ەل ەرلىگى ۇلىقتالادى

كەشە «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باۋىرجان بايبەكتىڭ توراعالىعىمەن جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ ماسەلەسىنە ارنالعان سەلەكتورلىق كەڭەس ءوتتى. بۇل شاراعا بىرقاتار مينيسترلىك پەن ۆەدومستۆولاردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, سونداي-اق, وڭىرلەردەگى پارتيا فيليالدارىنىڭ باسشىلارى قاتىستى. جيىندا ءسوز العان پارتيا توراعاسىنىڭ ءبى­رىنشى ورىنباسارى تۇتاس ەل بولىپ قارسى الاتىن مەرەكەگە تۇپ-تۋرا 100 كۇن قالعانىن, دەمەك, بۇل اتاۋلى كۇندى جوعارى دەڭ­گەيدە اتاپ وتۋگە كۇش سالۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى. سەبەبى, جىل ەمەس, كۇن وتكەن سايىن قاتارلارى سي­رەپ بارا جاتقان سوعىس ارداگەرلەرى قان­داي قۇرمەتكە بولسىن لايىق. ەلباسى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ءتور­ا­عاسى ن.نازارباەۆ ايت­قان­داي, بىردە-ءبىر اردا­گەر مەملەكەت نازارى­نان تىس قالماۋى ءتيىس. اعا ۇرپاقتىڭ ەڭبە­گى مەن ەرلىگىن باعالاۋ­دى ۇدايى نازاردا ۇستاي­تىن ەلباسىنىڭ تاپ­سىر­­ماسى­مەن مەملەكەت ءاردايىم ارداگەرلەر­گە قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. تاۋەلسىزدىك العاننان بەرگى ارالىقتا سوعىس ار­دا­گەر­لەرى مەن تىل ەڭبەك­كەلەرى باسپانامەن قامتاماسىز ەتىلدى. جىل سايىنعى ءبىر رەت­تىك ماتەريالدىق كومەك­تەن بولەك, ولارعا كوم­مۋ­نال­دىق, مەديتسينالىق قىز­مەت كورسەتۋدە كۇندەلىكتى جۇمىستار, جول جۇرۋدە كوپ­تەگەن جەڭىلدىك جاسالىپ وتىر. مەرەيتويدىڭ تەك مامىردا عانا ەمەس, تۇتاس جىل بويى اتا­لىپ وتەتىنىن ەسكەرە كەلىپ, جا­ڭا جىل قارساڭىندا مەم­لەكەت باس­شى­سىنىڭ تاپ­سىرماسىمەن سوعىس ارداگەرلەرىن قولداۋعا ارنالعان جال­پىۇلتتىق اكتسيا باستالدى. جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن لايىق­تى وتكىزۋگە دايىندىق ءما­سە­لەسى مەملەكەتتىك حاتشى­نىڭ قاتى­سۋ­ىمەن بىرنەشە جيىندا تال­قى­لانىپ, ەل ۇكىمەتى مەرەكەنى اتاپ ءوتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوس­پارىن بەكىتتى, دەدى ب.بايبەك ءوز ءسو­زىندە. پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, سونداي-اق, «نۇر وتان» بۇل باعىتتا بىرقاتار يگى­لىك­تى شارانى اتقارىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى. بۇل شارالار «ار­­دا­گەرلەردى ارداقتايىق» جوبا­سى اياسىندا جۇيەلى تۇردە جۇزە­گە اسىرىلۋدا. اتالعان پار­تيالىق جوبا اياسىندا 2014 جىلى ەلىمىزدەگى 5 مىڭنان استام ارداگەردىڭ تۇرمىس جاعدايى جان-جاقتى زەرتتەلىپ, ولارعا قا­تىستى 10 مىڭنان استام كوكەي­كەستى ماسەلەنىڭ 9 مىڭعا جۋىعى ءوز شەشىمىن تاپتى. 531 كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى مەن 124 «داڭق» وردەنىنىڭ تولىق يەگەرلەرى تۋرالى مالىمەتتەر قالپىنا كەلتىرىلدى. ءبىز وتكەن جىلدان باستاپ, ايماقتارمەن بىرلەسە وتىرىپ, وسى مالىمەتتەر بازاسىن قۇرىپ جاتىرمىز. 600-دەن استام ادام كىرگەن, ياعني ۇلى وتان سوعىسىنىڭ باتىرلارى مەن «داڭق» وردەنىنىڭ تولىق يەگەرلەرى تۋرالى مالىمەتتەردىڭ تولىق بازاسىن قۇرۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلدى. وندا بۇرىن-سوڭدى قوعامعا بەلگىسىز بولعان قازاقستاندىقتاردىڭ دا ەسىمدەرى بار. بۇل – ۇلكەن جۇمىس. ءبىز بۇعان قوسا, اعا ۇرپاقتىڭ قايتالانباس ەرلىگىن ۇلىقتاۋعا ارنالعان كوپتەگەن شارا ىسكە اسىرىلىپ, ولار جاستارعا ەتەنە تانىس الەۋمەتتىك جەلىلەردە, عالامتوردا كەڭىنەن ناسيحاتتالۋدا. تۇپتەپ كەلگەندە, اتقارىلار جۇمىستىڭ ءمانى – تاعزىمدى تالىمگە ۇلاستىرىپ, ەلباسى ساياساتىنىڭ, تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا سوعىس كورمەگەن باقىتتى ۇرپاقتى ەلدەگى بەيبىت ءومىردى, كەلىسىم مەن بىرلىكتى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋعا, ەلىنىڭ اماندىعى مەن مەملەكەتىنىڭ تاۋەلسىزدىگى ءۇشىن ساپقا تۇرۋعا قاشاندا دايار بولۋعا تاربيەلەۋ, دەدى  باۋىرجان قادىرعالي ۇلى. وسىلاي دەي كەلە, ول جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى اياسىندا ات­قارىلاتىن ءىس-شارالار شو­عىرىنا توقتالىپ ءوتتى. ماسەلەن, قاڭتاردىڭ 29-ىنان باستاپ, «استانا» تەلەارناسىندا مايدانگەرلەر تۋرالى «قازاقستاندىق قاھارماندار» اتتى 100 بەينەروليك كورسەتىلە باستايدى ەكەن. ءار روليك كۇنىنە 10 مارتە كورسەتىلىپ, مايدانگەرلەردىڭ ەرلىگىن پاش ەتەدى. تەلەكورەرمەندەر حالىققا بەلگىلى باۋىرجان مومىش ۇلى, تالعات بيگەلدينوۆ, ءاليا مول­داعۇلوۆا, مانشۇك مامەتوۆا سىن­دى باتىرلاردىڭ عانا ەمەس, جۇرت بىلە بەرمەيتىن كەڭەس ودا­عى باتىرلارىنىڭ ءومىرى مەن ەرلىگى تۋرالى دا قىزىقتى دەرەك­تەرمەن تانىسا الادى. ەكىنشى­دەن, قازاقستاندىق كەڭەس وداعى­نىڭ باتىرلارىنا ارناپ, قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە 70 فيلم ءتۇسىرۋ جۇمىستارى بەل­سەندى جۇرگىزىلىپ جاتقان كو­رىنەدى. ۇشىنشىدەن, جەڭىس كۇنىنە وراي, «قازاقستاندىقتار ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارىندا: 100 جاڭا دەرەك» جوباسى ىسكە قوسىلماق. تورتىنشىدەن, وتان قورعاۋشى كۇنىنە وراي, قازاقستاندىق كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى, «داڭق» وردەنىنىڭ تولىق يەگەرلەرى مەن حالىق قاھارماندارى تۋرالى كىتاپتىڭ تانىستىرىلىمى بولادى. مۇنداي سيپاتتاعى جي­ناق 1968-1969 جىلدارى جا­رىق كورىپتى. بەسىنشىدەن, جەڭىس كۇنى قارساڭىندا قاھارمان قا­زاقستاندىقتار تاقىرىبىنا ارنالعان «KAHARMAN.KZ» سايتى ىسكە قوسىلماق كورىنەدى. بۇل سايتتا مۇراعاتتىق قۇ­جات­­تاردىڭ كوشىرمەلەرى, قا­زاق­ستاندىق باتىرلار تۋرالى اقپا­راتتار, سوعىس جىلدارىنىڭ جىل­­نا­ماسى, فوتوگالەرەيا, بەينەرو­ليكتەر, ارداگەرلەر تۋرالى ما­قالالار جاريالانباق ەكەن. بۇگىنگى كۇنى 850 مىڭ ازاماتتى جانە 5600 باستاۋىش پارتيا ۇيىمىن بىرىكتىرىپ وتىرعان «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ءار ارداگەرگە نەمەسە تىل ەڭبەككەرىنە ءتيىستى دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتەتىندەي الەۋەتى بار. ماسەلەن, 2014 جىلى پارتيانىڭ قوعامدىق قابىل­داۋلارىنا 505 سوعىس ارداگەرىنەن ءوتىنىش كەلىپ ءتۇسىپتى. سول جىلى «ارداگەرلەردى ارداقتايىق» پارتيالىق جوباسىنىڭ شەڭ­بەرىندە 5 مىڭ 427 ارداگەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ, تۇرمىس جاعدايىن زەرتتەۋ ناتيجەسىندە 10,8 مىڭ وزەكتى ماسەلە انىقتالعان. ولاردىڭ 24,5 پايىزى تۇرعىن ۇيگە, 56,2 پايىزى دەنساۋلىققا, 19,2 پايىزى تۇرمىستىق ماسەلەلەرگە قاتىستى بولعان كورىنەدى. بۇعان قوسا, سوعىس ورتىنەن امان قالعان قارتتاردىڭ 21,4 پايىزى (1 مىڭ 163 ادام) تۇرعىن ۇيلەرىنە جەڭىل-جەلپى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, 11,7 پايىزى (634 ادام) باسپانا­لارىن كەڭەيتۋ, 8,7 پايىزى (472) تۇرعىن ۇيلەرىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, 4,6 پايىزى (248 ادام) باسپانا بەرۋ تۋرالى ءوتىنىش ايتىپتى. ال بۇگىندە ارداگەرلەردىڭ 1,4 پايىزى (77 ادام) مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا باسپانا الۋ كەزەگىندە تۇرسا, ولاردىڭ 1,2 پايىزىنىڭ (67 ادام) پاتەرلەرى قاۋىپتى جاعدايدا تۇرعان كورىنەدى. بۇدان بولەك, پارتيانىڭ قوعامدىق قابىلداۋلارىنا كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەردىڭ كوبىسى الەۋمەتتىك جانە مەديتسينالىق قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە بايلانىستى ەكەن. جيىن سوڭىندا پارتيا ءتورا­عاسى­نىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ب.باي­بەك جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن مەرە­كە­لەۋگە جانە مايدانگەر قارت­تارعا كومەك كورسەتۋ ماق­سا­تىندا بولىنگەن بارلىق قاراجات شاشاۋ شىقپاي, ءوز ماقساتىنا يگەرىلۋى قاجەتتىگىن ايتتى. ءلايلا ەدىلقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».