ءۇش قالادا 146, جالپى وبلىستىڭ 10 اۋ­دانىندا 185 پاتەردىڭ كىلتى يەسىنە بەرىلەدى. ءوزىن-ءوزى جۇمىس­پەن قامتۋدى ورىستەتۋ ماقساتىندا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توبىنان شىققان وكىلدەرگە 653 ملن تەڭگە سوماسىنا 442 گرانت بەرىلدى.

ءوڭىر باسشىسى قوعامدىق كولىك جۇيەسىنىڭ دامۋى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى باياندادى. كەيىنگى ەكى جىلدا وڭىردە 218 اۆتوبۋس جاڭارىپتى. بۇگىندە پاۆلودار, ەكىباستۇز قالالارى 75% زاماناۋي جوعارى كلاستى اۆتوبۋستارعا يە كورىنەدى. جىل سوڭىنا دەيىن جاڭا اۆتوبۋستاردىڭ سانى 250-گە دەيىن جەتكىزىلەدى. ال وتكەن قىركۇيەك ايىندا پاۆلودار اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن قايتا جاڭارتۋ جۇمىسى باستالدى. ول قۇرىلىس كەلەسى جىلدىڭ قازان ايىندا اياقتالادى. دەمەۋ­شىلىك قاراجات ەسەبىنەن پاۆلو­دار تەمىرجول ۆوكزالى دا جاڭار­تىلىپ جاتىر. ال ەكىباستۇز ۆوكزالىن جاڭ­عىرتۋ جۇمىسى الداعى كوكتەمنىڭ العاش­قى ايىندا اياقتالادى.

سوڭعى جاڭالىقتار