قايتقان اكتيۆتەردىڭ قايىرى بار
ونىڭ ىشىندە 750 ملن دوللار شەتەلدەن قايتقان. سونداي-اق پرەمەر-مينيستر جەتەكشىلىك ەتەتىن ارناۋلى كوميسسيا جالپى سوماسى 1 ترلن تەڭگەگە جۋىق 50-دەن اسا كەلىسىم جاساۋدى ماقۇلدادى. ولار زاڭ سۋبەكتىلەرىمەن ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا 650 ملرد تەڭگەدەن اسا اقشا اۋدارۋى كوزدەپ وتىر. ونىڭ 188 ملرد تەڭگەگە جۋىعى قور شوتىنا تۇسسە, ال 87 ملرد تەڭگەنىڭ م ۇلىگى قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ جونىندەگى كومپانيانىڭ تەڭگەرىمىنە بەرىلىپ تە قويدى.
قايتقان قارجى كوزدەرى وڭىرلەردەگى الەۋمەتتىك جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا جۇمسالىپ جاتىر. ماسەلەن, قازىردىڭ وزىندە قايتقان قارجىنىڭ ءبىر پاراسى ارقالىق قالاسىندا دارىندى سپورتشى بالالارعا ارنالعان 120 ورىندىق سپورت كەشەنىن, استانادا تىرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان بالالارعا ارنالعان وڭالتۋ ورتالىعىن, الماتىدا ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ادامدارعا ارنالعان 400 ورىندىق جاتتىعۋ ورتالىعى قۇرىلىسىنا جۇمسالماق.
بۇعان قوسا ەكى ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىق سالۋعا باعىتتالعان ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ باستالدى. بۇگىندە جالپى قۇنى 30 ملرد تەڭگەگە 8 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن اقمولا وبلىسىنىڭ زەرەندى اۋىلىندا قۇنى 2,1 ملرد تەڭگە بولاتىن سپورت كەشەنى جانە تۇركىستان وبلىسىنىڭ تەمىرلان اۋىلىندا 890 ملن تەڭگەگە مۋزىكا مەكتەبىن سالۋ جونىندەگى العاشقى ەكى الەۋمەتتىك جوبانى ىسكە اسىرۋعا ارناۋلى مەملەكەتتىك قوردان قاراجات بولىنبەك. شىمكەنتتە مۇقتاج وتباسىلاردى ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەملەكەت مەنشىگىنە وتەتىن كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى دا ەل يگىلىگىنە جۇمىس ىستەيدى.
كۇنى كەشە ۇكىمەت اقتوبە قالاسىندا دا ەرەكشە بالالارعا ارنالعان ارنايى بالاباقشا سالۋعا شامامەن 7,8 ملرد تەڭگە ءبولۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن «زاڭسىز يەمدەنىلگەن اكتيۆتەردى مەملەكەتكە قايتارۋ تۋرالى» زاڭ شەڭبەرىندە قايتارىلعان قاراجاتتان ريددەر قالاسىنداعى 200 ورىندىق ستاتسيونارى مەن ءبىر اۋىسىمدا 500 ادامدى قابىلداي الاتىن ەمحاناسى بار كوپسالالى اۋرۋحانا كەشەنىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋعا تاعى 28,2 ملرد تەڭگە ءبولىندى.
بۇگىندە زاڭسىز اكتيۆتەردى قايتارۋ ءىسى جۇيەلەنىپ, جولعا قويىلىپ كەلەدى. مۇنىڭ ءبارى بىلتىر شىلدە ايىندا پارلامەنت قابىلداپ, پرەزيدەنت قول قويعان زاڭسىز يەمدەنىلگەن اكتيۆتەردى قايتارۋ تۋرالى زاڭ ارقىلى مۇمكىن بولىپ وتىر. بۇل سالاداعى ارناۋلى قۇجاتتا كورسەتىلگەندەي, زاڭنىڭ سۋبەكتىلەرى انىقتالىپ, مەملەكەتكە زاڭسىز يەمدەنىلگەن اكتيۆتەردى قايتارۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرى بەلگىلەندى. بۇگىندە اقشالاي تۇسكەن قاراجات ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا تۇسسە, ال مۇلىك رەتىندە قايتقانىنا قارجى مينيسترلىگىنىڭ اكتيۆتەردى باسقارۋ جونىندەگى ارنايى كومپانياسى ەسەپ بەرەدى. زاڭعا سايكەس كومپانيا قايتقان م ۇلىكتى ساتىپ, ودان تۇسكەن اقشانى قايتادان مەملەكەتتىك ارناۋلى قورعا قۇيۋعا ءتيىس.
اكتيۆتەردى قايتارۋ جونىندەگى ءاربىر شەشىم ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءوزى باسقاراتىن ارناۋلى كوميسسيا ارقىلى وتەدى. كوميسسيا قۇرامىندا مەملەكەتتىك, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارىنان بولەك, حالىق سايلاعان پارلامەنت دەپۋتاتتارى, بەدەلدى قوعام وكىلدەرى بار. بيىل وسى كوميسسيانىڭ قۇرامىنا رەسپۋبليكاداعى 500-گە جۋىق ۇكىمەتتىك ەمەس قوعامدىق ۇيىمنىڭ باسىن قوسقان قازاقستان ازاماتتار اليانسىنىڭ باسشىسى كىرگەن. قوعام وكىلدەرىنىڭ باقىلاۋىنا الىنعان كوميسسيانىڭ وتىرىستارىندا اكتيۆتەرگە بايلانىستى قانداي قۇجات قابىلدانىپ, نەندەي شەشىمدەر ەنىپ جاتقانى ايتىلادى. كوميسسيا مۇشەلەرى الدىنا كەلگەن قۇجاتتاردى تالقىلاپ, شەشىم قابىلداۋعا اتسالىسا الادى. ءبىز سوزبەن ايتقاندا, اكتيۆتەرگە قاتىستى قارالاتىن كەز كەلگەن شەشىم كوميسسيا مۇشەلەرىمەن تولىق ماقۇلدانىپ قانا ىسكە اسىرىلادى. كوميسسيا ازاماتتاردى تىزىلىمگە قويۋعا دا اتسالىسا الادى. ءتىپتى سوتقا تالاپ-ارىز بەرۋ قاجەت بولعاندا دا كوميسسيانىڭ ماقۇلداۋى قاجەت. ينۆەستيتسيالىق جوبا دا كوميسسيا الدىنان وتۋگە ءتيىس.
زاڭسىز اكتيۆتەردى قايتارۋ مەن باسقارۋ ىسىنە بىرنەشە مەكەمە جاۋاپتى. ماسەلەن, باس پروكۋراتۋرانىڭ اكتيۆتەردى قايتارۋ جونىندەگى كوميتەتىنىڭ جۇمىسى اكتيۆتەردى مەملەكەتكە قايتارۋمەن عانا شەكتەلەدى. ال ونىڭ ءارى قاراي پايدالانۋى مەن ماقساتتى جۇمسالۋى ۇكىمەتتىڭ قۇزىرىنا وتەدى. ويتكەنى قولدانىستاعى زاڭدا كورسەتىلگەندەي, تۇسكەن قاراجاتتى جيناقتاۋ ءۇشىن ارناۋلى مەملەكەتتىك قور جانە باسقارۋشى كومپانيا بار. دەمەك ەل يگىلىنە قايتقان قارجىنىڭ بۇدان كەيىنگى تاعدىرى قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك م ۇلىك جانە جەكەشەلەندىرۋ كوميتەتىنىڭ ءتيىمدى جۇمىسىندا كورىنۋى قاجەت. الگى مەملەكەتتىڭ اقشاسىنا بايىعانداردان تۇسكەن جىلجىمالى جانە جىلجىمايتىن م ۇلىكتەر, التىن-كۇمىس اشەكەيلەر, برەند سومكەلەر مەن قۇندىز جاعالى ىشىكتەر, مادەني, تاريحي جادىگەرلەردى ساتۋ, وتكىزۋ – كوميتەتكە قاراستى «قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ كومپانياسى» جشس-نىڭ مىندەتى.
سەرىكتەستىك قالاي جۇمىس ىستەيدى؟
بىلتىر «زاڭسىز يەمدەنىلگەن اكتيۆتەردى مەملەكەتكە قايتارۋ تۋرالى» زاڭ قولدانىسقا ەندى. وعان سايكەس ەلىمىزدە قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ كومپانياسى جۇمىسىن باستاعان. سودان بەرى كومپانيا بالانسىنا 63 اكتيۆ بەرىلىپتى. ونىڭ ىشىندە تۇرعىن ۇيلەر, اكىمشىلىك عيماراتتار, كوممەرتسيالىق ەمەس ءۇي-جايلار, «دۋمان» قوناقۇي كەشەنى, زاڭدى تۇلعالاردىڭ جارعىلىق كاپيتالىنداعى قاتىسۋ ۇلەستەرى, وندىرىستىك بازا, اسحانا, جانارماي قۇيۋ ستانسالارى, جەر ۋچاسكەلەرى, «وريون» بيزنەس-ورتالىعىنىڭ اياقتالماعان قۇرىلىسى جانە «ساۋدا ءۇيى» وبەكتىسىندەگى م ۇلىك بار. بۇعان قوسا اكتيۆتەر رەتىندە زەرگەرلىك اشەكەي, كوللەكتسيالىق مونەتا, كادەسىي جانە اكسەسسۋار تۇرىندە 196 بۇيىم تۇسكەن. وسى قابىلدانعان اكتيۆتەردىڭ جالپى قۇنى – 90,3 ملرد تەڭگە. بيىل كومپانيا 12,6 ملرد تەڭگەگە اكتيۆتەردى ساتسا, ونىڭ 4,4 ملرد تەڭگەسى شەتەلدىك اكتيۆتەرگە تيەسىلى. م ۇلىكتەردى باسقارۋدان تۇسكەن قاراجات – 725 ملن تەڭگە. كومپانيا وكىلدەرىنىڭ مالىمەتىنشە, جالپى اۋدانى 570 شارشى مەتردى قۇرايتىن استاناداعى جەرتولە قاباتى بار ەكى قاباتتى تۇرعىن ءۇي, سونداي-اق الماتىداعى اكتيۆتەردى ساتۋدان تۇسكەن قاراجاتتىڭ جالپى سوماسى 8,2 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. بۇگىندە ساتىلعان اكتيۆتەردەن تۇسكەن 6,7 ملرد تەڭگە وسى ارناۋلى قورعا اۋدارىلعان. ايتپاقشى, كومپانيا باسقارۋىندا فرانتسيانىڭ انتيب جانە رەسەيدىڭ ماسكەۋ قالالارىنداعى پاتەر دە بار. ال ءباا-دەگى 2 اۆتوكولىك پەن تۇركياداعى 3 جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ ساتىلعانىن كومپانيا راستاپ وتىر.
«اكتيۆتەردى ساتۋ م ۇلىكتى قايتارىلعان اكتيۆتەر تۇرىندە ەنگىزۋ نەمەسە تولىقتىرۋ قۇقىعى بار ەنشىلەس ۇيىم قۇرۋ جولىمەن جانە ول ۇيىمدارداعى ۇلەستى بەرۋ ماقساتىمەن, سونداي-اق اكتيۆاتور ورنالاسقان ەلدىڭ زاڭناماسىنا قايشى كەلمەيتىن باسقا دا ادىستەرمەن جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن», دەيدى كومپانيانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. ولاردىڭ بەرگەن اقپاراتىنا سۇيەنسەك, ءاربىر اكتيۆتىڭ سيپاتتامالارىنا, نارىقتىق زەرتتەۋلەرگە جانە ەكونوميكالىق ماقساتتىلىعىنا نەگىزدەلگەن جەكە شەشىم قابىلدانادى. اكتيۆتەردى ساتۋ نەگىزىنەن E-Qazyna ۆەب-پورتالى ارقىلى ەلەكتروندىق ساۋدا ۇيىمداستىرۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. ال ساۋدا-ساتتىق اۋكتسيون نەمەسە تەندەر, كوممەرتسيالىق كونكۋرستار, بيرجا ەرەجەلەرىنە سايكەس قور بيرجاسى ارقىلى وتكىزىلەدى ەكەن.
ايتا كەتەرلىگى, كومپانيا باسقارۋىنا تۇسكەن جىلجىمالى جانە جىلجىمايتىن م ۇلىكتەر مەملەكەت پايداسىنا جاراتۋ ماقساتىندا تەگىن بەرىلەدى. الايدا كومپانيا وكىلدەرى وسى جىلداردا اكتيۆتەردى تەگىن پايدالانۋعا بەرۋ تاجىريبەسى جۇزەگە اسپاعانىن جەتكىزدى. ال قاراپايىم حالىققا شەتەل اسقان جانە ەل ىشىندەگى وسى م ۇلىكتەردى قىرۋار اقشاعا ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى. ياعني قارجىلاي مۇمكىندىگى بار كەز كەلگەن ادام E-Qazyna مەملەكەتتىك پورتالى ارقىلى وزىنە ۇناعان م ۇلىكتى ساتىپ الۋىنا بولادى. بۇل ءۇشىن پورتالعا تىركەلۋ كەرەك. بار بولعانى جەكە تۇلعالار ءۇشىن جسن جانە جەكە دەرەكتەردى, زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن بسن جانە ءبىرىنشى باسشى تۋرالى اقپاراتتى كورسەتۋ قاجەت. ال ءوتىنىمدى ەتسق كومەگىمەن قول قويۋ ارقىلى بەرىپ, قاتىسۋدى راستاۋ ءۇشىن كورسەتىلگەن ەسەپ ايىرىسۋ شوتىنا كەپىلدىك جارناسىن سالۋ كەرەك ەكەن. م ۇلىك باستاپقى باعالانعان باعاسى ارقىلى اۋكتسيونعا شىعارىلادى. ودان كەيىن عانا پورتالعا تىركەلگەن ساتىپ الۋشىلار اراسىندا ساۋدا-ساتتىق باستالادى. م ۇلىككە كىم كوبىرەك قاراجات ۇسىنسا, سول ساتىپ الادى. بىراق ساتىلىمداعى م ۇلىكتىڭ باعاسى بارلىعىنا بىردەي قولجەتىمدى ەمەس ەكەنىن ەستەن شىعارماعان دا دۇرىس.
م ۇلىكتى ساتىپ الۋعا مول قارجى كەرەك
كومپانيا باسقارۋىنا تۇسكەن 196 لوتتىڭ ىشىندەگى ەڭ قىمبات 5 زەرگەرلىك, كوللەكتسيالىق جانە كادەسىي بۇيىمدارى بىردەن كوزگە تۇسەدى. ماسەلەن, Ulysse Nardin classic 789-80 قول ساعاتىنىڭ قۇنى – 214,4 ملن تەڭگە. سەبەبى مۇنداي ساعات شەكتەۋلى شىعارىلىم ارقىلى بارلىعى 30 دانامەن شىققان. تسيفەربلات قولمەن جاسالعان اۆەنتۋرين جانە 18ك التىننان جاسالعان فيگۋرالارمەن بەزەندىرىلگەنى ءۇشىن باعالى. «Franck Muller Geneve» ساعاتىنىڭ قۇنىنا قاراپايىم جۇرت قالادان ەكى بولمەلى ءۇي الار ەدى. ەڭبەكپەن كەلمەگەن سوڭ وزگەنىڭ اقشاسىن ءبىر ساعات ءۇشىن 29,2 ملن تەڭگەگە ساتىپ الۋ اسا قيىنعا سوقپاعان ۇقسايدى. ULYSSE NARDIN Archive Freak «Cruiser» ساعاتى دا 29 ملن تەڭگە تۇرادى. ونىڭ كورپۋسى دا 18ك اق التىن مەن لاعىل تاستاردان جاسالعان. ساپفير شىنىسى بار التىن كورپۋستى Breguet 882u №3271 قول ساعاتى 10,4 ملن تەڭگەگە باعالانعان ەكەن. نەگىزگى قۇنى بۇدان دا قىمبات بولاتىن ەدى, تەك كورپۋس پەن بەلدىكتە شامالى زاقىمى بولعاندىقتان, باعاسىن تۇسىرگەن سىڭايلى.
اشەكەيلەردىڭ جالپى قۇنى – 97 963 968 تەڭگە. ەڭ قىمبات جيىنتىقتا 85 ملن تەڭگەگە باعالانعان ەكى سىرعا, تىزبەكتەگى كۋلون جانە ەكى ساقينا كوزگە تۇسەدى. بۇل باعالاردىڭ ءوزى قوسىمشا قۇن سالىعىنسىز كورسەتىلگەنىن جانە اۋكتسيون ارقىلى ساتىلاتىنىن ەسكەرەر بولساق, ەرەكشە زەرگەرلىك بۇيىمداردى ساتىپ الۋ قاراپايىم حالىققا ارمان عانا سەكىلدى. سونىمەن قاتار اۋكتسيونداعى جىلجىمايتىن م ۇلىكتەردىڭ قۇنى دا باس اينالدىرادى. ماسەلەن, ەلورداداعى «دۋمان» قوناقۇيىنىڭ جاڭا قوجايىنى كومپانيانىڭ قولىنا 13 779 502 000 تەڭگە سىتىرلاتىپ ساناپ بەرۋگە ءتيىس. بۇل ساناتتاعى م ۇلىكتەردىڭ ەڭ ارزانى – 137 381 000 تەڭگە تۇرادى.
الەم ەلدەرىنىڭ ءادىس-ءتاسىلى ءارتۇرلى
قاراشا حالىقتىڭ ۇلەسىنە قول سالعانداردان قايتارىلعان اكتيۆتەردى ساتۋ مەن باسقارۋ – الەم ەلدەرىنە ورتاق تاجىريبە. دەگەنمەن اكتيۆتەردى تاركىلەۋ ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ناقتى دالەلى بولماسا دا, قىلمىستىق جولمەن الىنعان دەپ كۇدىكتەلەتىن م ۇلىكتەر دە تاركىلەنەتىن مەملەكەتتەر بار. ايتالىق, اقش-تا زاڭسىز اكتيۆتەردى قايتارۋ ۇدەرىسى اشىق تۇردە وتەدى, ال قوعام وكىلدەرى قايتارىلعان قارجىنىڭ ءبولىنۋىن باقىلاۋعا قاتىسادى. سينگاپۋر, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا ەلدەرىندە اكتيۆتەردى قايتارۋ مەن تاركىلەۋگە ارنالعان زاڭدار ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى قاتاڭ شارالارمەن تولىقتىرىلعان. اسىرەسە اكتيۆتەردىڭ كوزىن اشۋ, م ۇلىكتىڭ زاڭدىلىعىن تەكسەرۋ جانە قارجىلىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ – باستى نازاردا. سينگاپۋردا تاركىلەنگەن اكتيۆتەردى قايتارۋ كەزىندە الىنعان قاراجات جەكە شوتتاردا ساقتالىپ, ونىڭ جۇمسالۋى تۋرالى تولىق ەسەپ بەرىلەدى. يتاليادا جىلجىمايتىن م ۇلىكتەر الەۋمەتتىك نەمەسە مەملەكەتتىك ماقساتتاردا قولدانىلادى. ولار كوبىنە جەرگىلىكتى قاۋىمداستىقتارعا, قايىرىمدىلىق ۇيىمدارىنا نەمەسە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدارعا تەگىن بەرىلەدى. ال اقش جانە ەۋروپا ەلدەرىندە ساتىلىم نەمەسە باسقارۋ ۇدەرىستەرى اشىق تۇردە جۇرەدى. كوپتەگەن ەلدە بۇل ءۇشىن ونلاين پلاتفورمالار قولدانىلادى, وندا اكتيۆتەردىڭ سيپاتتاماسى مەن ساتىلىم بارىسى, كىمدەر ساتىپ العانى كورسەتىلۋگە ءتيىس. كەيبىر ەلدەر اكتيۆتەردى ساتۋدان بىردەن باس تارتىپ, جالعا بەرەدى. مىسالى, يتاليادا مەملەكەتكە وتكەن بيزنەس اكتيۆتەرىن جالعا الۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك نەمەسە جەكەمەنشىك كاسىپورىندار كەلىسىمشارتقا وتىرا الادى. ەگەر اكتيۆ ەكونوميكالىق ءتيىمدى بولماسا, ونى ساتۋعا شەشىم قابىل-
دانادى.
سينگاپۋردا اكتيۆتەردى ءوندىرىپ الۋدىڭ ۇلتتىق ستراتەگياسى جۇمىس ىستەيدى. بۇعان سايكەس, قازىناعا قول سالعانداردان جابىرلەنۋشىلەرگە وتەماقى تولەتە وتىرىپ, مۇلكى تاركىلەنەدى. جاپونيادا قالپىنا كەلتىرىلگەن م ۇلىكتى مەملەكەتتىك پروكۋراتۋرا نەمەسە باسقا سوت ورگاندارى سياقتى ارنايى ورگاندار عانا باسقارادى. بۇل ەلدە دە اۋكتسيونداردان تۇسكەن قاراجات جابىرلەنۋشىلەرگە بەرىلەدى نەمەسە مەملەكەتتىك قازىناعا تۇسەدى. بىرقاتار دامىعان ەلدە زاڭسىز ارەكەتتەردەن قالپىنا كەلتىرىلگەن قىمبات كولىكتەر مەن قۇندى زاتتار مەملەكەتتىك پايدالانۋعا تىكەلەي تەگىن بەرىلمەيدى. ايتالىق, قىمبات كولىكتەر كوبىنە اشىق اۋكتسيونداردا ساتىلادى. ودان تۇسكەن قاراجات مەملەكەتتىك مەكەمە ءۇشىن قوسىمشا قارجى رەتىندە باعىتتالادى. ويتكەنى بۇل ءادىس مەملەكەت ءۇشىن تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ جوعارى شىعىندارىن بولدىرماۋعا باعىتتالاتىن كورىنەدى. دەسە دە تاركىلەنگەن م ۇلىك ارنايى ماقساتتارعا ساي بولسا, مەملەكەتتىك قولدانىسقا بەرىلەدى. ونىڭ وزىندە قۇقىق قورعاۋ نەمەسە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا اسكەري ماقساتقا پايدالانۋعا بولاتىن تەحنيكالار مەملەكەتتىك ورگاندارعا قايتا تاعايىندالۋى مۇمكىن. مىسالى, ونىمدىلىگى جوعارى ءساندى سپورتتىق كولىكتەر دە يتاليا مەن دۋباي سياقتى ەلدەردەگى پوليتسيا كۇشتەرى ءۇشىن قايتا تاعايىندالۋى مۇمكىن. بىراق مۇنداي جاعدايلار وتە سيرەك كەزدەسەدى.