قانسەيىت ابدەز ۇلىنىڭ ەسىمى اتالعاندا, ەسىمىزگە كلاسسيك تاكەن الىمقۇلوۆ تۇسەتىنى بەلگىلى. زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ءوزى «مەنەن كەيىن قالامىما يە بولاتىن بەس قالامگەر...» دەپ تاكەن الىمقۇلوۆتى العاش اتاعانىن بۇرىنىراق ەستىگەنبىز. ول اۋەزوۆ ءىزباسارى بولعان قالامگەردىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا قاتىستى بەس كىتاپ جازدى.
ادەبيەتتانۋدا ورنى بار عالىمنىڭ تاياۋدا عانا «اتامۇرا» باسپاسىنان «الاش پەرزەنتى» كىتابى جارىق كوردى. كىتاپتىڭ بەتاشار ءسوزىن جازعان ادەبيەتتانۋشى عالىم, جازۋشى نۇرداۋلەت اقىش قانسەيىت ابدەز ۇلىنىڭ شىعارماشىلىعىن جان-جاقتى زەرتتەگەنى بىردەن اڭعارىلادى.
كىتاپ ناعىز ادەبي-سىن زەرتتەۋلەرگە ارنالعان. مەنىڭشە, جاڭاشا جازىلعان مەمۋارعا دا ۇقسايدى. سەبەبى عالىم تەك قانا جەكە تۇلعا تۋرالى قاتىپ قالعان قاعيداتتاردى ونشا ەلەمەي, حالىققا ۇعىنىقتى كەڭ تىنىسپەن تولعاپتى. ادەبيەت الىپتارىمەن قالاي كەزدەسكەنى, ونداعى كوڭىل كۇيدى تاماشا جازا بىلگەنىن اڭعارماۋ مۇمكىن ەمەس. جالپى سانى 24 زەرتتەۋدىڭ قايسىسىن الساڭىز دا, العاشقى سويلەمدەرىنەن-اق وزىنە باۋراپ الادى.
پروفەسسوردىڭ «الاش پەرزەنتى» اتتى زەرتتەۋ پۋبليتسيستيكاسى تەك قانا ەل ەرتەڭى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ, سول جولدا قۇربان بولعان الاش الىپتارى تۋرالى. ءاليحان بوكەيحان, احمەت بايتۇرسىن ۇلى, مىرجاقىپ دۋلات ۇلى, جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى, مۇستافا شوقاي, سماعۇل سادۋاقاس ۇلى, ق.كەمەڭگەر ۇلى سىندى الاش ارداقتىلارىنىڭ مادەني ءھام عىلىمي مايداندا ەتكەن ەڭبەكتەرىنە ادەبي تۇرعىدان تەرەڭىرەك توقتالادى.
حح عاسىردىڭ 90-جىلدارىنىڭ باسىندا جارىق كورگەن ايگىلى پروفەسسور تەمىربەك قوجاكەەۆتىڭ «جىل قۇستارى», «كوك سەڭگىرلەر», «سارا ءسوزدىڭ ساردارلارى» اتتى ەڭبەكتەرىندە تولىقتاي تاريحي ءادىل باعاسىن الماعان ن.تورەقۇلوۆ, س.قوجانوۆ, ت.رىسقۇلوۆ, س.سەيفۋللين, ت.جۇرگەنوۆ, ب.سۇلەەۆ, ي.توقتىباەۆ, م.جولدىباەۆ, ش.توقجىگىتوۆ, ا.اسىلبەكوۆ سىندى قازاق ادەبيەتى مەن مادەنيەتىنە ەڭبەگى سىڭگەن ۇلت قايراتكەرلەرىنىڭ شىعارماشىلىعىنا عىلىمي تۇرعىدا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ جان-جاقتى زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەنىن ايرىقشا اتاپ وتەدى.
جانعارا دادەباەۆ, قانسەيىت ابدەز ۇلى, دانداي ىسقاق ۇلى, نۇرداۋلەت اقىش, بەكەن ىبىرايىم ۇلى سەكىلدى بىرقاتار سىن ساربازدارى راسىندا ادەبيەتتانۋ عىلىمىنداعى سىندى جاڭاشا جولمەن جالعاستىرعانى ماقالالارىنان انىق بايقالادى. بۇگىنگى سىن مەن كەشەگى سىندى سالىستىرساق, اناعۇرلىم ايىرماشىلىقتى اڭعارامىز. بۇگىنگى ادەبي سىن وتكەنگە قاراعاندا وزگەشە ءبىر جاڭا ارناعا بۇرىلعان سياقتى. كەز كەلگەن شىعارمانىڭ وسال تۇسى مەن ولاق سويلەمدەرىن قاراپايىم عانا سوزبەن سىناپ, ماقتامەن باۋىزدايدى. ونداي قاسيەت جوعارىدا اتى اتالعان ادەبيەت سىنشىلارىنىڭ شىعارماشىلىعىنان انىق بايقالادى. قانسەيىت ابدەز ۇلىنىڭ دا ادەبي پورترەتتەرى, عىلىمي باياندامالارىنان ءبىز ايتقان ادەبي سىننىڭ ەرەن ۇلگىسى كورىنەدى.
ءسوز باسىندا اتاپ وتكەنىمىزدەي, بۇل كىتاپ جاڭا ءبىر «عىلىمي مەمۋارعا» ۇقسايدى. سەبەبى كوپتەگەن زەرتتەۋىنىڭ العاشقى سويلەمدەرىن ءوز كەيىپكەرىمەن قالاي جولىققاندىعىنان باستايدى. سونىمەن قاتار اۆتور سول ءادىسى ارقىلى وقىرمانمەن سۇحباتتاسۋدىڭ تاماشا ءبىر ءتاسىلىن تاپقانداي كورىنىس بەرەدى.
كورنەكتى عىلىم جانە ءدىن قايراتكەرى ءابساتتار قاجى دەربىسالى تۋرالى تەبىرەنىپ جازعان ء«ۇمىت شىراعىن ۇستاپ وتكەن عۇلاما» اتتى ەستەلىگىن دە تىڭ ماعلۇماتتارمەن ادىپتەگەن.
ءارىسى مۇحتار اۋەزوۆ, بەرىسى بەيسەنباي كەنجەباەۆ, زەينوللا قابدولوۆتاردىڭ مەكتەبىنەن تۇلەپ ۇشقان ادەبيەتتانۋشى عالىم, پروفەسسور قانسەيىت ابدەز ۇلىنىڭ «الاش پەرزەنتى» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ۇلتتىق كىتاپحانادا ءوتتى.
تۇساۋكەسەر كەشىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعان اقىن, ۇعا اكادەميگى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى باۋىرجان جاقىپ ءىس-شارانىڭ مازمۇندى وتۋىنە مۇرىندىق بولدى. جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ قۇتتىقتاۋ سوزىمەن اشتى.
سىرتقى مۇقاباسىمەن قاتار تيپوگرافيالىق مۇمكىندىكتەردى شەبەر قولدانا بىلگەن «اتامۇرا» باسپاسىنىڭ پرەزيدەنتى, بەلگىلى باسپاگەر, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى راقىمعالي قۇل-مۇحاممەد پەن شارانىڭ وتۋىنە ىقپال جاساعان مادەنيەت مايتالمانى, ۇلتتىق كىتاپحانا ديرەكتورى, قازاقستان كىتاپحانالىق وداق توراعاسى باقىتجامال وسپانوۆاعا اۆتور العىس ايتتى.
قانات التىنبەك,
ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك قىزمەتى مامانى
