Digital • 19 قاراشا, 2024

وتاندىق ينجەنەردىڭ جەتىستىگى

110 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

جاس ينجەنەر قۇدايبەرگەن ورىنباەۆ – جاساندى ينتەل­لەكت پەن تەحنولوگيالىق كا­سىپ­­كەرلىك سالاسىندا جە­تىس­­تىككە جەتكەن تالانتتى وتانداسىمىزدىڭ ءبىرى. ول نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىن­دە روبوتتەحنيكا ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الىپ, ءوزىنىڭ ال­عاشقى جوباسىن ستۋدەنت­تىك جىلدارىندا ىسكە اسىرعان. قازىرگى ۋاقىتتا قۇدايبەر­گەن سپورتتىق ءىس-شارالاردى تۇسىرۋگە ارنالعان اۆتونومدى روبوتتاندىرىلعان كامەرا جاساپ شىعاراتىن پا­ريج­دىك ستارتاپتىڭ تەڭ قۇ­رىلتايشىسى.

وتاندىق ينجەنەردىڭ جەتىستىگى

كۇدايبەرگەننىڭ عىلىمعا قىزىعۋشىلىعى مەكتەپ كە­زىندە باستالعان. اقتوبەدەگى قا­زاق-تۇرىك ليتسەيىندە وقىپ جۇر­گەندە ول ايزەك ءازىموۆتىڭ روبوتتار تۋرالى اڭگىمەلەرىنە اۋەس­­تەنىپ, بولاشاعىن روبوتتەح­نيكامەن بايلانىستىرادى. وسى­دان كەيىن يننوۆاتسيالىق جوبالار جاساۋدى ارماندايدى. ين­جەنەردىڭ ارمانى نازارباەۆ ۋني­ۆەرسيتەتىندە وقىپ جۇرگەن­دە ورىندالادى. ول ءوزى سەكىلدى ستۋدەنت جاستارمەن بىرىگىپ العاشقى جوباسىن جۇزەگە اسىرادى.

«العاشقى ستارتاپ ستۋدەنتتىك كەزىمدە پايدا بولدى. 2018 جىلى كۋرستاستارىممەن بىرگە رەنت­گەن سۋرەتتەرى ارقىلى 14 ءتۇرلى اۋرۋدى انىقتايتىن راديولوگيالىق جاساندى ينتەللەكت جوباسىن جاساپ شىعاردىق. «IEEE EMBC» اتتى بيومەديتسينالىق كونفەرەنتسيادا جوبانى تانىستى­رىپ, ونى كوممەرتسيالاندىرۋ­دى جوس­پارلادىق. بىراق ستارتاپتى ۋاقىتشا توقتاتۋعا تۋرا كەلدى, سەبەبى مەديتسينالىق تەحنولو­گيالار سالاسىن دامىتۋعا كو­بىرەك تاجىريبە قاجەت بولدى, ال ەلىمىزدە بۇل سالا جەتكىلىكتى دەڭ­گەيدە دامىماعان. سوندىق­تان شەتەلدەگى «MedTech» سالا­سىنداعى بيزنەستىڭ قالاي جۇر­گى­زى­لەتىنىن كورگىم كەلدى», دەيدى ول.

شەتەلگە بارىپ, ءبىلىمىن جە­تىلدىرۋگە شەشىم قابىلداعان قۇدايبەرگەن «Erasmus Mun­dus Joint Master’s Degree» باع­دار­لاماسىنا قاتىسۋعا ءوتىنىش بە­رىپ, فرانتسيا, يتاليا, يسپا­­­نيا ەلدەرىندە وقيدى. بۇل ىزدەنىس وعان مەديتسينالىق سۋرەتتەردى وڭدەۋ سالاسىندا تەرەڭ ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرگەن. ونىڭ ايتۋىنشا, باعدارلامانىڭ ارتىق­شىلىعى دا كوپ.

«وسىنداي وقۋ باعدار­لاما­لارى تاجىريبە جيناۋعا كوپ كومەكتەسەدى. سوندىقتان ىزدەنىس جولىندا جۇرگەن جاندارعا مۇم­كىندىكتى پايدالانۋعا كەڭەس بەرەمىن. جاساندى ينتەللەكتى­­دەن باستاپ دەرەكتى فيلم تۇسى­رۋ­گە دەيىن ءارتۇرلى ماماندىق­تى يگەرۋگە بولادى. ەڭ باستى­سى, بۇل ءبىلىم تەگىن, ۋنيۆەرسيتەت ­ۇشۋ شى­عىندارىن دا وتەپ بەرەدى, ­ستيپەندياسى دا جوعارى. قويىلا­تىن نەگىزگى تالاپتار – با­كالاۆر دارەجەسىنىڭ بولۋى ­مەن اعىل­شىن ءتىلىن جاقسى مەڭ­گە­رۋ» دەيدى ينجەنەر.

وقۋدى تامامداعاننان كە­يىن قۇدايبەرگەن ەۋروپاداعى ءىرى كومپانيالاردا جۇمىس ىس­تەيدى. ماگيستراتۋرادا وقىپ جۇر­گەن كەزىندە كۇدايبەرگەن تاجى­ريبەدەن ءوتۋ ءۇشىن ميۋن­حەن­­دە­گى «iThera Medical» كوم­پانيا­سىنا قابىلدانادى. مۇن­­دا ول ۋلترادىبىستىق سۋ­­رەت­­­­تەردى قاجەتسىز شۋدان تا­زار­­­­تۋ الگوريتمىن جاساۋ­مەن اي­نالىسقان. كەيىن «لەيپ­تسيگ­تەگى Raylytic» كومپانياسى­نان شاقىرتۋ الىپ, رەنتگەن سۋرەت­تەرىنەن ومىرتقانىڭ سپيندىك پارامەترلەرىن ەسەپتەيتىن الگوريتم جاساپ, وسى تاقىرىپتا عىلىمي ماقالا جاريالايدى.

«وقۋ سوڭىندا ۋنيۆەرسي­تەت تاجىريبە وتەتىن كومپانيا­­لار ءتىزىمىن ۇسىندى. بىراق مەن جوبامدى جەتىلدىرۋگە قا­­تىس­تى تاجىريبە جيناعىم كەلدى. لايىق ورىندى ابدەن ىزدەپ, «ميۋنحەندەگى iThera Me­dical» كومپانياسىنا قا­بىلدان­دىم. وندا ۋدز سۋ­رەتتەرىنەن قاجەت­سىز شۋدى تازارتاتىن جاساندى ينتەللەكت الگوريتمىن جازۋ­مەن اينالىستىم. كەيىن كومپا­­نيا «software engineer» رەتىن­­دە قالۋدى ۇسىندى. الاي­دا جاساندى ينتەللەكت سا­لاسىن­دا جۇمىسىمدى جالعاستى­رۋ­دى تاڭ­دا­دىم. سوندىقتان باس­قا جۇمىس ىزدەدىم. 70-كە جۋىق كومپانياعا ءوتى­نىش بەرىپ, ءبىر اي بويى سۇح­باتتارعا قاتىس­تىم. نا­تي­جەسىندە, گەرمانيا­نىڭ­ لەيپتسيگ قالاسىنداعى «Raylytic» كومپانياسىنان ۇسىنىس الدىم. مۇندا رەنتگەن سۋرەتتەرىندەگى ومىرتقا پا­رامەترلەرىن ەسەپتەيتىن الگوريتم جاساۋمەن اينالىستىم», دەيدى قۇدايبەرگەن ورىنباەۆ.

تاجىريبە جيناعاننان كە­يىن قۇدايبەرگەن جەكە ستارتا­پىن قۇرۋعا بەل بۋعان. ول پا­ريجدە «Entrepreneur First» باع­دارلاماسىنا قاتىسىپ, سەرىك­تە­سىمەن بىرگە مەديتسينالىق تەح­نو­لوگيالار سالاسىندا ءونىم ازىر­لەۋگە تالپىنىپ تا كورگەن. الاي­دا ەۋروپالىق «MedTech» نا­رىعىنىڭ كۇردەلى ءارى ۇزاق­مەر­زىمدى ۇدەرىستەرىنىڭ كوپ بولۋىنان جوبا توقتاپ قالعان. بۇل ساتسىزدىككە قاراماستان, قۇدايبەرگەننىڭ ستارتاپقا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتا تۇسەدى. تاباندى ەڭبەگى مەن تالپى­نى­سىنىڭ ارقاسىندا قازىر ول پاريجدە ورنالاسقان جاڭا ستار­تاپتىڭ تەڭ قۇرىلتايشى­سى. ­كوم­پانيا سپورتتىق ءىس-شا­رالاردى تۇسىرۋگە ارنالعان اۆتونومدى روبوتتاندىرىلعان كامەرا ازىرلەۋمەن اينالىسادى. بۇل كامەرا جاساندى ينتەللەكتى­نىڭ كومەگىمەن فۋتبول ماتچتا­رىن اۆتوماتتى تۇردە تۇسىرەدى.

ء«بىر جىل جۇمىس ىستەگەن سوڭ ءوز جوبامدى جاساۋعا دا­يىن ەكەنىمدى ءتۇسىندىم. پاريج­دەگى «Entrepreneur First» باعدار­لا­ماسىنا قاتىسىپ, سەرىكتەس تا­ۋىپ, ويلارىمدى جۇزەگە اسىرۋ­عا مۇمكىندىك الدىم. فران­تسۋز سەرىكتەسىممەن بىرگە ەندومەتريوزدى انىقتايتىن ءونىم جاسا­­دىق. بىراق «MedTech» نارىعىنا شى­عۋ وتە قيىن ۇدەرىس بولدى. ناتيجەسىندە, جوبانى توقتا­تۋ­عا تۋرا كەلدى. قازىر پاريج­دىك ستارتاپ اياسىندا ەكىنشى جانە ءۇشىن­شى ليگاداعى فۋتبول ماتچتارىن تۇسىرۋگە ار­نالعان اۆتونومدى كامەرا جا­ساپ جاتىرمىز. قازىر­گى ۋاقىت­تا 80 مىڭ ەۋرو ينۆەس­تي­تسيا تارتتىق. وسى جىلدىڭ قازان ايىندا مارراكەشتە العاشقى رەسمي ماتچتى تۇسىردىك», دەيدى ونەرتاپقىش.

قۇدايبەرگەن بولاشاقتا جيناعان ءبىلىمىن وتانداستىرىمىزبەن ءبولىسىپ, جاستارعا جاڭا مۇمكىندىكتەر جاساۋعا نيەتتى. قازىردىڭ ءوزىن دە ينجەنەر «Aqtobe Hub» الاڭىندا ءدارىس وقىپ, جەرلەستەرىنە ءوز تاجىريبەسىن ءبولىسىپ وتىرادى ەكەن.

«جاقىندا «Aqtobe Hub»-تا ەۋروپاداعى مەدتەح كاسىپكەر­لىك تۋرالى ءدارىس وقىدىم. بولاشاقتا دا ءوز ءبىلىمىمدى ءبولىسىپ, وتانداستىرىمىزعا ەۋروپادا ءبىلىم الۋ نەمەسە جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىگىنە يە بولۋىنا كومەكتەسكىم كەلەدى. پاريج – جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ماڭىزدى ورتا­لىقتاردىڭ ءبىرى. وتاندىق ستار­تاپتار ەۋروپا نارىعىنا شى­عۋدى قالاسا, نەتۆوركينككە ەرەكشە كوڭىل ءبولۋى كەرەك», دەيدى ق.ورىنباەۆ.

جاس ينجەنەردىڭ تاجىريبەسى ەلىمىزدەگى عىلىم مەن تەحنولو­گيا سالاسىنىڭ شەتەلدىك ەكو­جۇيەمەن بايلانىسىن نىعاي­تۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ايقىن­دايدى. ول ەلىمىزدەگى ماماندارعا باسەكەگە قابىلەتتى ءبىلىم مەن تاجىريبە جيناقتاۋ قاجەتتىلىگىن كورسەتىپ, حالىقارالىق دەڭگەيگە شىعۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋگە ۇلەس قوسىپ وتىر. 

سوڭعى جاڭالىقتار

شىمكەنتتە گاز قۇبىرىنان ءورت شىقتى

توتەنشە جاعداي • بۇگىن, 16:35

الماتىدا جەر سىلكىندى

وقيعا • بۇگىن, 15:22