قۇقىق • 12 قاراشا, 2024

پاراقورلار سوتتالىپ جاتىر...

83 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇرىن قازاق جۇتتى جەتى اعايىندى دەيتىن. ال قازىر ودان دا وتكەن سوراقى «جۇتتىڭ» داۋرەنى ءجۇرىپ تۇر. ول – جەم­قور­لىق دەيتىن جەگىقۇرت. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى تاراپى­نان وعان قارسى ءتۇرلى شارا قابىلدانىپ جاتقانىنا قارا­ماس­تان, قوعام ومىرىنەن ءالى دە جويىلماي تۇرعانىنا قاراپ, جەم­قورلىق تا جەتى اعايىندى-اۋ دەگەن ويعا قالاسىڭ.

پاراقورلار سوتتالىپ جاتىر...

وتكەن اپتادا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندە سىبايلاس جەمقور­لىقپەن بايلانىستى بىرقاتار ءىرى قىلمىستىق وقيعا ورىن الىپ, ءتىپتى اراسىندا بىلدەي ءبىر سالانىڭ تىزگىنىن ۇستاپ وتىرعان شەنەۋنىكتەر قۇرىقتالدى. ماسەلەن, اقمولا گارنيزونى اسكەري سوتىنىڭ ۇكىمىمەن توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى ورتكە قارسى قىزمەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى ن.دەربىسوۆ پەن شىم­كەنت قالاسى توتەنشە جاع­دايلار دەپارتامەنتىنىڭ باس­تىعى م.جاقسىباەۆتىڭ 5 جىلعا, جەتىسۋ وبلىسى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى ب.ءىزباساروۆتىڭ 9 جىل­عا باس بوستاندىعىنان ايى­رىل­عا­نىن ايتۋعا بولادى.

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ مالى­­مەتىنشە, ولار بيزنەس وكىلى­نەن ونىڭ كاسىبىنە قام­قور­لىق جاساعانى ءۇشىن 39,7 ملن تەڭگە پارا العان. سونداي-اق ب.ءىزباساروۆ 1,7 ملن تەڭگە كولە­مىندەگى قاراجاتتى وزىنە قوسىم­شا زاڭسىز ەسەپتەپ, بيلىگىن اسىرا پايدالانعانى ءۇشىن سوتتالدى.

سوت ۇكىمى زاڭدى كۇشىنە ەنبەسە دە, ولار مەملەكەتتىك قىزمەتتە جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىندە لاۋازىمداردى يەلەنۋ قۇقىعىنان ايىرىلدى.

وڭتۇستىك استانامىزدا مە­دەۋ اۋدا­نىنىڭ سوتى «الما­تى باس جوسپارى» جشس باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى س.ءومىرالى ۇلىنا قاتىستى ۇكىم شىعار­دى. ول الاياقتىق جاساعانى جانە جەرگىلىكتى كاسىپكەردى جەر ۋچاسكەسىنىڭ نىسانالى ماقساتىن وزگەرتكەنى ءۇشىن قالالىق جەر قا­تىناستارى باسقارماسىنىڭ لا­ۋازىمدى ادامىنا 9,6 ملن تەڭ­گە سوماسىندا پارا بەرۋگە يتەر­مە­لەگەنى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلعان.

سوت ۇكىمىمەن وعان 3 جىل 6 اي مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالىپ, مەم­لەكەتتىك قىزمەتتە جانە كۆا­زي­مەملەكەتتىك سەكتور سۋبەك­تىلەرىندە قىزمەت اتقارۋ قۇقى­عى­نان ءومىر بويى ايىرىلدى.

ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ قۇرىلىمىندا قىلمىستىق اتقا­رۋ جۇيەسى دەپ اتالاتىن سالا بار. ول – ەلىمىزدەگى تۇرمەلەردىڭ قىزمەتىنە جانە پروباتسيا سالاسىنا جاۋاپ بەرەتىن ۇلكەن جۇيە. وكىنىشكە قاراي, قىلمىس جاساپ سوتتالعان ادامداردى قادا­عالايتىن سالانىڭ قىزمەت­كەر­لەرى اراسىنان دا قىلمىسقا بەت بۇرىپ, زاڭدى بەلشەسى­نەن باساتىندار تابىلىپ جاتىر. ماسەلەن, بۇعان وسكەمەن قالالىق سوتىنىڭ وبلىستىق قىلمىستىق اتقارۋ جۇيەسى دەپارتامەنتى قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى شىعارعان ۇكىمى دالەل.

№17 مەكەمە باستىعىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى مەن اعا ينسپەكتور جىلجىمايتىن م ۇلىك­تىڭ جوقتىعى تۋرالى تۇر­عىن ءۇي كو­ميس­سياسىنا ادەيى جال­عان مالى­مەت­تەر بەرۋ ارقىلى 5,8 ملن تەڭ­گە كولەمىندەگى قارا­جات­تى ۇر­­لاعانى ءۇشىن كىنالى دەپ تا­نىل­­عان. ولارعا دا 3 جىل 6 اي مەر­­زىم­گە باس بوستاندىعىن شەكتەۋ جانە مەملەكەتتىك قىزمەت پەن كۆا­زيمەملەكەتتىك سەكتوردا لاۋا­زىم اتقارۋ قۇقىعىنان ءومىر بو­يىنا ايىرۋ جازاسى تا­عا­­يىن­دال­­دى. سونىمەن قاتار ولار­­دىڭ ساي­كەسىنشە «ادىلەت مايو­رى» جانە «ادىلەت لەيتەنانتى» اتتى پو­گون­دارى يىعىنان سى­­پى­رىل­دى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ زاڭدىلىق پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن سىبايلاس جەم­قورلىققا قار­سى ءىس-قيمىل اگەنت­تىگى جەم­قورلىقتىڭ, ونىڭ ىشىندە جوعا­رى لاۋازىمدى ادامدار اراسىنداعى پاراقورلىقتىڭ جولىن كەسۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى. ماسەلەن, تاياۋ كۇندەرى اگەنتتىك اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى مەم­لەكەتتىك ينسپەكتسيا كومي­تە­تىنىڭ توراعاسىنا قاتىستى سوتقا دەيىنگى تەرگەۋدى اياقتادى.

ول كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىنەن 4,4 ملن تەڭگە كولەمىندە پارا الدى دەپ ايىپتالىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, شەگىرتكەگە قارسى پەستيتسيدتەردى جەتكىزۋ جونىندەگى قىزمەتتەردى مەم­لەكەتتىك ساتىپ الۋ كەزىندە زاڭسىزدىقتارعا جول بەرگەن. سوتتىڭ سانكتسياسىمەن لاۋازىمدى تۇلعا مەن كاسىپكەر ءۇي قاماعىنا الىندى.

«سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ۆولونتەرلىك» جوباسى ەلى­مىزدە قوعامدىق باقىلاۋدى كۇ­شەيتۋدىڭ ماڭىزدى جانە ءتيىم­دى قۇرالىنا اينالىپ وتىر. انتي­كور ەرىكتىلەرى سالا قىز­مەت­كەرلەرىنە كومەكتەسىپ, مەم­لە­كەت­تىك ساتىپ الۋ كەزىندەگى ءتۇر­لى قي­تۇر­قىلىقتى اشىپ جاتىر. ماسە­ل­ەن, ولاردىڭ كو­مەگىمەن بيىل 15,2 ملرد تەڭ­گە­نىڭ زاڭسىز جۇمسالۋىنىڭ جولى كەسىلدى. ەرىكتىلەر جول قۇ­رى­لى­سىنىڭ مونيتورينگىنە, وزەكتى الەۋ­­مەت­تىك ماسەلەلەردى شەشۋگە جانە بيۋدجەت قارا­جا­تىنىڭ ءتيىم­سىز جۇم­سا­لۋىن بول­دىر­ماۋعا بەل­سەن­دى ارالاسىپ كەلەدى. جالپى سانى شامامەن 2,5 مىڭ ادامدى قۇ­راي­دى.

مىسالى, الماتى قالاسى ەرىكتىسىنىڭ ۇسىنىمىمەن ەنەر­گە­تيكا جانە سۋمەن جاب­دىقتاۋ باس­قارماسى جىلجى­مالى ەلەك­ترو­­تەحنيكالىق زەرت­حا­نانىڭ ساتىپ الۋ باعا­سىن 45 ملن تەڭگەگە تو­مەندەتتى. ال تۇركىستان وبلىسىندا ەرىكتىلەر بالالار ءۇيى­نىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىن مە­ديتسينالىق ۇيىمدارعا ەلەك­ترون­دىق ۇكىمەت پورتالى ارقىلى بەكىتۋدىڭ ءتيىستى فۋنكتسيونالى جوق ەكەنىن انىقتادى. بۇل مەديتسينالىق مەكەمەلەر­گە اقىلى نەگىزدە جۇگىنۋ قاجەت­تى­لىگىنە اكەپ سوقتىرعان ەدى.

سونداي-اق ەرىكتىلەر اۆتوجولدار قۇرىلىسىن مونيتو­رين­گىلەۋگە بەلسەندى قاتىسىپ كەلەدى. اباي وبلىسىندا ولار وبلىستىق جولدى جوندەۋ كەزىندە جول بەلگىلەرى بولماۋىنا جانە جۇمىس تولىق ورىندالماعانىنا نا­زار اۋداردى. ۋاقتىلى ارە­كەت ەتۋ ناتيجەسىندە زاڭ بۇزۋ­شى­لىقتار جويىلدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار