جوعارعى سوت توراعاسى اسلامبەك مەرعاليەۆ ەل پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا سوت قاتەلەرىن ازايتۋ جانە كۇردەلى ىستەر بويىنشا جۇمىس ىستەۋدە رەسۋرستاردى بوساتۋ ءۇشىن اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, جاساندى ينتەللەكت جانە روبوتتاندىرۋ ارقىلى سوت پروتسەستەرىن جەڭىلدەتۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
سوت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى نايل احمەتزاكيروۆ قازاقستاندىق سوتتاردا جاساندى ينتەللەكتى مەن روبوتوتەحنيكانى قولداناتىن بىرەگەي IT-ونىمدەرىن قولدانۋ تۋرالى ايتتى. كەڭەس مۇشەلەرى وكسانا كاچالوۆا, كريستوفەر كەمپبەلل-حولت, كۋرتيس ماستەرس جانە ايگۇل كەنجەباەۆا سوتتاردا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋدى جاقسارتۋ جونىندە ۇسىنىستار جاسادى.
ەكىنشى ماسەلە بويىنشا جوعارعى سوتتىڭ سۋديالارى مادەنيەت وماربەكوۆا مەن بايان توقتاروۆا ينتەرنەتتەگى الاياقتىققا قاتىستى ىستەردىڭ جىل سايىن ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بيىل 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا مۇنداي ازاماتتىق ىستەردىڭ ءوسىمى 270 پايىزدان استى. الاياقتاردىڭ ىقپالىمەن جابىرلەنۋشىلەر بانكتىك جانە ميكروقارجىلىق نەسيەنى وزدەرى راسىمدەيدى, ءتىپتى جىلجىمايتىن م ۇلىكتەرىن ساتىپ, اقشانى بەلگىسىز ادامدارعا جىبەرەدى. بيىلعى 2 قىركۇيەكتەگى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا مەملەكەت باسشىسى ابىرويلى ازاماتتار زارداپ شەگەتىن الاياقتىقپەن جانە سوعان بايلانىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتارمەن كۇرەسۋ ءۇشىن شەشۋشى شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.
سۋديالار قىلمىستىق كودەكستە ينتەرنەت-الاياقتىق قۇرباندارىنىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋعا قاتىستى ءتيىستى باپ بولماعانىمەن, جابىرلەنۋشىلەردى قورعاۋدىڭ ازاماتتىق-قۇقىقتىق ادىستەرى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ازاماتتىق ىستەر بويىنشا سوتتارعا تالاپ-قويۋلاردىڭ ەكى ساناتى بەرىلەدى: «دروپپەرلەردەن» نەگىزسىز بايۋدى ءوندىرۋ تۋرالى جانە ازاماتتاردىڭ بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارىنا قارسى تالاپتارى. وسىلايشا, ەگەر سوتتا ونى الۋ نەگىزدەرىن راستاماعان «دروپپەرلەر» دەپ اتالاتىنداردىڭ شوتتارىنا اقشا تۇسكەنى دالەلدەنسە, وندا ولار الىنعان نەگىزسىز بايۋدى قايتارۋعا مىندەتتى.
بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بەرى جوعارعى سوت ازىرلەگەن بۇل پراكتيكا, ازاماتتاردىڭ الاياقتىق سحەمالارعا قاتىسۋىن بولدىرماۋعا كومەكتەسەدى.جيىنعا قاتىسۋشىلار ەلەكتروندى تولەم قۇرالدارىن پايدالانا وتىرىپ نەسيە بەرۋ سالاسىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرۋ ارقىلى قىلمىستىق زاڭنامانى جەتىلدىرۋ قاجەتتىگى تۋرالى ورتاق پىكىرگە كەلدى. سونداي-اق, زاڭناماعا ونلاين-نەسيە بەرۋ كەزىندە مىندەتتى بيومەتريالىق اۋتەنتيفيكاتسيا جانە زەينەتكەرلەر مەن حالىقتىڭ وسال توپتارى ءۇشىن شەكتەۋلەر تۋرالى تۇزەتۋلەر ۇسىنىلىپ وتىر.
جاعدايدى تۇبەگەيلى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تاعى ءبىر جاڭالىق – نەسيەنىڭ كليەنتتىڭ قاتىسۋىنسىز الاياقتىق جولمەن بەرىلگەنى سوت اكتىسىمەن انىقتالعان كەزدە نەسيەلىك ۇيىمداردىڭ قارىزدى ەسەپتەن شىعارۋ جونىندەگى زاڭمەن بەكىتىلگەن مىندەتتەمەسى بولماق. بۇل نورما نەسيەلىك ۇيىمداردى بەرىلگەن نەسيەلەردىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋعا ىنتالاندىرۋى ءتيىس. حالىقارالىق كەڭەس ازىرلەگەن ۇسىنىمدار ۋاكىلەتتى ورگاندارعا جىبەرىلەدى.
