فورۋمعا بارلىق وڭىردەن 450-دەن اسا شوب وكىلى قاتىستى. ميكرو, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا, ەلىشىلىك قۇن ۇلەسىن ارتتىرۋعا, قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋ ارقىلى اكىمشىلىك راسىمدەردى جەڭىلدەتۋگە, ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا, ەكسپورتتىق الەۋەتتى كەڭەيتۋگە جانە باسقا دا ماسەلەلەرگە نازار اۋدارىلدى.
ولجاس بەكتەنوۆ مەملەكەت باسشىسى «ادىلەتتى قازاقستان: زاڭ مەن ءتارتىپ, ەكونوميكالىق ءوسىم, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى جولداۋىندا قويىلعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە ۇكىمەت ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋ جانە بيزنەستى جۇرگىزۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ جونىندە كەشەندى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, وتكەن جىلدان باستاپ ەنگىزىلگەن «تازا پاراقتان» رەتتەۋ قاعيداتىنا سايكەس, بيزنەسكە قويىلاتىن جاڭا رەتتەۋشى ساياساتتىڭ بازالىق شارتتارىنا ساي كەلمەيتىن 10 مىڭنان اسا تالاپ جويىلدى. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ باسىم سالالارىن قولداۋ ماقساتىندا قارجىلىق شارالار ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر نەسيەسىن سۋبسيديالاۋ جانە ءىشىنارا كەپىلدىك بەرۋ اياسىندا قولداۋ شارالارى 2019 جىلدان بەرى 5 ەسە ءوسىپ, 150 مىڭنان اسا جوبانى قۇرادى. تولەنگەن سۋبسيديا كولەمى 8 ەسە ارتتى.
تۇتاستاي العاندا, قابىلدانىپ جاتقان كەشەندى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ەل ەكونوميكاسىنداعى شوب ۇلەسى 37%-عا دەيىن ءوستى. بۇگىنگى تاڭدا بيزنەس سالاسىندا 4 ملن-نان اسا ازامات جۇمىس ىستەيدى. وتكەن جارتى جىلدا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى 34 ترلن تەڭگەنىڭ ءونىمىن ءوندىردى. ءوسىم وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا شامامەن 20%-دى قۇرادى.
«پرەزيدەنت وتاندىق بيزنەسكە جانە ينۆەستورلارعا جول اشۋ – ۇكىمەت پەن بارلىق مەملەكەتتىك ورگاننىڭ مىندەتى ەكەنىن ناقتى ايتتى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – بيزنەس ءوزىن نىق سەزىنەتىن, سونداي-اق ءوز يدەيالارىن جۇزەگە اسىرۋعا, وندىرىستەرىن كەڭەيتۋگە جانە بولاشاققا ينۆەستيتسيا سالۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ەكونوميكا قۇرۋ. بۇل رەتتە ءار كاسىپكەردىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارمەن اراداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ اشىقتىعىنا جانە جەدەلدىگىنە سەنىم ارتۋى ماڭىزدى. ءبىز جاھاندىق سىن-قاتەرلەر مەن جەدەل تەحنولوگيالىق پروگرەسس جاعدايىندا كاسىپكەرلەردى قولداۋ تەتىكتەرىن دامىتىپ قانا قويماي, ەكونوميكامىزدى بەلسەندى تۇردە ءارتاراپتاندىرۋىمىز قاجەت ەكەنىن تۇسىنەمىز. بۇل ورايدا بيزنەستىڭ ءرولى ولشەۋسىز», دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنىڭ تيىمدىلىگىن اگروونەركاسىپ كەشەنى سالاسىنان ايقىن بايقاۋعا بولاتىنى ايتىلدى. بيىل كوكتەمگى ەگىس جانە ەگىن جيناۋ جۇمىستارىنا جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرۋ 2,5 ەسە ارتىپ, 580 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ بارلىق ءتۇرى بويىنشا جوعارى ءونىم الۋعا مۇمكىندىك بەردى. پرەمەر-مينيستر شوب سالاسىنداعى وسىنداي كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋ كەلەشەگىن اتاپ كورسەتتى. بۇل رەتتە مەملەكەتتىك قولداۋ بيزنەستىڭ قارسى مىندەتتەمەلەرىن دە بىلدىرەدى, ياعني ىشكى نارىقتى ساپالى ءارى قىمبات ەمەس ونىمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋ, قايتا وڭدەۋ كولەمىن ارتتىرۋ, تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جانە ەكسپورتتى ۇلعايتا وتىرىپ, ءوندىرىستى بىرتىندەپ ىرىلەندىرۋ ماسەلەلەرىنە كوڭىل بولىنۋگە ءتيىس.
ءىرى بيزنەس توڭىرەگىندەگى شوب بەلدەۋىن دامىتۋدىڭ ەلەۋلى الەۋەتى بەلگىلەندى. ءىرى كاسىپورىندار جەرگىلىكتى كومپانيالارمەن ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمشارتتار جاساسۋى كەرەك. بۇل مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولۋدىڭ مىندەتتى شارتىنا اينالادى. بارلىق دامۋ ينستيتۋتتارىنا ءتيىستى تاپسىرمالار بەرىلدى.
ۇكىمەت بيىل وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى باسىم تارتىپپەن قولداۋ بويىنشا بىرقاتار شەشىم قابىلدادى. بۇگىنگى تاڭدا وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردەن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردا باسىم تارتىپپەن ساتىپ الىناتىن تاۋارلار تىزبەسى 3 ەسەدەن استامعا كەڭەيتىلدى. بۇگىنگى تاڭدا بۇل – 4,5 مىڭ تاۋار. جاسالعان شارتتاردىڭ سوماسى 31%-عا ۇلعايتىلىپ, 167 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. سونداي-اق ءىرى تاپسىرىس بەرۋشىلەردىڭ («سامۇرىق-قازىنا» قورى, جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار) ساتىپ الۋ راسىمدەرىنە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى: بيىل وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرمەن 470 ملرد تەڭگەگە 100-دەن اسا ۇزاقمەرزىمدى شارت جانە 134 ملرد تەڭگەگە 260-تان اسا وفتەيك-كەلىسىمشارت جاسالدى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 14 ەسە كوپ.
پرەزيدەنت جاريالاعان جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى اياسىندا ادامي كاپيتالدى دامىتۋ, عىلىم مەن ءوندىرىستى ينتەگراتسيالاۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. و.بەكتەنوۆ بيزنەستى كادرلىق الەۋەتتى ارتتىرۋ, ستۋدەنتتەر ءۇشىن ءتيىمدى تاجىريبە بازاسىن ۇسىنۋ جانە جۇمىس ورىندارىن كۆوتالاۋ ارقىلى تۇلەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ءۇشىن كۇش سالۋعا شاقىردى.
فورۋم بارىسىندا «اتامەكەن» ۇكپ تورالقا توراعاسى رايىمبەك باتالوۆ ەلىمىزدە شاعىن جانە ورتا بيزنەس ەكوجۇيەسىنىڭ دامۋى تۋرالى حابارلادى. الەۋمەتتىك كاسىپكەر جاڭاگۇل جاپاروۆا شيكىزاتتان باستاپ دايىن ونىمگە دەيىنگى بارلىق تىزبەكتى ءوندىرۋ ارقىلى اۋىلدى دامىتۋعا باعىتتالعان ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسىنا قاتىسۋ تۋرالى اڭگىمەلەدى. «قازەلەكتروماش» جشس جانە «كۋبلەي» جشس باسشىلارى ۆيتالي راسپوپين مەن زاۋرە بەرەكەشەۆا كلاستەرلىك ءتاسىل ارقىلى جوعارى دەڭگەيدە قايتا وڭدەۋدى يگەرۋ جانە ەتتى قايتا وڭدەۋدى دامىتۋ بويىنشا تاجىريبەلەرىن ءبولىستى.
فورۋم اياسىندا پرەمەر-مينيستر شىعارىلاتىن وتاندىق تاۋارلار جەلىسىمەن تانىستى. توقىما ونەركاسىبى جەتىستىگىن كورسەتە وتىرىپ, ۇكىمەت باسشىسىنا ماقتا ءوسىرۋ, ءجىپ جانە ماتا ءوندىرۋ, سونداي-اق ەل ىشىندە دە, شەتەلدە دە سۇرانىسقا يە دايىن ءونىم شىعارۋمەن اينالىساتىن بىرقاتار كاسىپورىن تانىستىرىلدى. بۇل تۇرعىدا و.بەكتەنوۆ وڭىرلىك باعىتتى ەسكەرە وتىرىپ, كلاستەرلەر قۇرۋ قاعيداتىنا سايكەس جوبالاردى قولداۋ بويىنشا جاڭا ءتاسىلدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. بيزنەسپەن بىرلەسىپ, شوب دامۋىنا قوسىمشا سەرپىن بەرەتىن ماسەلەلەر تالقىلاندى. پرەمەر-مينيستر سالالىق مينيسترلىكتەر مەن ۇيىمدارعا بىرقاتار تاپسىرما بەردى.
