پارتيا جوبالارى حالىق تۇرمىسىن تۇزەۋگە سەپ

فراكتسيا مۇشەلەرى 45 زاڭعا 2 030 تۇزەتۋ ەنگىزدى

اپتا سايىن ۇكىمەتكە وزەكتى ماسەلەلەر جونىندە دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدانادى. دەپۋتاتتار حالىق مۇددەسىن كوزدەيدى. ۇكىمەت ءوز پوزيتسياسىن ۇستانادى. مۇندا حالىق مۇڭىنا قۇلاق اساتىن مەم­لەكەت قۇرۋعا باستايتىن باس­تامالار كوتەرىلىپ, اسىرەسە زاڭداردى تۇزەپ, رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەتتەن وبلىستارعا قارجى تارتۋ ءۇشىن تارتىستى كۇندەر ءوتىپ جا­تىر. قازىرگى ءماجىلىستىڭ اياق الىسى جاقسى ءارى وتكىر سىن ايتۋدان, ماڭىزدى ماسە­لە­لەردى كوتەرۋدەن تارتىنبايدى. ويت­كەنى ءاربىر دەپۋتاتتىڭ ارتىندا مىڭداعان سايلاۋشى مەن سەنىم ارتقان پارتيا تۇر. ءماجىلىس ءوز ميسسياسىن دۇرىس اتقارىپ كەلەدى دەپ ەسەپتەيمىن.

«جالپى, الداعى بەسجىلدىق شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قول­داۋعا ارنالۋى كەرەك. ۇلتتىق جوبا­لار ۋاقتىلى جانە ساپالى جۇزەگە اسىرىلۋعا ءتيىس. بيۋد­جەتتىڭ ءاربىر تيىنى ءتيىمدى جۇم­سالۋى كەرەك. وسىنىڭ بارىنە پارلامەنتتىك باقىلاۋ جاساۋ ايرىقشا ماڭىزدى. وزدەرىڭىزگە داۋىس بەرگەن ازاماتتار ۇلكەن ءۇمىت كۇتىپ, سەنىم ارتىپ وتىر. دەپۋتاتتار بيلىك پەن قوعامنىڭ ارىپ­تەستىگىن نىعايتۋعا ۇلەس قوسۋى قاجەت. بۇل جۇمىس «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇ­جى­رىمداماسىن ورنىقتىرۋعا سەپ­تىگىن تيگىزەدى. اسىرەسە سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەن «Amanat» پارتيا­سى وسى جۇمىسقا بەلسەنە اتسالىسادى دەپ سەنەمىن. پارتيانىڭ تاجىريبەسى مول, قوعام تاراپىنان جان-جاقتى قولداۋ بار. سون­دىقتان «Amanat» پارتياسى الداعى وزگەرىستەردىڭ بەل ورتاسىندا بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىن», دەپ مەملەكەت باسشىسى سەنىم ارتقان سوڭ ونىڭ كوتەرگەن بارلىق باستاماسى دەرەۋ نازارعا الىنىپ, جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانى بەلگىلى.

ايتالىق, VIII شاقىرى­لىم­نىڭ ءىى سەسسياسىنان باستاپ فراكتسيا مۇشەلەرى جەتەكشىلىك ەتكەن 33 زاڭ جوباسىنا پرەزيدەنت قول قويدى. قازىردىڭ وزىندە ءماجىلىستىڭ قاراۋىنا قابىلدانعان زاڭدار از ەمەس. الدىمىزدا سالىق كو­دەكسى, سوت جۇيەسى مەن قۇقىق­تىق زاڭنامالار, بانك تۋرالى قۇجاتتاردى ازىرلەۋ سياقتى جا­ۋاپ­­­تى جۇمىستار كۇتىپ تۇر. ارىپ­تەس­تەر پارلامەنت زاڭ شىعارۋشى ورگان بولعاندىقتان, زاڭ جوبالارىن تەك دەپۋتاتتاردىڭ ازىرلەۋى ماسەلەسىن كوتەرىپ جاتىر. مۇنى حالىق تا قۇپتاپ وتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ دا پارلامەنت پەن پارتياعا ارتقان سەنىمى بار. ونى اقتاۋ – ەل ءۇمىتىن اقتاۋ. كەيىنگى جىلدارى ورىن الىپ جاتقان وڭ وزگەرىستەرگە بىرەۋ سەنىپ, بىرەۋ سەنبەي جاتىر. دەسەك تە, كوپ نارسەنىڭ وزگەرىپ جاتقانى – اقيقات.

پرەزيدەنت تاپسىرماسى مەن مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋدا «Amanat» پارتياسى ۇلكەن ءرول اتقارادى. سەبەبى پارتيانىڭ باعىت-باعدارى پرەزيدەنتتىڭ ساي­لاۋالدى باعدارلاماسىمەن قابى­سادى. سوندىقتان پارتيا ەل ءۇشىن دامىلسىز ەڭبەكتەنىپ جاتىر. كۇن سايىن پارتيا­دا قوعامدىق قابىلداۋ ءوتىپ, ازاماتتاردىڭ ارىزى بو­يىنشا تالداۋ جاسالىپ, زەرتتەۋ جۇر­گىزى­لەدى. وزەكتىلىگىنە قاراي شە­شىم قابىلدانىپ, ءتىپتى زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋگە ۇسىنىلادى. ماسەلەن, «Amanat» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەلەرى سەناتقا جولداعان 45 زاڭعا 2 030 تۇزەتۋ ەنگىزسە, اپتا سايىن ۇكى­مەتكە دەپۋتاتتىق ساۋالدار جول­دانىپ, 500-گە جۋىق ماسەلە كوتەرگەن.

قارجىلىق ساۋات قارىزدان قۇتقارادى

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعامدا زاڭ مەن ءتارتىپ يدەولوگياسىن تەرەڭ ورنىقتىرۋ ءۇشىن ازاماتتارىمىزدىڭ قارجى جانە ەكونوميكا نەگىزدەرى مەن تسيفر­لىق داعدىلاردى مەڭگەرۋ­دىڭ اسا ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى. وسىعان بايلانىس­تى ادام­دار­دىڭ قارجىلىق ساۋاتىن ارت­تىرۋعا باعىتتالعان پارتيا­نىڭ «قارىزسىز قوعام» جوباسىن اتاپ ءوتتى. حالىق­تىڭ اڭعالدىعىن پايدالانىپ, جىمىسقى ويىن جۇزەگە اسىراتىندار كوبەيمەسە, ازايماي تۇر. ەكى كۇننىڭ بىرىندە الاياقتارعا الدا­نىپ قالعاندار كەزدەسەدى. كيبەرالاياقتىققا قارسى ءتيىمدى كۇرەس جۇرگىزىپ جاتقان مەملەكەتتەر بار. ءبىزدىڭ قۇزىرلى ور­گان­دارعا سولاردان ۇلگى الۋ كەرەك شىعار. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس «Amanat» پارتياسى قارجىلىق ساۋاتتى كۇشەيتۋدى قولعا الىپ, وسى ۋاقىت­قا دەيىن 70 مىڭعا جۋىق ازاماتپەن جۇمىس ىستەدى. سول سياقتى قارجىلىق ساۋاتىن ارتتىرىپ كاسىبىن باس­تاپ جاتقاندار بار. وكىنىشتىسى, نەسيەنى تۇرمىستىق قاجەتتىلىك ءۇشىن الىپ, بانك­تەرگە بەرەشەك بوپ جۇرگەندەر جەتەرلىك. ال تيىننان تەڭگە قۇراپ, قانشا اقشا تۇسسە دە, جوس­پارمەن جاراتاتىن جانداردىڭ قارەكەتى قۇپتارلىق. پالەنباي ميل­­ليون كرەديتكە تەلەديدار, تەلەفون, توڭازىتقىش, كيىم-كەشەك العانشا, سول قارجىنى الدىمەن ءبىر كاسىپكە سالىپ, تابىس تاۋىپ, بيزنەستى كەڭەيتىپ, سودان جيعان-تەرگەنگە كەرەك دۇنيەنى العان دۇرىس. الاياقتارعا الدانىپ جاتقاندار – بىردەن مول تابىسقا كەنەلگىسى كەلىپ تۇرا­تىن­دار. وسىنى پايدالانعان اككى پىسىقايلار اڭعال جۇرتتى سازعا وتىرعىزىپ, سان سوقتىرىپ جاتىر. سوندىقتان پرەزيدەنت باستاپ, پارتيا قوستاپ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «قارىزسىز قوعام» جوباسىنىڭ بەرەرى مول.

بۇل تۋرالى مەملەكەت باسشىسى: «تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىمىزگە جاپپاي ەنۋى ءتۇرلى الاياقتاردىڭ كوبەيۋىنە اكەپ سوقتىرۋدا. وعان ءبارىمىز كۋا بولىپ وتىرمىز. سوندىقتان قازىر قارجى جانە ەكونوميكا نەگىزدەرىن ءبىلۋ, قاراپايىم تسيفرلىق داعدىلاردى مەڭگەرۋ اسا ماڭىزدى بولىپ تۇر. وسى رەتتە «Amanat» پارتياسى ۇسىنعان «قارىزسىز قوعام» جوباسىن اتاپ وتكىم كەلەدى. ازاماتتاردىڭ قار­جىلىق ساۋاتىن ارتتىرۋعا ارنال­عان وسى جوباعا بىلتىر 65 مىڭ ادام قاتىستى. ال بيىل ودان دا كوپ ادام قاتىسادى. مەكتەپتەردە, جوعارى وقۋ ورىندارىندا قار­جىلىق جانە تسيفرلىق ساۋات­تى­لىق نەگىزدەرىن ۇيرەتەتىن ءبىلىم باعدارلاماسىن ەنگىزۋ قاجەت. بۇل جۇمىستى ۇكىمەت قارجى سالاسىن رەتتەۋ ورگاندارىمەن بىرگە اتقارۋى كەرەك. مۇنىڭ ءبارى ازاماتتارىمىزدىڭ ءارتۇرلى الاياقتاردىڭ قۇرىعىنا ءتۇسىپ قالماۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. قۇزىرلى ورگانداردىڭ ءبارى زاڭعا باعىناتىن جۇرتقا زاردابىن تيگىزىپ جاتقان الاياقتىققا جانە سول سياقتى باسقا دا زاڭسىز ارەكەتتەرگە قارسى باتىل شارالار قابىلداۋعا ءتيىس. قازىر «قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. وسى زاڭنىڭ تالاپتارىن ورىنداۋ ءۇشىن قوعام مەن مەملەكەتتىك اپپارات كۇش جۇمىلدىرۋى كەرەك. سوندا عانا جاعدايدى تۇزەتىپ, زاڭ ۇستەمدىگىن جانە ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتە الامىز. كەز كەلگەن قوعامنىڭ, سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ قوعامنىڭ دا باستى ۇعىمدارعا نەگىزدەلگەن سۇرانىستارى – ادىلدىك جانە قاۋىپسىزدىك. وسى نەگىزگى سۇرانىستاردىڭ تولىعىمەن وتە­لۋى مەملەكەتتىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىس­تەيتىنىن ايقىن كورسەتەدى», دەدى.

وسىعان جانە وزگە دە وزەكتى ماسە­لەلەرگە بايلانىستى زاڭ­دار قابىل­داندى. مىسالى, زور­لىق-زومبى­لىقتىڭ كەز كەلگەن ءتۇرىنىڭ الدىن الۋ مەن سالدارىن جويۋ ءۇشىن جازانى قا­تاڭ­داتۋ شارا­لارى قارالدى. اسى­رەسە بالالار مەن انالاردىڭ قۇقىن قور­عاۋعا, بۋللينگ, كي­بەر­بۋل­­لينگتى بولدىرماۋعا باسا نازار اۋدارىلدى. قانشا جەردەن تىيىم سالىنىپ, زاڭ كۇشەيتىلگەنىمەن, قىلمىستار ءالى دە ازايماي تۇر. بۇل رەتتە زاڭدى كۇشەيتتىك, ەندى سانامەن جۇمىس ىستەۋگە كوشكەن دۇرىس دەپ ويلايمىن. ايتالىق, اقش, كانادا, جاپونيا, كولۋمبيا, ەۋروپانىڭ بۋللينگ تۇرلەرىن بولدىرماۋ شارالارىن قۇزىرلى مينيسترلىكتەر قاراستىرسا يگى ەدى. بالكىم, بىزگە قىتاي, كورەيا, جاپونيا سياقتى بالالاردى كىش­­كەنتايىنان كاسىپكە باۋلىپ, قىل­مىس جاساۋعا جەتەلەمەيتىن تاسىلدەردى قولدانساق, كەلەشەكتە جاقسى ادامدار قاتارى كوبەيەتىن بولار.

مەملەكەت باسشىسى قوعامدا تۋىنداپ جاتقان قىلمىستىق جاع­دايلارعا الاڭداۋشىلىق ءبىل­دىرىپ, ءتيىستى زاڭداردى ازىرلەۋدى دەپۋتاتتارعا ۇسىنىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ قوعامعا ۇلكەن زاردابىن تيگىزىپ جاتقان پروبلەمانىڭ ءبىرى – قۇمار ويىندارى مەن وتباسىلاردىڭ اجىراسۋى. بۇگىندە مىڭداعان وتباسى ويران بولىپ, شاڭىراعى ورتاسىنا ءتۇستى. مۇنىڭ سورىن ورتاداعى كىشكەنتاي بالالار تارتادى. كوپشىلىكتىڭ پىكى­رىن­شە, بۇعان – ماتەرياليزم سەبەپ. شيەتتەي بالالارىنىڭ اۋزىنان جىرىپ, ويىنعا سالىپ, ودان قالسا, ايەلىن ۇرىپ-سوعىپ, وتباسىن اسىراۋعا جاراماي جۇر­گەندەر شاڭىراعىن ساقتاي الماي وتىر. جاقسى نەمەسە جامان جولدى تاڭداۋ ادامداردىڭ ءوز ىقتيارىندا بولعانىمەن, قو­عامنىڭ نەگىزى رەتىندە تاربيە مەن تارتىپكە ەل بولىپ كوڭىل بولمەسكە بولمايدى. ال زاڭ – قوعامداعى كەلەڭسىزدىكتەردى رەتتەۋگە ارنالعان قۇجات.

پرەزيدەنت ءبىر سوزىندە: ء«بىز ناشاقورلىققا جانە ەسىرتكى بيز­نە­سىنە قارسى كۇرەسۋ ءۇشىن كەشەندى جوسپار قابىلدادىق. ۇكىمەت لۋدو­­­ما­نيامەن كۇرەسكە قاتىستى ءدال سونداي جوسپار قابىلداۋى كەرەك. قۇمارپازدىققا زاڭ جۇ­­­زىن­دە شەكتەۋ قويۋ قاجەت. ءبىز جاس­تاردىڭ قۇمار ويىنعا سالىنىپ, ارزان تابىسقا ۇمتىلۋىنا جول بەرمەۋىمىز كەرەك. ادال ەڭبەكپەن تاپقان تابىس قانا بەرەكەلى بولادى», دەپ «Amanat» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ باستاماسىمەن ازىرلەنگەن زاڭ جوباسىن قۇپتادى.

كەز كەلگەن زاڭ دۇرىس جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن حالىققا كەڭىنەن تارالۋعا ءتيىس. سوندا ولقىلىقتار ورىن المايدى, قىلمىس تا ازايا­دى دەپ ەسەپتەيمىن.

اۋىل-ايماقتىڭ ىرىسىن ەسەلەيدى

اۋىلداعى اعايىننىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ جونىندەگى پرەزيدەنت باستا­ماسىنىڭ اياسىندا «Amanat» پارتياسى «اۋىل اماناتى» جوباسىن جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. بۇل ءۇشىن رەسپۋبلي­كا­لىق بيۋدجەتتەن 1 ترلن تەڭگە قاراستىرىلعان. بىلتىر ونىڭ 100 ملرد تەڭگەسى بولىنگەن. مىسالى, تۇركىستان وبلىسىنا 2023-2025 جىلدارعا 11 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, 3 مىڭداي ادامعا نەسيە بەرۋ كوزدەلگەن. پايىزى تومەن ءارى كاسىپتى وركەندەتۋگە قولايلى بول­عاندىقتان ءبىزدىڭ وڭىردە سۇرا­نىس ارتقان. قوسىمشا 14 ملرد تەڭگە ءبولۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە ءوتىنىم بەرىلگەن. الايدا «Amanat» پارتياسى انىقتاعانداي, ەلى­مىز بويىنشا وسى جىلعا قاراستىرىلعان 100 ملرد تەڭگەنىڭ 7 ملرد تەڭ­گەسى عانا ءبولىنىپتى. ۇكىمەتكە بۇل ماسەلەنى شۇعىل شەشۋ جونىندە پارتيا فراكتسياسى اتىنان دەپۋتاتتىق ساۋال جولداندى. وتاندىق اۋىل شارۋا­­شى­لىعى ونىمدەرىن وسىرۋ­شىلەر مەن وندىرۋشىلەر ەككەن ەڭبەكتىڭ ەسەسىن يمپورتتىق تاۋار­دىڭ ارزاندىعىنان الا الماي ءجۇر. شەتتەن كەلەتىن باۋ-باقشا ونىمدەرىنىڭ ساپاسىنا كۇمان بار. مۇنى ايتىپ اگروونەركاسىپ وكىلدەرى قانشا شۋلاپ جاتسا, وتاندىق وندىرۋ­شىلەردى قولداپ, قورعاۋعا اسىققان ۇكىمەت­تى كورمەي كەلەمىز. پرەزي­دەنت تاپسىرماسىنىڭ ءبارى دە – دەپۋتاتتاردىڭ نازارىندا. مىسالى, بيۋدجەت تاپشىلىعىن جابۋعا ارنالعان كەشەندى ءىس-شارالار لەگىنىڭ قاشان دا­يىن بولاتىنى بەلگىسىز. بەلگىلىسى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءتۇرلى تولەم, سالىق, ايىپپۇل, كاسىپكەر­لىكتى قولداۋعا بولىنگەن اقشانىڭ ەسەبىنەن ەمەس, ەكونوميكالىق دامۋ جولدارىن تابۋمەن تولتىرۋ تاپسىرىلعان. «اۋىل اماناتى» جوباسى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى دامۋ جوسپارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتقارۋشى بيلىك ۇمىتپاسا ەكەن. سەبەبى بۇل تومەن پايىزدى نەسيەگە سۇرانىس قالا تۇرعىندارى تاراپىنان دا تۋىنداپ وتىر. كەلەشەكتە بۇل ماسە­­لەنى شەشۋدى دە نازارعا الۋ كەرەك.

«Amanat» پارتياسى از ۋاقىتتا اۋقىمدى ىستەر اتقاردى. ازامات­­تار­دىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن 13 پارتيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. جىل باسىندا بولعان سۋ اپاتىنان زارداپ شەككەندەرگە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ پارتيا كومەك كورسەتتى. قاي جاعىنان قاراساق تا يگى ىستەر­دىڭ باسى-قاسىندا «Amanat» پارتياسى ءجۇر.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتى پارتيا قاتارىنان باس تارتادى دەپ ەشكىم ويلاماعان. سول سياقتى اكىمدەر دە پارتيا فيليالدارىنا توراعالىق ەتپەيتىن بولعان. بۇل – بۇرىنعىداي بيلىك پەن پارتيا ءبىر جاق, حالىق ءبىر جاق بولماۋ ءۇشىن, قوعام مەن دەپۋتاتتاردىڭ اراسىن جاقىن­داتىپ, حالىقتىڭ بيلىككە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋعا جاسالعان قادام. پارتيا مەن ءماجىلىستىڭ دۇرىس باعىتتا جۇمىس ىستەۋى باس­شىنىڭ بىلىكتىلىگىنە بايلانىس­تى. بۇل تۇستا «Amanat» پارتياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆتىڭ ەڭبەگى ەلەۋلى ەكەنىن ايتقىم كە­لە­دى. مەملەكەتتىك سايا­ساتتى جۇ­­زەگە اسىرۋعا اتسالىسۋ ەكىنىڭ ءبىرى­­نىڭ قولىنان كەلمەيدى. سون­دىق­تان بۇل ماسەلە سەنىمدى قولدا دەپ ەسەپتەيمىن. ءاربىر دە­پۋتات­قا سەنىم بىلدىرگەن سايلاۋشىلار بار. ولاردىڭ دەنى – پارتيا قاتارىنان سايلانعاندار. پرەزي­دەنت ايتقانداي, ىقپالدى پار­­لامەنت قالىپتاسۋى ءۇشىن ءوز جۇمىسىنا اسقان جاۋاپكەر­شىلىكپەن قارايتىن پارتيالاس­تار كەرەك. جەر-جەردەگى دەپۋتاتتار باسشىلىققا قاراپ ساپ تۇزەۋگە ءتيىس. سايىپ كەلگەندە, ءبارى­مىزدىڭ كوزدەگەنىمىز – ەلدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى.

قايرات بالابيەۆ,

ءماجىلىس دەپۋتاتى