پارلامەنت ءماجىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى داريعا نازارباەۆا باستاعان قازاقستاندىق دەلەگاتسيانىڭ گەرمانياعا جانە ليحتەنشتەين كنيازدىگىنە ساپارى باستالدى.
ساپاردىڭ نەگىزگى ماقساتى – قازاقستاننىڭ 2017-2018 جىلدارعا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە كانديداتۋراسىن ىلگەرىلەتۋ, سونداي-اق, ەكى ەل اراسىنداعى پارلامەنتارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ قازىرگى احۋالى مەن كەلەشەگىن تالقىلاۋ.
باعدارلاما اياسىندا بەرليندە بۋندەستاگ توراعاسىنىڭ ورىنباسارى يوحاننەس زينگحاممەرمەن جانە بەرلين سەناتىنىڭ سپيكەرى رالف ۆيلاندپەن جانە بۋندەستاگ دەپۋتاتتارى سانفرەد گرۋند باستاعان «گەرمانيا – ورتالىق ازيا» پارلامەنتتىك دوستىق توبىنىڭ مۇشەلەرىمەن كەزدەسۋلەر ءوتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستان مەن گەرمانيانىڭ پارلامەنتارالىق بايلانىستارىن نىعايتۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن تالقىلاندى. وسى رەتتە تاراپتار 90-جىلدارى تاريحي وتانىنا ورالعان ەتنوستىق نەمىس ازاماتتارىنىڭ «ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ اراسىن بايلانىستىراتىن كوپىر» ەكەندىگى ايتىلدى. اسىرەسە, حالىقارالىق كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەرگە نازار اۋدارىلدى.
گەرمانيالىق تاراپ قازاقستاننىڭ «تەك ورتالىق ازيادا ەمەس, جالپى ازيا اۋماعىندا تۇراقتىلىق كەمەسى» بولا ءجۇرىپ, عالامدىق ساياساتتىڭ ەڭ جاۋاپتى جەرلەرىندە قوماقتى تاجىريبە جيناپ, حالىقارالىق قاتىناس الاڭىندا ماڭىزدى ەلگە اينالعانىن اتاپ كورسەتتى. سونىمەن قاتار, قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ۋكرايناداعى جاعدايدى رەتتەۋگە قاتىستى دانەكەرلىك رولىنە اسا جوعارى باعا بەرە وتىرىپ, ءوز تاراپتارىنان مينسك كەلىسىمدەرىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا جانجالدى بەيبىت جولمەن شەشۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرلەرىن جۇمىلدىراتىنىنا سەندىردى.
ال گفر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ستاتس-حاتشىسى ماركۋس ەدەرەرمەن كەزدەسۋىندە داريعا نازارباەۆا قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ەلىمىزدىڭ كانديداتۋراسىن 2017-2018 جىلدارعا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە ىلگەرىلەتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ارنايى وكىلى رەتىندە گەرمانيا كانتسلەرى ا.مەركەلدىڭ اتىنا ەلباسىنىڭ جولداۋىن تابىس ەتتى.
دەلەگاتسيا باسشىسى كەزدەسۋ يەلەرىن قازاقستاننىڭ ايماقتىق جانە حالىقارالىق تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ جولىندا اتقارىپ جاتقان جۇمىستارىنان حاباردار ەتتى. وسى رەتتە يادرولىق قارۋسىزدانۋ جانە تاراتپاۋ, سونداي-اق, اوسشك مەن ەقىۇ اياسىنداعى بەلسەندى ءىس-قيمىلدارعا نازار اۋدارىلدى. د. نازارباەۆا قازاقستان تاراپىنان اۋعانستانعا جاسالىپ جاتقان گۋمانيتارلىق جانە تەحنيكالىق كومەكتەردى دە ءسوز ەتتى. 2010 جىلدان بەرى مىڭداعان اۋعاندىق ستۋدەنتتىڭ قازاقستان جوعارى وقۋ ورىندارىندا ەركىن ءبىلىم الۋىنا جول اشقان ءبىلىم باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن اتاپ كورسەتتى. قازاقستاننىڭ مادەنيەتارالىق جانە دىنارالىق ۇنقاتىسۋدى قولداۋ ءارى دامىتۋ جولىنداعى قوسىپ جاتقان ۇلەسى دە جان-جاقتى باياندالدى.
د.نازارباەۆا گەرمانيانىڭ قوعامدىق-ساياسي جانە ىسكەر توپتار وكىلدەرىمەن كەزدەسۋىندە ەلباسىنىڭ وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىنداعى «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» جولداۋىندا ايتىلعان قازاقستاننىڭ جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا جانە ەلدەگى ينۆەستيتسيالىق كليماتقا توقتالدى. تاراپتار ەكى ەل اراسىندا, سونىڭ ىشىندە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلادى.
نەمىس ساياساتكەرلەرىنىڭ پارلامەنت ءماجىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى د.نازارباەۆامەن كەزدەسۋلەرى بارىسىندا ايتقان پىكىرلەرى
زينگحاممەر يوحاننەس, بۋندەستاگ ۆيتسە-پرەزيدەنتى: – قازاقستانعا ەلدى تابىستى ساياسي جانە ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋ تۇرعىسىنان كەلسەك, وڭىردەگى تۇراقتىلىقتىڭ ءتىنى بولىپ تابىلادى. مەن ەل باسشىلىعى جۇزەگە اسىرىپ جاتقان, قوعامدى توپتاستىرۋ مەن كونفەسسياارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا باعىتتالعان ۇلتتىق ساياساتتى جوعارى باعالايمىن. قازاقستان – ءبىر ەلدە ءتۇرلى ەتنوستاردىڭ وكىلدەرى تۇسىنىستىك پەن كەلىسىمدە تۇرا الاتىنىنىڭ جارقىن مىسالى. مانفرەد گرۋند, بۋندەستاگ دەپۋتاتى, «گفر-ورتالىق ازيا» پارلامەنتتىك توبىنىڭ جەتەكشىسى: – قازىرگى تاڭدا قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىندا تۇراقتى دا ءوزارا سەنىمگە قۇرىلعان ساياسي ۇنقاتىسۋ بار. قازاقستان بۇگىندە سالماقتى دا ۇتىمدى ۇلتارالىق ساياسات جۇرگىزىپ كەلە جاتسا, بۇل ۇدەرىس ۇلتتىق ازشىلىقتار تاراپىنان كەڭ قولداۋ تاۋىپ وتىر. بۇل جەردە قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىندا «جاندى كوپىر» قىزمەتىن اتقارىپ كەلە جاتقان نەمىس دياسپوراسىنىڭ دامۋىنا دا ۇلكەن قولداۋ كورسەتىلىپ وتىرعانىن اتاپ كورسەتكەن ءجون. پەتەر تيلس, قازاقستان – گەرمانيا ىسكەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, Deutsche Bank-ءتىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى: – نەمىستىڭ ىسكەر توپتارى قازاقستان ەكونوميكاسىن يندۋستريالاندىرۋ مەن جاڭعىرتۋعا بەلسەندى قاتىسۋعا نيەتتى ەكەندىكتەرىن قۋاتتاپ وتىر. ءوز باسىم دا قازاقستان ەكونوميكاسىن جاڭعىرتۋعا عانا ەمەس, استانادا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن وتكىزۋگە بەلسەندى قاتىسۋعا دايىن ەكەنىن بىلدىرەمىن. مۇندا جەتەكشى نەمىس تەحنولوگيالارىن پايدالانۋعا دا ءازىرمىن. تاعى ءبىر اتاپ كورسەتەرىم, بۇگىندە كورمەگە قاتىسۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعان كومپانيالاردىڭ ءتىزىمى بەلگىلى. ميحاەل گلوس, گفر-ءدىڭ بۇرىنعى ەكونوميكا ءمينيسترى: – مەن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەلدىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋ مەن حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ جولىندا جۇرگىزىپ كەلە جاتقان كورەگەن ساياساتىن جوعارى باعالايمىن. قازاقستان حالىقارالىق ارەنادا دا تابىستى ساياسات جۇرگىزىپ كەلەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە استاناعا ءوزىنىڭ تابىستارىمەن شىن مانىندە ماقتانۋعا قۇقىق بەرەدى. ماركۋس ەدەرەر, گفر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ستاتس-حاتشىسى: – قازاقستان گەرمانيانىڭ ورتالىق ازياداعى باستى ارىپتەسى بولىپ تابىلادى. قازىرگى كۇنگە دەيىن ەكى ەل اراسىندا ورنىقتى ۇنقاتىسۋ قالىپتاسىپ ۇلگەرگەن. بۇل ۇنقاتىسۋ ەكىجاقتى ساپارلار الماسۋلاردىڭ جيىلىگىنەن جانە بەلسەندى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتان ايقىن كورىنەدى. نەمىستەر قازاقستان مەن ونىڭ پرەزيدەنتىنە ۋكرايناداعى جانجالدى رەتتەۋگە بەلسەندى كۇش-جىگەر جۇمساپ كەلە جاتقانى ءۇشىن دە ءدان ريزا. ساۋلەبەك ءبىرجان.
