ارزان كولىك اعىنى

مۇنىڭ ءوزى جەكەلەگەن ادامدار ءۇشىن بايۋ, بيزنەس كوزى سانالعانىمەن, مەملەكەتتىك تۇرعىدان ويلايتىن بولساق, كولەڭكەلى جاقتارى باسىم, دەيدى وبلىس تۇرعىندارى. قارجىلىق قيىندىققا دۋشار بولعان ەلدەردىڭ ءبىرى – رەسەي. الپاۋىت مەملەكەتتە قالىپتاسقان كۇرمەۋى قيىن احۋال شاڭىراعىمىزدى شايقالتىپ, ەكونوميكامىزدى تۇرالاتىپ كەتپەي مە دەگەن كۇپتى كوڭىلدە جۇرگەن جاندار از ەمەس. ويتكەنى, جىلقى جىلى دەۆالۆاتسياعا ۇشىراعان ءرۋبلدىڭ ءالى «ەس جيار» ءتۇرى كورىنبەيدى. مىنە, قوي جىلىنىڭ العاشقى ايى دا تۇگەسىلدى. الايدا, قازاقستاندىقتاردىڭ ارزان زاتتار مەن تاۋارلار ءۇشىن تولاسسىز شەكارا اسۋىنا قاراعاندا, «اۋىلىمىز ارالاس, قويىمىز قورالاس» كورشىلەرىمىزدىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسى باعامىنىڭ ورنىعۋى ۇزاققا سوزىلاتىن سىڭايلى. الىپ رەسەيدىڭ قارجىلىق جاعدايىن شەكارانىڭ شەتىن, جەلدىڭ ءوتىن مەكەندەگەن تەرىسكەي ايماق قالاي قابىلداپ وتىر دەگەن ساۋالعا جاۋاپ الۋ ماقساتىمەن ءتۇرلى ماماندىق يەلەرىن اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. ايگۇل بەيسەنوۆا, مۇعالىم: – مۇناي باعاسىنىڭ قۇلاۋى ازداي ەۋرووداق ەلدەرى مەن اقش تاراپىنان قولدانىلعان سانكتسيا­لار رەسەيدىڭ قارجى جۇيە­سىن­دەگى قيىندىقتىڭ باس­تى سەبەبى بولدى. جان-جاقتان «شابۋىلداعان» ەكونوميكالىق قىسپاقتار رۋبل باعامىن كۇرت ءتۇسىرىپ جىبەردى. بۇدان ەشكىمنىڭ ەشنارسە ۇتپاسى انىق. ونىڭ تاۋ­قىمەتىن  قاراپايىم وت­باسىلاردىڭ سەزىنىپ وتىرعانى راس. مەنىڭ جۇبايىم كوپ جىلدان بەرى تۇمەن وبلىسىندا جۇمىس ىستەيدى. ءرۋبلدىڭ قۇنسىزدانۋى سالدارىنان جالاقىسى ەكى ەسەدەي كەمىپ قالدى. وتباسىلىق تابىستىڭ ازايۋى كوڭىل-كۇيىمىزگە قاتتى اسەر ەتتى. ەسەسىنە ول جاقتان ارزان كولىك پەن تاۋارلار اكەلىپ, قۋانتىپ تاس­تادى. جۇرتپەن جاعا­لاسىپ, 300 شاقىرىم ومبىعا ءبىر­نەشە ءمار­تە بارىپ كەلدىك. كەدەن بەكەت­تەرىنەن ءوتۋ ءبىر مۇڭ بولدى. قازىر دە كەزەك كوپ كورى­نەدى. بىرەۋلەر از جالاقىسىن ۇنەم­دەپ, بالا-شا­عا­نى كيىندىرۋ قامى­مەن بارسا, ەندى بىرەۋلەردىڭ قىمباتقا ساتۋ ءتىر­لىگىمەن اينالىسىپ جۇرگەنى انىق. قازىرگىدەي جاھاندانۋ زاما­ن­ىندا ەلدەردىڭ ءبىر-بىرىمەن بايلانىسسىز, توماعا-تۇيىق ءومىر كەشۋى مۇمكىن ەمەس. ءبىزدىڭ ەرەكشە ءۇمىت ارتاتىنىمىز – ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق. وعان ءمۇ­شەلىككە ەنۋگە مۇددەلىلىك تانىتۋشى ەلدەر قاتارىنىڭ كوبەيگەنى قۋان­تادى. «كورشى اقىسى اۋىر», «ءۇي سالساڭ, الدىمەن كورشىڭدى تاڭدا», دەيدى قازاق. رەسەيدىڭ ءۇش وبلىسىمەن شەكتەسەتىن قىزىلجار ءوڭى­رىنىڭ تۇرعىندارى رۋبل باعا­مىنىڭ ورنىعۋىنا تىلەكتەس. دميتري ەفيمتسەۆ, جەكە كاسىپكەر: – جاڭا جىل قارساڭىندا قا­را­قۇرتشا قاپتاپ كەتكەن شوپ-تۋر­لاردى ايتپاڭىز! حالىقتىڭ شەكارا بەكەتتەرىندە ءيىن تىرەسكەنى سونشالىق, كۇنى بويى كەزەكتە تۇرۋعا تۋرا كەلدى. رەسەيدەن بۇرىنىراق اكەلىنگەن تاۋارلاردى ارزانعا بۇلداۋعا ءماجبۇر بولدىم. نەگىزگى كاسىبىم ءۇزىلىپ قالا ما دەپ قاتتى قوبالجىدىم. كەي جەرگىلىكتى كاسىپورىندار ونىمدەرىن وتكىزەتىن نارىق كوزىن تاپپاي ابدەن اۋرە-سارساڭعا ءتۇستى. ويتكەنى, ازىق-ت ۇلىكتەن باستاپ قۇرىلىس ماتەريالدارىنا دەيىن دۇكەن سورەلەرى لىق تولدى. ونى ايتامىز-اۋ, ايىرباس پۋنكتتەرىندە رۋبل تاۋسىلىپ قالعاندىقتان استاناعا, جەڭىل كولىك ىزدەپ, تاتارستان, باشقۇرتستان, ماسكەۋ, سانكت-پەتەربۋرگ جاققا جول شەككەن تانىستارىم بولدى. مەن رەسەيلىك كاسىپكەرلەرمەن ءجيى بايلانىسىپ تۇرامىن. ولار دا ءرۋبلدىڭ قۇلدىراۋىنان قات­تى زارداپ شەكتى. مەنىڭشە, باس­قا ەلدەردىڭ وتپەلى, ۋاقىتشا قيىن­دىقتارىنا ەش قۋانۋعا بولمايدى. بالكىم, جەكەلەگەن ادام­دار­دىڭ ءال-اۋقاتى جاقسارىپ كەتەر. ال, تۇتاس مەملەكەت ءۇشىن زارداپ­تارى اۋىر بولۋى ىقتيمال. شۇكىر­شىلىك, قازاقستان ونىڭ سال­دارىن سەزىنە قويعان جوق. ويتكە­نى, حالىقتىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسار­تۋعا باعىتتالعان كەشەندى الەۋ­مەتتىك باعدارلامالارىمىز بار. بۇگىندە جەڭىل كولىك ساۋداسى قىزىپ تۇر. جاڭا جىلعا دەيىن پەتروپاۆلدىقتار 600 اۆتوكولىك ساتىپ السا, بيىل 200-گە جۋىق «تەمىر تۇلپار» اكەلگەن. حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا 800-دەي كولىك رەسىمدەلگەن. بۇلاردان 72 ميلليون تەڭگە سالىق تۇسكەن. ارزان زاتتار, تاۋارلار, بۇي­ىم­دار اكەلۋ ماقساتىمەن رەسەي­گە قاراي ساپار شەككەن جولاۋ­شى­لار­دىڭ قاتارى ءالى قالىڭ. «جاڭاجول» بەكەتىنەن تاۋلىگىنە ءبىر مىڭداي كولىك وتەتىن كورىنەدى. پىكىرلەردى جيناستىرعان ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان». سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.