“تەك ءوزىڭنىڭ سۇيىكتى ءىسىڭدى تاۋىپ, ونى جاقسى ەتىپ جاساۋعا ۇمتىلۋ كەرەك”. پەتروپاۆلداعى ءوزى اتتاس جيھاز كاسىپورنىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى كاسىپكەر ۆلاديمير لەۆيننىڭ داعدارىسقا قارسى ءدارۋى مىنە وسىنداي.
ۆلاديمير داۆىدوۆيچ ءوزىنىڭ سۇيىكتى ءىسىن بۇدان جيىرما جىل بۇرىن, اتاپ ايتقاندا, 1989 جىلى باستاعان ەدى. ول الدىمەن جيھاز وندىرىسىندە مامان بولىپ ىستەدى. ال قازىر كاسىپكەردىڭ بيزنەسى دامۋدىڭ جاڭا سەرپىنىنە يە بولدى. قازكوممەرتسبانكتەن العان نەسيە قارجىلاندىرۋدىڭ ساپالى سەكىرىسىن قامتاماسىز ەتتى. ول “سامۇرىق-قازىنا”, “دامۋ” مەملەكەتتىك قورلارىمەن كەلىسىم شەڭبەرىندە جۇزەگە استى. بۇل قورلار وڭدەۋشى ونەركاسىپ سالاسىندا ىستەيتىن كاسىپكەرلەردى قارجىلاندىرۋعا ماشىقتانعان. كاسىپكەرگە وتاندىق بيزنەستى داعدارىسقا قارسى قولداۋ ماقساتىندا بولىنگەن ءتورتىنشى ترانشتىڭ شەڭبەردە 32 ميلليون تەڭگە مولشەرىندە نەسيە بەرىلدى.
– ۆلاديمير ءداۆىدوۆيچتىڭ كاسىپورنى بىزگە جاقسى تانىس, – دەيدى “قازكوممەرتسبانك” اق پەتروپاۆل فيليالىنىڭ ديرەكتورى تالعات سۇلتانعازين. – 2007 جىلدان باستاپ جيىنتىقتى, جۇمساق جانە اعاش جيھاز ءوندىرىپ, ساتۋمەن اينالىساتىن “لەۆين” جك قازكومنىڭ كليەنتى بولىپ تابىلادى. بىزگە كاسىپكەردىڭ ىسكەرلىك ماقساتكەرلىگى مەن ءوز ىسىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى وتە ۇنايدى. ول اركەز العا قاراي ۇمتىلىپ وتىرادى. ءوزىنىڭ جەكە ءۇيىنىڭ ءبىرىنشى قاباتىن شەبەرحانا ەتىپ جابدىقتاعان لەۆين, 1991 جىلى بەس جالدامالى جۇمىسشىمەن بىرگە جەكە ءوندىرىسىندە ستانوكتارمەن اعاشتان العاشقى بۇيىمدار جاساۋدى باستادى. سودان بەرى كاسىپورىن ءوسىپ, وركەندەدى. ىسكەر جان جەكەمەنشىك دۇكەندەر اشتى. قازىرگى تاڭدا وزىندىك تەحنولوگياسى بار باسەكەلەستىككە قابىلەتتى ءوندىرىس ورنى ەكەنى بارشاعا ايان. كاسىپورىن تولىق تىزبەكتى وندىرىسكە يە. ول ءونىم وندىرۋدەن باستاپ دايىن بۇيىمداردى ساتۋعا دەيىن اۋقىمدى جۇمىستار اتقارادى. مىنانى اتاپ ايتقىم كەلەدى, “لەۆين” جك سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ونەركاسىپتىك اۋقىمداعى اعاش جيھازدارىن وندىرەتىن جالعىز ءوندىرۋشى. كاسىپورىننىڭ ەرەكشەلىگى تەك دەربەس تاپسىرىس بويىنشا جيىنتىقتى جيھاز جاساۋعا ماماندانعانىن اتاپ ايتقان ءجون. بۇل ونىڭ فيرمالىق بەلگىسى. تۇرعىندار جيھاز جاساۋشىلاردىڭ بۇيىمدارىن تۇتىنۋعا ەرەكشە قۇشتار, ويتكەنى ءونىم جوعارى ساپاسىمەن ەرەكشەلەنەدى. ازىرگە تاپسىرىسشى تاراپىنان شاعىم ءتۇسىپ كورگەن جوق.
كاسىپورىن جيھازدىڭ سان الۋان ءتۇرىن جاسايدى. اتاپ ايتقاندا تۇرعىن, كەڭسەلىك جانە سالونعا ارنالعان ءتارىزدى كوز جاۋىن الاتىن بۇيىمدار ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى وڭىرلەرىندە ءوتىمدى. “لەۆيننىڭ” ءونىمى پەتروپاۆلدا عانا ەمەس, سونداي-اق جەزقازعاندا, پاۆلوداردا, قاراعاندىدا, استانادا, كوكشەتاۋدا, اقتاۋدا, ستەپنوگوردا سۇرانىسقا يە.
ارينە, نەسيە الۋ كاسىپكەرگە ۇلكەن قولداۋ بولعاندىعىن بانكتەگىلەر ماقتانىشپەن ايتادى. قازىر نەسيەلىك رەسۋرستارعا قولجەتىمدىلىك قيىنداي تۇسكەن. ونى الۋ ءۇشىن الدىمەن ءوندىرىستى وركەندەتۋ, سونداي-اق اينالىمداعى قارجىنى بارىنشا ءتيىمدى جۇمساۋ ءتارىزدى تالاپتار قويىلعان.
– بەرىلگەن نەسيە بويىنشا مولشەرلەمەنىڭ تالابى دا قاتاڭ, بىراق ونىڭ جەڭىلدەتىلگەن شارتتارى دا بار, دەپ ءسوزىن ودان ءارى جالعادى “قازكوممەرتسبانك” اق پەتروپاۆل فيليالىنىڭ ديرەكتورى ت.سۇلتانعازين مىرزا. – ماسەلەن, ءبىز نەگىزگى بەرەشەكتى وتەۋ بويىنشا 24 ايلىق كەزەڭگە جەڭىلدىك بەرەمىز. وسىلايشا, كاسىپورىن قاجەتتى جابدىق الۋىنا, ونى ورناتىپ, جۇمىستى باستاۋىنا بولادى. سونىمەن بىرگە ءونىم شىعارىپ, تابىسقا كەنەلە باستايدى. ال كەپىلگە قويۋ ماسەلەسىنە كەلەتىن بولساق, ول زاەمشىعا بانكتىڭ ستاندارتتى جاعدايىندا بەرىلەدى. تاعى دا مىنانى اتاپ وتكىم كەلەدى, بانككە دە وندىرىستىك سەكتور قىزىقتى, ويتكەنى ول وتاندىق ءونىمدى ءوندىرىپ, ناقتى ءوندىرىس قۇرايدى. ءبىز وندىرىستىك بيزنەستى بەلسەندى تۇردە نەسيەلەيمىز جانە دە مەملەكەتتىك باعدارلاماعا قاتىسۋشى رەتىندە وندىرىسشىلەرگە كۇردەلى كەزەڭدى ەڭسەرىپ, داعدارىستان نىعايىپ شىعۋىنا مۇمكىندىك بەرەمىز.
ۆلاديمير داۆىدوۆيچ بەرىلگەن نەسيەنى بيزنەستى ودان ءارى دامىتۋعا ءمۇمكىندىك بەرەتىن تەتىك رەتىندە ەرەكشە باعالايدى.
– قازكومعا جانە “دامۋ” قورىنا نەسيەنى قايتا قارجىلاندىرۋ مۇمكىندىگى ءۇشىن ۇلكەن راحمەت. تومەندەتىلگەن مولشەرلەمە بويىنشا نەسيەنى تولەۋ ەداۋىر جەڭىلدەي ءتۇستى, دەپ كاسىپكەر لەۆين مويىندايدى. – ايتكەنمەن, ءبىزدىڭ كاسىپورىن داعدارىستى سەزىنبەي قالعان جوق. قازكومنىڭ جانە “دامۋ” قورىنىڭ ارقاسىندا ءبىز الداعى كۇندەرگە دەگەن سەنىمىمىزدى جوعالتپاي, جۇمىس ورىندارىن ساقتادىق. تۇتىنۋشىلارعا قاجەتتى جيھازدى ءوندىرۋدى توقتاتقان جوقپىز. ونىڭ قولجەتىمدى باعاعا جانە جوعارى ساپاعا يە بولۋىنا كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمسادىق. توككەن تەرىمىز تەككە كەتپەدى. كاسىپورىننىڭ جۇمىسى قازىرگى تاڭدا قالىپتى. ءوز ىسىڭە سەنسەڭ, الىنبايتىن قامال جوق ەكەن. ءجانە دە جاقسى ارىپتەستەر جانىڭنان تابىلىپ جاتسا, كەز كەلگەن جاعدايدا, جاڭا جوسپارلار قۇرىپ, جۇزەگە اسىرۋعا بولادى. مەملەكەت تاراپىنان جاسالعان ۇلكەن قولداۋ دەپ وسىنى ايتقان ابزال.
… مىنە وسىلايشا, لەۆيننىڭ ءىسى داعدارىستى بىرتە-بىرتە ەڭسەرىپ كەلەدى.
دينارا ءۇسىپوۆا.