ەكونوميكا • 31 قازان, 2024

نارىقتىڭ جاڭا فورماتىنا وتەتىن كەز كەلدى

143 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

2020 جىلدان باستاپ الەمدىك ريتەيلەرلەردىڭ كوبى ونلاين سەگمەنتكە باسىمدىق بەرە باستادى. چات, ۆيدەو, تىكەلەي ترانسلياتسيا جانە الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى ساتىپ الۋلارمەن ەكسپەريمەنت جاسادى. بۇرىن جەكە ساتۋعا سۇيەنگەن كومپانيالار تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى قازىرگى, جاڭا اۋدي­توريانى قامتۋ قۇرالى رەتىندە مويىندادى. بىزگە دە نارىقتىڭ جاڭا فورماتىنا وتەتىن كەز كەلدى. ترانزيتتىك مەملەكەت بولعاندىقتان, كورشىلەرىمىز ءبىزدىڭ ەلدى تارتىمدى نارىق دەپ مويىندايدى. بۇل تۋرالى الماتىدا وتكەن حح ساۋدا الەمى كونۆەنتى جيىنىندا ۇيىمداستىرۋشى ەلەنا سارعالداقوۆا ايتتى.

نارىقتىڭ جاڭا فورماتىنا وتەتىن كەز كەلدى

سۋرەت: ru.freepik.com

ونلاين ساۋدا ۇلەسى – 30%

«ساۋدا الەمىنە قاتىستى تەحنولو­گيا­نىڭ بارلىق ءۇردىسى ۇستەم كۇشكە يە بولا باستادى. ەندى ساۋدا سالاسىنا قاتىستى ءتيىستى ەرەجەلەر مەن زاڭداردى تالاپقا ساي جۇيەلەندىرىپ, تسيفرلاندىرۋعا باسىمدىق بەرەتىن كەز كەلدى. بۇل فورمات از ۋاقىت جۇمساپ, كوپ اقشا تابۋعا جول اشادى. ءبىر زاڭ نەمەسە ءبىر ەرەجەمەن 30 جىل جۇرە بەرەتىن ۋاقىت وتكەننىڭ ەنشىسىندە قالدى. ال بىزدەگى قولدانىستاعى زاڭنىڭ ءبىرازى 10-20 جىل بۇرىن دايىندالعان», دەيدى ە.سارعالداقوۆا.

«Infoline» كومپانيالار توبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, ءارى باس ديرەكتورى يۆان فەدياكوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە ماركەتپلەيستەردىڭ دامۋى كوپ ارنالى ويىنشىلاردىڭ ونلاين-ساتىلىمىنان ەداۋىر وزىپ تۇر.

«قازاقستاندا 1,5 ملن ادامنىڭ نەسيەسى بار. بۇل ولاردىڭ ساتىپ الۋ قابىلەتىنە كەرى اسەرىن تيگىزەدى. بولشەك ساۋدانىڭ 70%-عا جۋىعى قازىرگى زامانعى فورماتتار مەن e-commerce-كە تيەسىلى. رەسەي مەن بەلارۋسپەن سالىستىرعاندا, قازاقستاندا قازىرگى زامانعى ارنالار ۇلەسى تەك 30%-عا جەتتى. ساتىلىمنىڭ باسىم بولىگى ءالى كۇنگە دەيىن ءداستۇرلى بازارلار مەن شاعىن دۇكەندەردە شوعىرلانعان. الايدا ەلدە ونلاين-ساۋدا مەن جەتكىزۋ قىزمەتى, اسىرەسە كۋرەر سانى ەداۋىر ۇلعايعان», دەدى يۆان فەدياكوۆ.

ونىڭ سوزىنشە, وتاندىق ريتەيلدىڭ 15%-ى عانا ءموبيلدى ينتەرنەتكە جۇگىنەدى. بۇل قالىپتى جاعداي, مۇنداي قۇبىلىستى رەسەيلىك ريتەيلەرلەر دە باستان كەشكەن دەيدى.

«ونلاين ساۋدا جۇرگىزەتىن سايتتار سۇرانىسقا يە. بىراق ءدال قازىر ساۋدانىڭ كلاسسيكالىق جانە ەلەكتروندى جۇيەسىن قاتار الىپ جۇرگەندەر ۇتادى. ساۋدانىڭ ەكى سەگمەنتىندەگى جاعداي مىلتىقسىز مايدانمەن بىردەي. ءداستۇرلى ساۋدا ونلاين ساۋدانىڭ كەيبىر بەلگىسىن بويىنا ءسىڭىرىپ جاتىر. ونلاين ساۋدانىڭ تۇتىنۋشىلارى جاساردى. وسىدان بىرەر جىل بۇرىن تۇتىنۋشىلاردىڭ 90%-ى 25 جاسقا دەيىنگىلەر بولسا, قازىر 35-40 جاستاعى تولقىن دا ونلاين ساۋداعا باسىمدىق بەرەدى. ينتەرنەت ساۋدا جاس قۇرامى جاعىنان عانا ەمەس, ساپالىق جاعىنان دا جاقساردى. بىراق تەحنولوگيانىڭ دامۋىنا ىلەسە الماي جاتىرمىز. باتىس الەمى ساۋداسىندا ءباسى باسىم تەحنولوگيا بىزگە جەتكەنشە ەسكىرىپ قالادى. بىزگە تەحنولوگيالىق لوگيستيكالىق تىزبەكتەن ورىن الىپ, ساۋ­دا مەنەدجمەنتىن وزگەرتۋ كەرەك. سەبەبى ويىن ەرەجەسى جىل ەمەس, اي سايىن وزگەرىپ جاتىر. الداعى بەس جىلدا ءموبيلدى ريتەيلەرلەر قاتارى 45-50 جاستاعىلارمەن جاڭارادى دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەيدى يۆان فەدياكوۆ.

 

وزگە ەلدەردە ءوسىم بار ما؟

«Magnum» ساۋدا جەلىسىنىڭ كوم­مەر­تسيا­لىق ديرەكتورى الەكساندر مۋراۆەۆ 2024 جىلى كومپانيا قار­جىلىق ءتارتىپتى جاقسارتۋ مەن قورلاردى باسقارۋ ءۇشىن وپەراتسيالىق تيىمدىلىككە, اسسورتيمەنتتى قىسقارتۋعا باسا نازار اۋدارعانىن اتاپ ءوتتى.

«قازىر ريتەيلەر ساتۋدى وڭتايلاندىرۋ ماقساتىندا جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزىپ جاتىر. بۇل نەگىزگى تاۋارلاردىڭ ۇسىنىلۋىن 85%-دان 95%-عا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى. بىراق كەدەرگى دە بار. ەلىمىزدە ساتىپ الۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەۋى بايقالادى. سوڭعى ءۇش جىلدا LFL پوزيتسياسىنداعى ينفلياتسيا شامامەن 40%-دى قۇرايتىنىن تالدادىق, بۇل تۇتىنۋ قورجىنىنىڭ مولشەرىنە اسەر ەتپەي قويمايدى. سونداي-اق ەشقانداي باقىلانبايتىن سۇر يمپورت كولەمى ورىستەپ تۇر. بۇگىندە ءبىز وندىرۋشىلەرمەن بىرگە ءۇي جانىنداعى دۇكەندەردىڭ سۇر يمپورتىمەن كۇرەسىپ جاتىرمىز. سوندىقتان ءبىز بيىل وسىنداي اۋقىمدى, مىقتى پرومو اكتسيالاردى ىسكە قوسامىز», دەدى ا.مۋراۆەۆ.

وزبەكستاندا «Baraka Market» كومپانياسى «ۇيدەگى دۇكەندەر» فورماتىندا ساپا مەن اسسورتيمەنتكە سۇيەنەدى. قازىر ساۋدا جەلىسىندە 41 دۇكەن جۇمىس ىستەيدى. ساۋدا جەلىسىنىڭ كوممەرتسيالىق ديرەكتورى مارينا پولياكوۆانىڭ ايتۋىنشا, ءداستۇرلى بازارلارمەن باسەكەلەستىككە قاراماستان, «Baraka Market» جاڭا ونىمدەردى ۇسىنا وتىرىپ, ساتۋدىڭ 20%-عا ءوسۋىن كورسەتتى.

«قازىرگى زامانعى بولشەك ساۋدا ۇلەسى بىزدە 15%-دى قۇرايدى. قالعاندارىنىڭ بارلىعى – نارىقتىڭ 85%-ىن ەنشىلەيتىن بازارلار. سايكەسىنشە, جەلىلەر ساتىپ الۋشى ءۇشىن ءوزارا باسەكەلەسپەيدى. ارينە, بازارمەن باسەكەلەستىك بولادى. بىراق 2024 جىلى ونلاين ساۋدا نارىعىنا شىعۋدى بارىنشا سەزىندىك. ءبىز ونىمەن fresh ساناتىنداعى ساپا مەن اسسورتيمەنتتى قايتا قاراۋ ارقىلى عانا باسەكەلەسۋگە بولا­تىنىن تۇسىندىك», دەيدى مارينا پولياكوۆا.

ازەربايجاننىڭ «Rahat Market» ساۋ­دا جەلىسىنىڭ كوممەرتسيالىق ديرەكتورى انار ابباسوۆتىڭ ايتۋىنشا, كومپانيا قۇرامىنا ءتۇرلى فورماتتاعى 105 دۇكەن كىرەدى جانە وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 20%-عا ءوسىم كورسەتكەن. بۇل جەتىستىككە دۇكەندەر سانىن ارتتىرۋ, باسقارۋشىلىق ساراپتامالىق ەسەپتەر جانە 2024 جىلى جۇرگىزىلگەن اگرەسسيۆتى ماركەتينگتىك ساياساتپەن جۇمىس ىستەۋ ەسەبىنەن قول جەتكىزىلدى. ا.ابباسوۆ سونداي-اق سىيلىقاقى ماركەت-فورماتتارىنا ينۆەستيتسيا سالۋ كومپانياعا نارىقتاعى ءوز پوزيتسياسىن نىعايتۋعا كومەكتەسەتىنىن قاپەرگە سالدى.

تاجىكستاننان كەلگەن AMID ساۋدا جەلىسىنىڭ كوممەرتسيالىق ديرەكتورى ميرزوكالون كالونزودا جەرگىلىكتى بولشەك ساۋدا نارىعى ەندى عانا دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. سوندىقتان جاڭا دۇكەندەردىڭ اشىلۋى جەلىنىڭ تابىستى قىزمەتىنىڭ نەگىزگى فاكتورىنا اينالعان.

«MyMart» ساۋدا جەلىسىنىڭ كوممەر­تسيا­لىق ديرەكتورى ولگا بورودي كوم­پانيانىڭ دامۋ قارقىنىنىڭ جوعارى ەكەنىن ايتادى. وتكەن جىلى «MyMart» جەلىسىندە 26 دۇكەن بولسا, 2024 جىلى 80 ساۋدا نۇكتەسى اشىلعان. ورتالىق ازيا ەلدەرى نارىعىنىڭ دامۋ سەرپىنىندەگى ايىر­ما­شىلىقتارعا قاراماستان, ساراپشىلار سالا قازاقستان مەن ورتالىق ازيادا e-commerce پەن قازىرگى زامانعى ساۋدا فورماتتارىن كەڭەيتۋ ەسەبىنەن بەلسەندى داميتىنىنا سەنىمدى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار