قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ترانسفورماتسياسى

بۇل رەتتە ءوز شيكىزاتىمىز بەن قۇرال-جابدىقتارىمىزدى بارىنشا پايدالانۋ, ءىرى كاسىپورىندارعا جاپسارلاس وندىرىستەر اشۋ ماڭىزدى. اتالعان جوبالار ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جانە وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ىنتالاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا ىرىكتەلگەن. ولار مەتاللۋرگيا, حيميا, مۇناي-حيميا, اۆتوموبيل, تۋريزم, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە تاماق ونەركاسىبى سياقتى نەگىزگى سالالاردى قامتىپ وتىر.

باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى – اۆتوموبيل جاساۋ. بۇل سالادا قازىردىڭ وزىندە وڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى. ودان ارعى ءوسىم ءۇشىن قازىرگى قارقىندى ساقتاپ, ءوندىرىستى جەرگىلىكتىلەندىرۋ دەڭگەيىن دايەكتى تۇردە ارتتىرۋ قاجەت. ۇزاقمەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا اۆتوونەركاسىپتى مەملەكەتتىك قولداۋ ارقىلى تولىققاندى اۆتوموبيل جاساۋ كلاستەرى قۇرىلۋعا ءتيىس.

وڭىرلىك دەڭگەيدە كلاستەرلەر قۇرۋدى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا ينۆەستورلارعا سالىقتىق جانە كەدەندىك جەڭىلدىكتەر بەرە وتىرىپ, كومپونەنتتەردى ونەركاسىپتىك جيناۋ تۋرالى كەلىسىمدەر جاساۋ قولعا الىندى. كلاستەرلەر الماتى مەن قوس­تاناي قالالارىنداعى «Hyundai Trans Kazakhstan» جانە «Allur» زاۋىت­تارى­نىڭ توڭىرەگىندە, سونداي-اق سەمەي قالا­سىن­دا ازىرلەنىپ جاتىر. ولارداعى شا­عىن كاسىپورىندار «سەماز» جانە «DaewooBusKazakhstan» سياقتى جەرگىلىك­تى­ زاۋىتتاردى قولداي وتىرىپ, جۇك تەح­ني­كاسىنا ارنالعان قوندىرمالار شىعارادى.

مۇناي-گاز حيمياسى سالاسىن دامى­تۋ – تاعى ءبىر وزەكتى مىندەت. قازىرگى ۋاقىتتا پوليپروپيلەن جانە پوليەتيلەن شىعاراتىن ءىرى جوبالار ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. سونداي-اق بۋتاديەن, كارباميد جانە تەرەفتال قىشقىلىن ءوندىرۋ سياقتى جاڭا دا بولاشاعى زور جوبالار قولعا الىندى. بۇل باستامالاردىڭ بارلىعى ەل وڭىرلەرىندە جاڭا ءوسۋ نۇكتەلەرىن قۇرۋعا باعىتتالعان.

جوبالار تىزبەسى ءونىمدى تەرەڭ وڭدەۋدىڭ ورتاشا جانە جوعارى دەڭگەيى, ەكسپورتقا جانە يمپورتتى الماستىرۋعا باعدارلانۋ, وندىرىلەتىن ءونىم نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولۋ, ەلدىڭ نەمەسە ءوڭىردىڭ ەكونوميكاسى ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى – مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەرى سياقتى نەگىزگى ولشەمشارتتار بويىنشا ىرىكتەلگەن.

بۇل جوبالارعا قۇيىلاتىن ينۆەستي­تسيا­لار­دىڭ جالپى كولەمى – شامامەن 15 ترلن تەڭگە. ناتيجەسىندە, 25 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلاتىن بولادى. كوزدەلىپ وتىرعان ەكونوميكالىق تيىمدىلىك – ەكسپورت كولەمىن 6 ترلن تەڭگەگە ۇلعايتۋ جانە يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى 1,5 ترلن تەڭگەگە ازايتۋ. بارلىق جوبا  ونىمدىلىگى جوعارى ءارى يننوۆاتسيالىق وندىرىستەردى دامىتۋعا, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ تۇراقتى ەكو­نوميكالىق وسىمىنە ىقپال ەتەتىن ەكس­پورت­قا جانە يمپورتتى الماستىرۋعا باعىتتالعان.

قارا مەتاللۋرگيا:

ەكىباستۇز قالاسىنداعى كلاستەر

«Mineral Product International» جشس پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەكىباستۇز قالاسىندا جىلىنا 160 مىڭ توننا فەرروسيليتسي وندىرەتىن, سونداي-اق جىلىنا 300 مىڭ توننا تەمىردى جانە 1 ملن توننا بولاتتى تىكەلەي قالپىنا كەلتىرەتىن زاۋىتتاردى سالۋدى كوزدەيتىن مەتاللۋرگيالىق كلاستەر جوباسىن ىسكە اسىرىپ جاتىر.

ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇش كەزەڭنەن تۇرادى. قازىرگى ۋاقىتتا فەرروسيليتسي ءوندىرۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ونىڭ ءبىرىنشى كەزەگىن پايدالانۋعا بەرۋ 2026 جىلعا جوسپارلانعان. تارتىلاتىن ينۆەس­تيتسيا كولەمى – 119,9 ملرد تەڭگە. جاڭا كاسىپورىندا 526 جۇمىس ورنى قۇرىلادى. زاۋىتتىڭ ءبىرىنشى كەزەگىنىڭ جوبالىق قۋاتى – س-75 ماركالى 80 مىڭ توننا فەرروسيليتسي ءوندىرۋ.

وسى نىسانداردى سالۋ ءۇشىن 2024–2025 جىلدارعا ارنالعان قاراجات كولەمى – 10,1 ملرد تەڭگە. «ەكىباستۇز» يندۋستريالىق ايماعىن دامىتۋ» جوباسىنىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمىن قارجىلاندىرۋ ما­سە­­لەسى «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ قا­را­جا­تى ەسەبىنەن پىسىقتالىپ جاتىر.

قازىر فەرروقورىتپا زاۋىتىنىڭ قۇ­رىلىس جۇمىستارى باستالدى, SAC كوم­پانياسىمەن نەگىزگى تەحنولوگيالىق جاب­دىق­تاردى جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسىم­شارت­قا قول قويىلدى.

ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر ءوندىرۋ زاۋىتى

«سوكولوۆ-سارىباي كەن-بايىتۋ وندىرىس­تىك بىرلەستىگى» اق قوستاناي وبلىسىندا ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر (ىبت) وندى­رەتىن زاۋىت سالۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ ۇستىندە. پايدالانۋعا بەرۋ مەرزىمى – 2027 جىل. ينۆەستيتسيا كولەمى – 532 ملرد تەڭگە. مۇندا 500-گە جۋىق جۇمىس ورنى قۇرىلماقشى.

زاۋىتتىڭ قۋاتتىلىعى ءبىرىنشى كەزەكتە جىلىنا 2 ملن تونناعا, ال ءوندىرىستىڭ ەكىنشى كەزەگىندە جىلىنا تاعى 2 ملن تونناعا جەتكىزىلەدى. بۇل جوبا يمپورتتى الماستىرۋدىڭ 30 پايىزدان استامىن, بولات ءوندىرىسى ءۇشىن قاجەت شيكىزات بازاسىن 100 پايىز قامتاماسىز ەتەدى. دايىن ءونىمنىڭ ەكسپورتى قىتاي مەن ەۋروپالىق وداق (ەو) ەلدەرىنە باعىتتالماقشى.

قازىرگى ۋاقىتتا جوبانى ىسكە اسىرۋ­دىڭ بىرنەشە نەگىزگى قادامى جاسالدى: ىبت ءوندىرىسىنىڭ ەكى الەۋەتتى تەحنولو­گياسى ءۇشىن كەلىسىمشارت جاساۋ الدىن­داعى ينجينيرينگ اياقتالدى. جوبا­لاۋ­ ءۇشىن باستاپقى ينجەنەرلىك-گەولو­گيالىق جانە گەودەزيالىق زەرتتەۋلەر جۇر­گىزىلدى. «Midrex» تەحنولوگياسى بويىن­شا جوبالاۋ قۇجاتتاماسىن ازىرلەۋ ءۇشىن «Primetals Technologies Austria GmbH» جانە «Midrex Technologies Inc» كومپانيالارىنىڭ كونسورتسيۋمى­­مەن شارت جاسالدى. تەحنولوگيانى جەتكىزۋشىنىڭ بازالىق ينجينيرينگى نەگىزىندە «قازگيپروتسۆەتمەت» جشس جوبالاۋ ينستيتۋتىمەن «پ» ساتىسىنداعى جوبالاۋ قۇجاتتاماسىن ازىرلەۋ باستالدى. «قازترانسگاز ايماق» اق-مەن 10 جىلعا ارنالعان تاۋارلىق گازدى بولشەك ساۋدادا وتكىزۋ جونىندەگى شارتتىڭ جوباسى دايىندالدى. وسى شارت بۇگىندە «QazaqGaz» ۇك» اق مەن «قازترانسگاز ايماق» اق-دا كورپوراتيۆتىك كەلىسۋدەن وتكىزىلىپ جاتىر.

2024 جىلعا جوسپارلانعان 6, 246 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيانىڭ 3, 275 ملرد تەڭگەسى يگەرىلدى. ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر ءوندىرۋ جوباسىندا تومەن كومىرتەكتى مەتاللۋرگيا تەحنولوگياسى قولدانىلادى. بۇل كومىرتەگى شىعارىندىلارىن ايتارلىقتاي ازايتۋعا جانە ءوندىرىستىڭ ەكولوگيالىق ورنىقتىلىعىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جوبانى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە تەمىر كەنى شيكىزاتىن ءوندىرۋدى جىلىنا 15,5 ملن تونناعا دەيىن ۇلعايتۋ, سونداي-اق «جاسىل بولاتتىڭ» 3-4 ملن تونناسىن شىعارۋدى جولعا قويۋ جوسپارلانىپ وتىر.

«Qarmet» كومبيناتى جاڭعىرتىلادى

قاراعاندى وبلىسىنداعى «Qarmet» اق جوباسى بولات ءوندىرۋ كولەمىن ۇلعاي­تۋعا جانە ءونىمنىڭ جاڭا تۇرلەرىن شىعارۋعا باع­دارلانعان. جوباعا سالىناتىن ينۆەستي­تسيا­نىڭ جالپى سوماسى – 3,5 ملرد دوللار. جاڭعىرتۋدى اياقتاۋ 2028 جىلعا جوس­پارلانعان. جوبانىڭ قۋاتتىلىعى – جىل سايىن كەمىندە 5 ملن توننا بولات ءوندىرۋ.

كومبيناتتى جاڭعىرتۋعا بايلانىستى بيىلعى ناۋرىز ايىنان بەرى تەحنيكالىق اۋديت جۇرگىزىلىپ جاتىر. 2024 جىلعى ماۋسىمدا 100 ملن دوللار (1,6 ترلن تەڭگە) سوماسىندا جابدىقتار الۋعا قارجى ليزينگى شارتى جاسالدى.

جوبا كومىرلى وڭىردە مەتاللۋرگيالىق كلاستەر قۇرۋ جونىندەگى اۋقىمدى باس­تامانىڭ ءبىر بولىگى بولىپ سانالادى. «Qarmet» اق ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن, ەكولوگيانى, ءونىم ساپاسىن جاقسارتۋ, ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋ جونىندەگى مىندەت­­تە­مە­لەر­دى ءوز موينىنا الماقشى. سونداي-اق ءونىم نومەنكلاتۋراسىن كەڭەيتۋ جانە كاسىپورىننىڭ اينالاسىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن ينفراقۇرىلىم قۇرۋ قاراستىرىلىپ وتىر.

«Qazaqstan Steel Group» جشس بىرنەشە جوبا بويىنشا كلاستەرلىك دامۋدى جۇزەگە اسىرۋعا كىرىستى. سونىڭ ىشىندە تەمىر كەنى شيكىزاتى بويىنشا كەنتوبە مەن اتانسوردىڭ سارقىلۋىنا بايلانىستى جاڭا كەن ورىندارىن ىزدەۋدە, ليساكوۆسك جانە اتاسۋ بايىتۋ فابريكالارىنىڭ قۇرىلىسى مەن جاڭعىرتۋدا, ليساكوۆسك كەن-بايىتۋ كومبيناتىنىڭ فوسفورسىزداندىرۋ كەشەنىن, كەندى بەرۋ كەشەنىنىڭ جەراستى قۇرىلىسىن, ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر ءوندىرۋ كەشەنىن سالۋدا شامامەن 2,5 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلادى. كومىر بويىنشا ءتۇسىپ كۇزەمباەۆ اتىنداعى شاحتادا ورتالىق-بولىنگەن جەلدەتۋ وقپانىن سالۋ, «شىعىس» شاحتاسىندا ورتالىق كەن-بايىتۋ فابريكاسىن قايتا جاراقتاندىرۋدىڭ كەشەندى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ, كومىر دەپارتامەنتىنىڭ بەس شاحتاسىندا جەراس­تى راديوبايلانىس جانە پەرسونالدى ورنالاستىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ جانە تاعى باسقا جۇمىستاردا 500-گە جۋىق جۇمىس ورنى قۇرىلماقشى. اقتاۋ قۇبىر زاۋىتىندا 150 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ كوزدەلگەن. ەنەرگەتيكا بويىنشا كومبيناتتى گازداندىرۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدا, قازاندىقتار سالۋدا, تسەحتاردى اينالىمدى سۋمەن جابدىقتاۋعا كوشىرۋدە 290 جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

ءتۇستى مەتاللۋرگيا:

مىس بالقىتۋ زاۋىتى

اباي وبلىسىندا سالىناتىن جاڭا مىس بالقىتۋ زاۋىتى – «KAZ Minerals Smelting» جشس جانە قىتايلىق NFC كومپانياسىنىڭ بىرلەسكەن جوباسى. ونىڭ قۋاتتىلىعى – جىلىنا 300 مىڭ توننا كاتودتى مىس, 1,2 ملن توننا كۇكىرت قىشقىلىن, 166 مىڭ ۋنتسيا قۇيماداعى التىن جانە 4,6 ملن ۋنتسيا قۇيماداعى كۇمىس ءوندىرۋ. جوباعا جۇمسالاتىن ينۆەستيتسيانىڭ جالپى كولەمى – 1,5 ملرد دوللار. زاۋىت سالۋ بارىسىندا 1 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلادى.

قازىر كاسىپورىننىڭ تەحنيكالىق ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسى جاسالىپ جاتىر. وندا زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى مەن جۇمىسىنىڭ نەگىزگى تەحنيكالىق پارا­مەترلەرى ايقىندالادى. ەلەكتر ينفرا­قۇرىلىمى بويىنشا ماسەلەلەر قازىردىڭ وزىندە پىسىقتالىپ, جوبا ىسكە اسىرۋ كەزەڭىنە جاقىنداي ءتۇستى.

2028 جىلى پايدالانۋعا بەرىلەتىن زاۋىت شيكىزات ەكسپورتىنىڭ كولەمىن قىسقارتۋعا, قىتاي مەن ەو ەلدەرىنە قوسىلعان قۇنى جوعارى دايىن ءونىم جو­نەلتۋدى ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

«ەرتiس» گيدرومەتاللۋرگيالىق كومبيناتى

«ەرتىس» گيدرومەتاللۋرگيالىق كوم­بي­ناتى» جشس جوباسى بويىنشا پاۆ­لو­­دار وبلىسىنداعى «پاۆلودار» ارنايى ەكو­نوميكالىق ايماعى اۋماعىندا قۇرامىن­دا جوعارى كومىرتەكتى ءسۋلفيدتى ال­تى­­نى بار كونتسەنتراتتاردى قايتا وڭدەۋ جو­نىن­دەگى گيدرومەتالل كومبيناتى سالىنادى.

كومبيناتتىڭ جوبالىق قۋاتى – جىلىنا 300 مىڭ توننا التىن-مىس كونتسەنتراتىن قايتا وڭدەپ, 15 توننا التىن شىعارۋ. ينۆەستيتسيا كولەمى – 800 ملن دوللار. كاسىپورىندى ىسكە قوسۋ مەرزىمى – 2028 جىلدىڭ ءتورتىنشى توقسانى. جوبا اياسىندا 500 جۇمىس ورنى قۇرىلۋعا ءتيىس.

كومبيناتتى ورنالاستىرۋعا جەر ۋچاسكەلەرى تاڭدالدى. ونەركاسىپتىك نىساندى جوبالاۋعا دايىندىق كەزەڭى بولىپ سانالاتىن ينجەنەرلىك, گەولوگيالىق جانە گەودەزيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلىپ جاتىر. جوبانىڭ ماڭىزدى اسپەكتىسى – ەكولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىك. كومپانيا قورشاعان ورتاعا كومىرتەگىن شىعارۋدى ايتارلىقتاي تومەندەتۋگە نيەتتى. سول ءۇشىن «جاسىل ەنەرگەتيكا» سالاسىندا جالپى قۇنى شامامەن 100 ملن دوللار سوماسىنداعى بىرقاتار جوبانى ىسكە اسىرۋدى جوسپارلادى. ولاردىڭ ىشىندە شىعىس قازاقستان وبلىسىندا قۋاتتىلىعى 17 مۆت جانە قوستاناي وبلىسىندا قۋاتتىلىعى 22,6 مۆت كۇن ەلەكتر ستانسالارىن, سونداي-اق قوستاناي وبلىسىندا جىلىنا 70 ملن تەكشە مەتر گاز تۇتىناتىن, قۋاتتىلىعى 40 مۆت گاز-پورشەندى ستانسانى سالۋ بار. قازىردىڭ وزىندە اتالعان گاز-پورشەندى ستانسانى ىسكە قوسۋ ءۇشىن تەحنيكالىق شارت الىندى.

مۇناي-گاز حيمياسى:

بۋتاديەن جانە ونىڭ تۋىندى ونىمدەرىن شىعارۋ زاۋىتى

بۋتاديەن جانە ونىڭ تۋىندى ونىمدەرىن وندىرەتىن زاۋىت قۇرىلىسىنىڭ جوباسىن اتىراۋ وبلىسىنداعى «بۋتاديەن» جشس ىسكە اسىرىپ جاتىر. زاۋىتتىڭ جوبالىق قۋاتى – جىلىنا 45 مىڭ تونناعا دەيىن بۋتاديەن, 30 مىڭ تونناعا دەيىن ستيرول-بۋتاديەن-ستيرول, 60 مىڭ تونناعا دەيىن ديۆينيل-ستيرول سينتەتيكالىق كاۋچۋك, 130 مىڭ تونناعا دەيىن يزوبۋتان جانە 40 مىڭ توننا مەتيل-ترەت-بۋتيل ەفيرىن ءوندىرۋ. جوباعا شامامەن 408 ملرد تەڭگە سوماسىندا ينۆەستيتسيا قۇيىلادى. پايدالانۋعا بەرۋ مەرزىمى – 2028 جىل.

زاۋىت پايدالانۋعا بەرىلگەن ۋاقىتتا شامامەن 750 جۇمىس ورنى قۇرىلادى, ال قۇرىلىس كەزىندە 2 مىڭداي ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلماقشى. شىعا­رى­لاتىن ونىمدەر ءوز ەلىمىزبەن قاتار, ەۋروپا, تمد, قىتاي, تۇركيا نارىق­تارىندا سۇرانىسقا يە. جوبا قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم ەكسپورتىن ەداۋىر ارتت­ىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇعان قوسا, جاڭا كاسىپورىن قازاقستاننىڭ وڭدەۋ ونەركاسىبىن ودان ءارى دامىتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى.

جوبانىڭ نەگىزگى قاتىسۋشىلارى – «تاتنەفت» جاريا اكتسيونەرلىك قوعامى (جاق) (75 پايىز) جانە «Samruk-Kazyna Ondeu» اق (25 پايىز). ءوندىرىس ءۇشىن قاجەتتى شيكىزات – تەڭىز كەن ورنىنان جانە «تاتنەفت» جاق تاراپىنان جەتكىزىلەتىن جىلىنا 380 مىڭ توننا كولە­مىندەگى تەحنيكالىق بۋتان گازى. ءبىرىنشى جانە ەكىنشى تەحنولوگيالىق بلوكتى ىسكە قوسۋ 2027 جىلدىڭ جەلتوقسانىنا جوسپار­لانعان. سودان كەيىن زاۋىت ونىمدەردى ءوندىرۋ مەن ەكسپورتتاۋدى باستايدى.

پوليەتيلەنتەرەفتالات ءوندىرۋ زاۋىتى

اتىراۋ وبلىسىندا پوليەتيلەنتەرەفتالات (پەتف) وندىرەتىن زاۋىت سالۋ جوباسىن «KMG PetroChem» جشس جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. جوباعا سالىناتىن ينۆەس­تيتسيا – شامامەن 690 ملرد تەڭگە. ونى ىسكە اسىرۋ مەرزىمى 2029 جىلعا بەلگىلەنگەن. زاۋىت جىلىنا 735 مىڭ تونناعا دەيىن پەتف وندىرەتىن جوبالىق قۋاتتىلىققا يە بولادى. قۇرىلىس ۋاقىتىندا 3 مىڭ جۇمىس ورنىن جانە پايدالانۋ كەزەڭىندە 400 جۇمىس ورنىن اشۋ كوزدەلىپ وتىر.

زاۋىتتىڭ ورنالاسقان ورنى – «ۇلتتىق يندۋستريالىق مۇناي-حيميا تەحنوپاركى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنىڭ تەحنوپاركى اۋماعىندا, ياعني ءوندىرىس ءۇشىن شيكىزات كوزى بولىپ سانالاتىن ء«اتموز» جشس-نا جاقىن جەردە.  

پەتف جاساۋ ءۇشىن جىلىنا شامامەن 400 مىڭ توننا كولەمىندە ء«اتموز» جشس جەتكىزەتىن پاراكسيلولدى قايتا وڭ­دەۋ, سونداي-اق جىل سايىن 245 مىڭ تون­نا كولەمىندە يمپورتتالاتىن مونوەتي­لەنگليكولدى پايدالانۋ جوسپارلانعان. بۇل ىشكى سۇرانىستى قاناعاتتاندىرىپ قانا قويماي, ەۋروپا, تۇركيا, قىتاي جانە تمد ەلدەرىنىڭ نارىقتارىنا قوسىلعان قۇنى جوعارى ونىمدەردىڭ ەكسپورتىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

جوبانى قارجىلاندىرۋ قارىز قارا­جا­تى مەن جوباعا قاتىسۋشىلاردىڭ قار­جىسى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى. زاۋىت تولىق قۋاتىنا شىققان كەزدە ەلىمىز­دىڭ ىشكى جالپى ونىمىنە قوساتىن ۇلەسى 0,37 پا­يىزعا جۋىقتايدى, ال اتىراۋ وبلى­سى­نىڭ ەكونوميكاسى بويىنشا 2,16 پايىز بولادى. قازىر جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ستراتەگيالىق سەرىكتەس ىزدەستىرىلىپ جاتىر.

ينتەگراتسيالانعان گاز-حيميا كەشەنى

اتىراۋ وبلىسىندا «ينتەگراتسيالان­عان گاز-حيميا كەشەنى» جوباسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىن ىسكە اسىرۋعا 4,83 ترلن تەڭگە قاراجات ينۆەستيتسيالانادى. ونى پايدالانۋ كەزىندە 1 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىسقا ورنالاسادى.

قۋاتتىلىعى جىلىنا 1,2 ملن توننا پوليەتيلەن ءوندىرۋ بولاتىن جوبانى «سيللەنو» جشس ىسكە اسىرۋعا كىرىستى. كەشەننىڭ قۇرىلىسى 2025–2029 جىلدارعا جوسپارلانعان. جوبالىق قۋاتى – تەڭىز كەن ورنىنان الىناتىن, جىلىنا 9,1 ملرد تەكشە مەتر قۇرعاق گازدى قايتا وڭدەۋ ارقىلى 1,6 ملن تونناعا دەيىن ەتان جانە شامامەن 355 مىڭ توننا پروپان ءوندىرۋ. جوبانى قارجىلاندىرۋ ءۇش كوزدەن: «قازمۇنايگاز» ۇك» اق – 20 پا­يىز, نارىقتىق قوسا قارجىلاندىرۋ – 40 پايىز جانە ۇلتتىق قور قاراجاتىنان وبليگاتسيالىق زاەم – 40 پايىز كولەمىندە بولماقشى.

شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ ەكىنشى كەزەگى

شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ ەكىنشى كەزەگىن سالۋ جوباسى –  ەلىمىزدەگى مۇناي ونىمدەرىنە جىلدان-جىلعا ءوسىپ وتىرعان سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن قايتا وڭدەۋ قۋاتتارىن كەڭەيتۋ جونىندەگى ءورشىل باستاما. «قازمۇنايگاز» ۇك» اق ىسكە اسىراتىن وسى جوباعا 2,3 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلادى. جاڭا كاسىپورىن 2030 جىلى ىسكە قوسىلادى.

زاۋىتتىڭ ەكىنشى كەزەگىنىڭ جوبالىق قۋاتى – جىلىنا 12 ملن تونناعا دەيىن مۇناي وڭدەۋ ارقىلى ەۋرو-5 جانە ودان جوعارى ەكولوگيالىق ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن جوعارى ساپالى مۇناي ونىمدەرىن شىعارۋ.

ESG-كۇن ءتارتىبى مەن «جاسىل ەكونومي­كاعا» كوشۋ اياسىندا ىشكى نارىقتى موتور وتىنىمەن جانە باسقا دا مۇناي ونىمدەرىمەن تولىقتىرۋ – ماڭىزدى ماقسات. مۇناي وڭدەۋگە ارنالعان نەلسون يندەكسىن 10+ دەڭگەيىنە دەيىن ارتتىرۋ جوس­پارلانىپ وتىر. بۇل وندىرىستىك مۇم­كىن­دىك­تەردى جاقسارتىپ, مۇناي-حي­ميا سالاسىن شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتەدى.

جوبانى قارجىلاندىرۋ ۇلتتىق كوم­­­پانيانىڭ ءوز قاراجاتى مەن قارىز قاراجاتى ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلمەكشى. جوبانى دايىنداۋ اياسىندا مۇناي ونىمدەرى نارىعىن 2035 جىلعا دەيىن دامىتۋ بويىنشا ماركەتينگتىك زەرتتەۋ جۇرگىزىلىپ, الدىن الا تەحنيكالىق-ەكو­نوميكالىق نەگىزدەمە ازىرلەۋ اياقتالدى.

حيميا ونەركاسىبى جانە تىڭايتقىشتار ءوندىرىسى:

اممياك جانە كارباميد ءوندىرۋ زاۋىتى

ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى «قازازوت Prime» جشس-ءنىڭ اممياك-كارباميد كەشەنىن سالۋ – ەلىمىزدىڭ حيميا جانە گاز-حيميا سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ينۆەستيتسيالىق جوبا. كەشەن جىلىنا 660 مىڭ توننا اممياك, 577,5 مىڭ توننا كارباميد, 500 مىڭ توننا اممياك سەليتراسىن, 395 مىڭ توننا ازوت قىشقىلىن وندىرەتىن بولادى. جوبانى ىسكە اسىرۋ 585 ترلن تەڭگە كولەمىندەگى قوماقتى ينۆەستيتسيانى تالاپ ەتەدى. كەشەندە 700-گە جۋىق جۇمىس ورنى اشىلادى. ونى ىسكە قوسۋ 2028 جىلعا جوسپارلانعان.

جوباعا دايىندىق اياسىندا, 2023 جىلعى 2 شىلدەدە قازاقستان-قىتاي ىسكەر­لىك كەڭەسى بارىسىندا «قازازوت Prime» جشس مەن قىتايلىق «Wuhuan  Engi­neering Co., Ltd.», CNCEC ەنشىلەس كوم­­پانياسى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرا­لى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. قىتاي تارا­پى جوباعا تەحنيكالىق جانە ينجە­نەر­لىك قولداۋ كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتەدى.

جوبا ەلدەگى تىڭايتقىش تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشەدى, اممياك پەن امموني نيتراتىنىڭ ەكسپورتىن قامتاماسىز ەتەدى. بۇعان قوسا, قازاقستان ءۇشىن جاڭا كارباميد نومەنكلاتۋراسىن شىعارۋ ارقىلى ءون­دىرىس­تى ءارتاراپتاندىرۋ كوزدەلىپ وتىر.

كالي تۇزدارىن وندىرەتىن بايىتۋ-وندىرىستىك كەشەنى

كالي تىڭايتقىشتارى يمپورتىن الماستىرۋ جانە ەكسپورتقا شىعۋ. مۇن­داي ەكونوميكالىق تيىمدىلىك باتىس قازاقستان وبلىسىندا كالي تۇزدارىن وندىرەتىن بايىتۋ-وندىرىستىك كەشەنى وندىرىس­تىك قۋاتىنا شىققان كەزدە مۇمكىن بولادى.

ساتيمولا كەن ورنى بازاسىندا كالي تۇزدارىن وندىرەتىن بايىتۋ-وندىرىستىك كەشەنىن سالۋ جوباسىن «QazaqKalium Ltd» جەكە كومپانياسى قولعا الدى. بۇل جوبا بىرنەشە كەزەڭدى قامتىپ, كالي تىڭايتقىشتارىن ءوندىرۋ قۋاتى 2027 جىلعى 1 ميلليون توننادان 2035 جىلى 6 ميلليون تونناعا دەيىن بىرتىندەپ ارتادى. ينۆەستيتسيانىڭ جالپى كولەمى – 1,6 ترلن تەڭگە. كەشەندى سالۋ مەن پايدالانۋدىڭ بارلىق كەزەڭىندە 5 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

جوبا قازاقستاندى يندۋستريالان­دىرۋ­دىڭ بىرىڭعاي كارتاسىنا ەنگىزىلىپ, تەحنولوگيالىق ۇدەرىستى ونەركاسىپتىك-يننوۆاتسيالىق دەپ تانۋ جونىندەگى ۆە­دومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ وڭ شەشى­مىن, ەكولوگيالىق اسەرگە رۇقسات جانە ساتيمولا كەن ورنىندا قاتتى پايدالى قازبالاردى وندىرۋگە ليتسەنزيا الدى.

قازىرگى ۋاقىتتا جوبالاۋ الدىنداعى زەرتتەۋ جانە تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەنى ازىرلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. «Kazakhmys Barlau» جشس-مەن بىرلەسىپ, قۇنى 3,1 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 15 گەولوگيالىق ۇڭعىمانى بۇرعىلاۋ باس­تالدى. بۇل جۇمىستار JORC حالىقارالىق ستاندارتتارى بويىنشا قورلاردى راس­تاۋ­عا باعىتتالعان. بايىتۋ-وندىرىستىك كەشەنىن سالۋ ءۇشىن اقجايىق اۋدانىنىڭ بازارشولان اۋىلدىق وكرۋگىندە 298 گا جەر ۋچاسكەسى ءبولىندى.

وسى جىلعى 16 قىركۇيەكتە قازاقستان پرەزيدەنتى مەن گەرمانيانىڭ فەدەرالدى كانتسلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «Qazaq Kalium Ltd» اق, «KFW bankengruppe» نەمىس بانكى جانە «Euler Hermes Group» كومپانياسى اراسىندا ءوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.

اۆتوموبيل جاساۋ كلاستەرى:

KIA ءاۆتوموبيلىن جاساۋ زاۋىتى

قوستاناي وبلىسىندا KIA اۆتوموبيل­دە­رىن شىعاراتىن زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ونى 2025 جىلى پاي­دا­لانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان. جوباعا سالىن­عان ينۆەستيتسيا كولەمى – 90 ملرد تەڭگە.

زاۋىتتىڭ قۋاتى – جىلىنا 70 مىڭ اۆتوكولىك شىعارۋ: CKD ادىسىمەن 3 KIA مودەلى (Sportage, Sorento, Cerato) جانە ءىرى توراپتى قۇراستىرۋ ادىسىمەن 10 مودەل. كاسىپورىن 1,5 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋعا جانە يمپورتتى الماستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جوبا تسيكلى ءۇشىن بيۋدجەتكە سالىق اۋدارىمدارى 81 ملرد تەڭگەدەن اساتىن بولادى. سونداي-اق جەرگىلىكتى كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر.

قازىرگى ۋاقىتتا قۇرىلىس الاڭىندا مەتالل كونسترۋكتسيالاردىڭ 70 پايىز­عا جۋىعى ورناتىلىپ, مونتاجداۋ جۇمىس­تارى قولعا الىندى. زاۋىت عيماراتى­نىڭ شاتىرىن جابۋ دا باستالدى.

قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمدىگى كاسىپورىن­نىڭ ينفراقۇرىلىمىن, سونىڭ ىشىندە سىرتقى ينجەنەرلىك جەلىلەردى, تەمىرجول كىرمە جولدارىن جانە اۆتومو­بيل جولىن سالۋ ءۇشىن جوبالاۋ-سمەتا­لىق قۇجاتتامانى ازىرلەپ جاتىر. بۇل جۇ­مىستار رەزەرۆتىك قوردان قارجىلاندى­رىلادى. ءتيىستى قۇجاتتارعا ساراپتامانىڭ وڭ قورىتىندىلارى الىندى.

وڭىردەگى جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپ­ورىن­داردىڭ بارلىعى شاناق پەن كابينانى دانەكەرلەۋ جانە بوياۋ وپەراتسيالارىن ورىنداي وتىرىپ, ءىرى توراپتى اۆتوموبيل قۇراستىرۋدان ۇساق توراپتى قۇراستىرۋعا كوشىرىلە باستادى. 2027 جىلعا دەيىن ۇساق توراپتى قۇراستىرۋ ۇلەسى 20 پايىزدان 50 پايىزعا دەيىن ارتتىرىلۋعا ءتيىس.

مۋلتيبرەندتى اۆتوموبيل جاساۋ زاۋىتى

«Astana Motors Manufacturing Kazakh­stan» جشس-ءنىڭ مۋلتيبرەندتى اۆتوموبيل جاساۋ زاۋىتى الماتى قالاسىنىڭ ين­دۋس­تريالىق ايماعىندا سالىنىپ جاتىر.

زاۋىتتىڭ وندىرىستىك قۋاتى – جىلىنا 90 مىڭ اۆتوكولىك شىعارۋ. كاسىپورىننىڭ قۇنى – 182 ملرد تەڭگە. ەكى اۋىسىمدا 3,6 مىڭ جۇمىس ورنىن جانە ءبىر اۋىسىمدا 2,4 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءوندىرىستى ىسكە قوسۋ 2025 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىنا بەلگىلەنگەن.

زاۋىت قۇرىلىسى 2022 جىلعى قارا­شا ايىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن باستالدى. كاسىپورىندا «Great Wall Motors» (HAVAL جانە TANK), «Chery» جانە «Changan» ماركالى جەڭىل اۆتوموبيلدەر شىعارىلاتىن بولادى. ءوندىرىس دانەكەرلەۋ جانە بوياۋ جۇمىستارىن قوسا العاندا, ۇساق توراپتى تەحنولوگيا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. جوبا تەحنولوگيالىق وپەراتسيالاردى جەرگىلىكتىلەندىرۋ ەسەبىنەن اۆتوموبيلدەردىڭ وزىندىك قۇنىن تومەن­دەتۋگە, جوعارى بىلىكتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا, سونداي-اق قازاقستاندىق قامتۋدى ۇلعايتا وتىرىپ, كومپونەنتتىك بازانى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وندىرىلگەن ءونىمنىڭ 60 پايىزدان استامىن تمد ەلدە­رىنە ەكسپورتتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.

زاۋىت ءۇشىن 30,8 گا جەر ۋچاسكەسى بولىنگەن. قازىر نەگىزگى قۇرىلىس جۇمىس­تارى اياقتالىپ قالدى. مەتالل كونسترۋك­تسيا­لاردىڭ 100 پايىزى, شاتىر جانە سەندۆيچ-پانەلدەردىڭ 95 پايىزى, جەلدەتۋ جۇيەلەرى مەن ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ 90 پايى­زى ورناتىلدى. جىلۋمەن, سۋمەن, كارىزبەن  جانە گازبەن جابدىقتاۋ جۇمىستارى جۇر­گىزىلىپ جاتىر. اۋماعى 14,5 مىڭ شارشى مەتر اكىمشىلىك-تۇرمىستىق كەشەندى ىشكى ارلەۋ باستالدى.

قۇرىلىس الاڭىنا ەلەكتر جەلىلەرى تارتىلدى, ەلەكتر ەنەرگياسىنا, گازبەن, سۋمەن جابدىقتاۋعا جانە كارىزگە تەح­ني­كالىق شارتتار الىندى. جوبا كەس­تەگە سايكەس ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. جاپ­سار­لاس وندىرىستەردى – كومپونەنتتەر مەن قوسال­قى بولشەكتەر شىعارۋدى دامىتۋ دا قاراس­تى­رىلعان.

تۋريزم:

استانانىڭ تۋريستىك اۋدانى

«استانا تۋريزم» جشس-ءنىڭ «استانا­نىڭ تۋريستىك اۋدانى» جوباسى – جالپى اۋماعى 382 مىڭ شارشى مەتردى الىپ جاتقان ءىرى تۋريستىك ورتالىق بولماقشى. ونىڭ قۇرامىنا تۋريستەردى ورنالاستىرۋ جانە ويىن-ساۋىق نىساندارى كىرەدى. ولاردىڭ ىشىندە كوپ زالدى كينوتەاتر, اكۆاپارك پەن جالپى اۋماعى 150 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن اتتراكتسيوندارى بار ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىعى, بيزنەس-ورتالىق جانە باسقا دا ينفراقۇرىلىم نىساندارى بار. جوبا ۇلى دالا داڭعىلى مەن شىڭعىس ايتماتوۆ كوشەسىنىڭ قيىلىسىندا, كىشى تالدىكولدىڭ سىر­تىندا ورنالاسادى.

«استانانىڭ تۋريستىك اۋدانى» ەلوردا ءۇشىن عانا ەمەس, قالانىڭ اگلومەراتسياسى ءۇشىن دە نەگىزگى تۋريستىك ورتالىققا اينالاتىنداي الەۋەتكە يە. ول وڭىردەگى ىسكەرلىك جانە ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋعا, جاڭا تۋريستەردى تارتۋعا, قوسىمشا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جوبادا 2 مىڭعا جۋىق ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ كوزدەلگەن. قۇ­رىلىس اياقتالعاننان كەيىن جانە جوبالىق قۋاتقا قول جەت­كىزىلگەننەن كەيىن «استانا تۋريستىك اۋدا­نى» ءوز اۋماعىندا جۇمىس ىستەيتىن كومپانيالاردىڭ قىزمەتى ەسە­بىنەن جىلىنا شامامەن 10 ملرد تەڭگە سالىق اۋدارىمدارىن جاسايتىن بولادى.

جوبانىڭ جالپى قۇنى 194 ملرد تەڭگە بولىپ باعالانعان. قۇرىلىستى اياقتاۋ مەرزىمى – 2026 جىل.

اقتاۋدىڭ «جىلى جاعاجايى»

«جىلى جاعاجاي» جوباسى – ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اقتاۋ قالاسىنداعى بىرنەشە باستامانى ءوزارا بىرلەستىرە قامتي وتىرىپ, اۋماقتى اۋقىمدى دا كەشەندى يگەرۋ بو­لىپ سانالادى. ولاردىڭ ارقايسى­سى قالا­نىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا, جاڭا تۋ­ريستىك نىساندار جانە تۇرعىن­جاي­لار سالۋعا باعىتتالعان. نەگىزگى جوبا­لار­دىڭ قاتارىندا «Fairmont» كۋرورتتىق كەشەنى, 300 بولمەلى گولف-قوناقۇي, ۆيللالار كەشەنى جانە جالپى سىيىمدىلىعى 2 مىڭعا جۋىق توسەك-ورىن بولاتىن باسقا دا نىساندار بار. «Aktau Riviera» جوباسى 540 توسەك-ورىنعا ارنالعان ۆيللا­لار مەن پاتەرلەر كەشەنىن سالۋدى كوزدەيدى. ال «Aqualina Resort» جوباسى اكۆاپارك پەن ويىن-ساۋىق ورتالىعى بار, 600 ورىندىق بالالار ساۋىقتىرۋ لاگەرىن قۇرۋعا ارنالعان. سونداي-اق جالپى الاڭى 30 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن «Town Centre» ساۋدا قاتارلارىن سالۋ جوس­پارلانعان. وعان زاماناۋي بۋتيكتەر, مەكەمەلەر مەن كەڭسە ءۇي-جايلارى كىرەدى. بۇل قا­لانىڭ كوممەرتسيالىق جانە ىسكەرلىك ين­فراقۇرىلىمىن دامىتۋعا سەپ­تىگىن تيگىزەدى.

جوبانىڭ جالپى قۇنى – 137,4 ملرد تەڭگە. بارلىق باستامانى 2024 جىل­دان باستاپ, 2026 جىلعا دەيىن ىسكە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل ءوڭىردىڭ تۋريس­تىك تارتىمدىلىعىن ايتارلىقتاي جاقسار­تىپ, 5 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بۇگىندە «Town Centre» ساۋدا قاتار­لارى جوباسى ىسكە اسىرىلدى. «Aktau Riviera» جوباسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى اياقتالۋ­عا جاقىن. «Fairmont» جانە «Aqualina Resort» جوبالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قار­جىلاندىرۋ كوزدەرى ىزدەستىرىلىپ جاتىر.

اقتاۋدا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءتۋريزمنىڭ كلاستەرلىك دامۋى ءۇشىن قولايلى جاعداي تۋعىزادى, سونداي-اق قالاداعى ساۋدا, كولىك جانە قىزمەت كورسەتۋ سياقتى ەكونوميكانىڭ ارالاس سالالارىن وركەندەتۋگە ىقپال ەتەدى. تۇتاستاي العاندا, «جىلى جاعاجاي» جوباسى ءوڭىردىڭ تارتىمدىلىعى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرىپ, اۋليەلەر مەكە­نى­نىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا سونى سەرپىن بەرەدى.

تاماق ونەركاسىبى:

بيداي مەن بۇرشاقتى تەرەڭ وڭدەۋگە ارنالعان ينتەگراتسيالانعان اگروونەركاسىپتىك كەشەن

استانا قالاسىندا «Tiryaki Agro» (تۇر­كيا), «Hassad Food» (قاتار) جانە «Adotex» جشس (قازاقستان) كومپانيالارى ىسكە اسىراتىن استىق جانە بۇرشاق داقىل­دارىن تەرەڭ وڭدەۋ جونىندەگى ين­تەگ­راتسيالانعان اگروونەركاسىپتىك كەشەننىڭ قۇرىلىسى – اۋقىمدى ينۆەس­تيتسيالىق جوبا. ول 2023 جىلدان 2026 جىلعا دەيىن ەكى كەزەڭدە ىسكە اسىرىلادى. ءبىرىنشى كەزەڭدەگى ينۆەستيتسيانىڭ جالپى كولەمى – 220 ملن دوللار, ەكىنشى كەزەڭدە –
180 ملن دوللار.

جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى – كراحمال, گليۋتەن, گليۋكوزا-فرۋكتوزا ءشارباتى جانە قۇراماجەم سياقتى ساپاسى جوعارى ءارى قوسىلعان قۇنى بار ونىمدەردى ءوندىرۋ ءۇشىن بيداي مەن بۇرشاق وڭدەۋ كاسىپورنىن قۇرۋ. ءوندىرىستى ىسكە قوسۋ ەلدەگى قانت تاپشىلىعىن ازايتادى. ال جەرگىلىكتى فەرمەرلەر بيداي مەن بۇرشاقتى ساتۋ ءۇشىن تۇراقتى وفتەيك-كەلىسىمشارتتارعا يە بولادى.

جوبا 400 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا جانە ءوز ەلىمىزبەن قاتار, سولتۇستىك امەريكا, ەو, ازيا-تىنىق مۇحي­تى ءوڭىرى­نىڭ نارىقتارىنا شىعۋعا باعدارلان­عان. بيدايدى وڭدەۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اياسىندا 22 مىڭ توننا بيداي گليۋتەنى, 65 مىڭ توننا كراحمال, 45 مىڭ توننا گليۋكوزا جانە 103 مىڭ توننا مال ازىعىن شىعارۋ جوسپارلانعان. ال بۇرشاقتى وڭدەۋ كەزەڭىن­دە 14 مىڭ توننا بۇرشاق اقۋىزىن, 34 مىڭ توننا بۇرشاق كراحمالىن جانە 48 مىڭ توننا بۇرشاق تالشىعىن شىعارۋ كوزدەلگەن.

جوبا بويىنشا تۇپكىلىكتى ينۆەستي­تسيالىق شەشىم قابىلداندى. قازىر ونىڭ بيزنەس-جوسپارىن ازىرلەۋ, جوبالاۋ-سمە­تا­لىق قۇجاتتامانى بەيىمدەۋ جۇمىس­تارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

بيىلعى تامىز ايىندا كومپانيا ينۆەس­تورعا ۇسىنىلعان ۋچاسكەگە تەمىرجول جەلى­سىن تارتۋدى سۇرادى. سوعان وراي 3 سحەما ايقىندالدى. «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق, قالا اكىمدىگى, Astana Invest جانە ينۆەستور بىرلەسىپ, جەتكىزۋ جول­دارىن پىسىقتاۋعا كىرىستى.

بيدايدى تەرەڭ وڭدەۋ زاۋىتى

قوستاناي قالاسىندا بيدايدى تەرەڭ وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ جوباسى جىلىنا 415 مىڭ توننا بيداي وڭدەۋگە ارنالعان. وپە­راتورى – «Qostanai Grain Industry» جشس. ىسكە اسىرۋ مەرزىمى – 2027 جىل. ينۆەس­تي­تسيانىڭ جالپى سوماسى – 70 ملرد تەڭگە.

زاۋىت ءونىمنىڭ بىرنەشە ءتۇرىن, سونىڭ ىشىندە جىلىنا 40 مىڭ توننا ليزين, 35,3 مىڭ توننا گليۋتەن, 60 مىڭ توننا بيوەتانول, 56 مىڭ توننا كومىرتەگى قوستوتىعىن, 99 مىڭ توننا مال ازىعىنا ارنالعان ءتوپ جانە 28 مىڭ توننا كەبەك وندىرمەكشى. ءداندى تەرەڭ وڭدەۋدەن وتكىزەتىن زاۋىت – قالدىقسىز ءوندىرىس. كاسىپورىن جوبا­لىق قۋاتىنا شىققان كەزدە 650 ادامدى تۇراق­تى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتە­دى.

جوبا تۇجىرىمداماسى ازىرلەندى. تەح­نو­لوگيالار مەن جابدىقتاردى جەت­كىزۋ­شى­لەر انىقتالىپ, كەلىسسوزدەر جۇرگىزى­لىپ جاتىر. نەگىزگى جوبالاردى جوبالاۋ جانە ينتەگراتسيالاۋ اۋستريالىق «Vogelbusch» كومپانياسىنىڭ قاتى­سۋى­­مەن جۇزەگە اسىرىلادى. قازىر جەر­گىلىكتى جانە حالىقارالىق جابدىق جەتكىزۋ­شىلەر­مەن تەحنولوگيالىق ينجي­­­نيرينگ ۇدەرىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

بيىلعى 3 شىلدەدە «KazFoodProducts» كومپانيالار توبى, قىتايدىڭ «Myande Group» كومپانياسى جانە قوستاناي وبلى­سىنىڭ اكىمدىگى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. مۇنداي سەرىكتەستىك جوبانىڭ حالىقارا­لىق بايلانىستارىن نىعايتىپ, زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى مەن جۇمىسىنىڭ بارلىق كەزە­ڭىندە وزىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋعا جول اشادى.

بالاۋىزى مول وتاندىق استىققا الەمدەگى سۇرانىس جوعارى. ءونىمدى وتكىزۋ نارىعى – ەۋروپا جانە امەريكا ەلدەرى.

ءتۇيىن: اتالعان جوبالار – ەل ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا جانە ونىڭ الەمدىك نارىقتا باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادامدار. مەتاللۋرگيا, حيميا, مۇناي-حيميا جانە تۋريزم سياقتى نەگىزگى سالالاردا ءىرى ينۆەستيتسيالىق باستامالاردى ىسكە اسىرۋ وندىرىستىك قۋاتتاردى ايتارلىقتاي ارتتىرىپ, ەكسپورتتىق الەۋەتتى نىعايتادى جانە مىڭداعان جۇمىس ورىنىن اشادى. بۇل ەل ەكونوميكاسىن دامىتىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا وڭ اسەرىن تيگىزەدى.

ۇكىمەت بەكىتىلگەن جوبالاردى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ بارلىق قاجەتتى شاراسىن قولدانۋمەن قاتار, ولاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىن ەرەكشە باقىلاۋعا الىپ وتىر. ال قانداي دا ءبىر پروبلەما تۋىنداعان جاعدايدا ونى شەشۋ ماسەلەسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ينۆەستيتسيالىق شتابتا جەدەل تۇردە قارالادى.