سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
ارىپتەسىمىز بۇعان دەيىن انگليانىڭ نيۋكاسل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماگيستراتۋراسىندا ءبىلىم العان كەزدە دە عىلىمي باعىتقا دەن قويعان. بىلتىر تاعىلىمداماعا تۇسەر كەزدە گازەتىمىزدىڭ ساياسات جانە قۇقىق بولىمىندە قىزمەت ەتۋىنە بايلانىستى زەرتتەۋ تاقىرىبى رەتىندە ساياسي باعىتتى, اتاپ ايتقاندا, قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى بايلانىستى تاڭداعان ەدى. سونىڭ ىشىندە ەكى مەملەكەتكە تىكەلەي قاتىسى بار ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» مەگاجوباسىنا توقتالعان.
بۇل جوبانىڭ باستاۋ العانىنا 10 جىلدان اسىپ بارادى. 2013 جىلى ەلىمىزگە جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن قىتاي توراعاسى سي تسزينپين نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە اتالعان جوبا تۋرالى مالىمدەگەنى بەلگىلى. نەگىزىنەن قىتاي مەن ەۋروپا اراسىن جالعايتىن ءىرى جوبانىڭ العاشقى اياقالىسى ءبىزدىڭ جەرىمىزدەن باستاۋ الدى. وسى جونىندە اڭگىمەلەگەن ارىپتەسىمىز بىلتىر جوباعا 10 جىل تولعانىن, سوعان وراي حالىقارالىق ساراپشىلار ونىڭ ناتيجەلەرى مەن جەتىستىكتەرى تۋرالى باياندادى.
– ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» اياسىندا 200-دەن اسا جوبانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەن. ولار الەمنىڭ 152 ەلىن قامتىماق. ونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدە ءاۋ باستا 52 جوبا ىسكە اسادى دەپ كۇتىلگەن ەدى. بۇگىنگە دەيىن ازىرگە 17-ءسى عانا ناقتى ىسكە استى. سونىڭ ىشىندە ەڭ العاشقىسى – تسزيانسۋ پروۆينتسياسىنىڭ ليانيۋنگان قالاسىندا قىتاي-قازاقستان حالىقارالىق لوگيستيكالىق بازاسىنىڭ سالىنىپ, جۇمىسىن باستاۋى, – دەپ اتاپ ءوتتى سپيكەر.
گ.جولجاننىڭ ايتۋىنشا, حالىقارالىق ساراپشىلار بۇل مەگاجوبانىڭ قازاقستاندا ءساتتى جۇزەگە اسقانىن ايتىپ كەلەدى. ال مالايزيا, يندونەزيا سەكىلدى كەيبىر مەملەكەتتەردە ول ۇلكەن داۋ تۋعىزىپ, قىتاي بۇل ەلدەردەن باس تارتقان. وسى تۇرعىدان العاندا, كوپتەگەن مامان قازاقستاندى قىتايدىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن باستاۋىن العان ءىرى جوباداعى باستى ەل سانايتىنىن جەتكىزدى.
سەمينار بارىسىندا مەگاجوبانىڭ تەك ەكونوميكالىق قانا ەمەس, ساياسي تۇستارى مەن ناتيجەلەرى, ونىڭ الەم ەلدەرىنە, سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزگە اكەلگەن پايداسى جونىندە كەڭىنەن ءسوز بولدى.
– عىلىمي جۇمىسىمنىڭ جەتەكشىسى, لانكاستەر ۋنيۆەرسيتەتى قىتاي ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ەندريۋ چاب – قىتايدى زەرتتەپ جۇرگەن بەلگىلى عالىمداردىڭ ءبىرى. ءبىز قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى قارىم-قاتىناس قىرلارىن بىرگە زەرتتەيمىز دەپ شەشىپ, وسى باعىتتىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرىنە توقتالدىق. بۇل جايىندا كوپ زەرتتەۋ مالىمەتىن جينادىم. ونىڭ ءبارى الداعى ۋاقىتتا جارىق كورىپ, وقىرمان قولىنا تيەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن, – دەدى گ.جولجان.
سەميناردا قاتىسۋشىلار جاس زەرتتەۋشىگە ۇلىبريتانيانىڭ وقۋ جۇيەسى, مادەنيەتى, قوعامدىق ەرەكشەلىگى تۋرالى سۇراق قويىپ, تۇشىمدى جاۋاپ الدى.
