سۋرەت: instagram.com@kisi_kz
بۇل ەڭبەكتە 2023 جىلى وتكەن ءماسليحات سايلاۋىنىڭ نەگىزگى اسپەكتىلەرى تالدانعان. زەرتتەۋدىڭ وزەكتىلىگى ءماسليحات دەپۋتاتتارىن سايلاۋ فورماتىنىڭ جاڭا سايلاۋ جۇيەسىنە كوشۋىمەن بايلانىستى. تۇساۋكەسەر سالتاناتىنا وسى كىتاپتى جازۋعا اتسالىسقان اۆتورلار, قسزي ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى الۋا جولدىبالينا, ساياسي زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ باسشىسى جانار سانحاەۆا, وڭىرلەرمەن جۇمىس جونىندەگى ءبولىم باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ءامينا ۇرپەكوۆا, ساياسي زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ باس جانە اعا ساراپشىلارى دۋلات وتەعالي, قۋاندىق ىقىلاس, قۋانىش سايلاۋ قاتىستى. سونىمەن قاتار ۇجىمدىق ەڭبەكتىڭ رەتسەنزەنتتەرى, سەناتور بيبىگۇل جەكسەنباي مەن مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى نۇربەك پۇسىرمانوۆ تا جيىنعا قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى.
قسزي ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ا.جولدىبالينا جاڭا سايلاۋ شارتتارى ەلەكتورالدى جانە پارتيالىق رەفورمالار اياسىندا ەنگىزىلگەنىن ايتتى.
«2022 جىلعى ەلەكتورالدى جانە پارتيالىق رەفورمالاردىڭ نەگىزگى ماقساتى ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ وكىلدىگى مەن ەسەپتىلىگىن كەڭەيتۋ بولاتىن. ءبىر مانداتتى وكرۋگتەردە تاۋەلسىز كانديداتتاردى ۇسىنۋ مۇمكىندىگى, بيۋللەتەندەگى «بارلىعىنا قارسىمىن» باعانى ماڭىزدى بولدى. پارتيالىق زاڭنامانى رەفورمالاۋ ساياسي پارتيالاردىڭ سايلاناتىن ورگاندارعا ءوتۋى ءۇشىن داۋىس شەگىن 7-دەن 5%-عا دەيىن تومەندەتۋدى جانە ساياسي پارتيالاردى تىركەۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتەتىن وزگەرىستەردى قامتىدى», دەدى ول.
اۆتورلار سايلاۋشىلار پورترەتىن قۇراستىرىپ, سايلاۋ ۇدەرىسىندەگى ءوزىن-ءوزى ۇسىنۋدان باستاپ داۋىس بەرۋ ناتيجەلەرىنە دەيىنگى كەزەڭدەرگە ءتان ەرەكشەلىكتەر مەن تەندەنتسيالاردى اتاپ ءوتتى. ج.سانحاەۆا سايلاۋ ناۋقاندارىنىڭ وڭىرلىك ەرەكشەلىكتەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلعانىن مالىمدەپ, كانديداتتاردى ۇسىنۋ مەن تىركەۋ راسىمدەرىن, داۋىس بەرۋ ناتيجەلەرىن, وڭىرلەر بولىنىسىندە جاڭا سايلاۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ ءۇردىسىن تالدادى. سايلاۋدىڭ گەندەرلىك اسپەكتىسىن زەرتتەۋ ماڭىزىنا توقتالدى.
ء«بىزدىڭ زەرتتەۋ ناتيجەلەرىمىز كورسەتكەندەي, ەلىمىزدىڭ مەگاپوليستەرى مەن وڭتۇستىك وبلىستارىندا جاستار جاعى سايلاۋشىلاردىڭ ايتارلىقتاي ۇلەسىن قۇراسا, سولتۇستىك جانە شىعىس وبلىستار ەگدە جاستاعى سايلاۋشىلاردىڭ باسىم بولۋىمەن ەرەكشەلەندى. گەندەرلىك بولىنىستە ەگدە جاستاعى تۇرعىندار اراسىندا ايەل سايلاۋشىلار باسىم, ال جاس سايلاۋشىلار اراسىندا ەرلەر ۇلەسى جوعارى. ەڭبەكتە كورسەتىلگەن سايلاۋشىلاردىڭ دەموگرافيالىق قۇرامى تۋرالى مالىمەتتەر ءماسليحات سايلاۋىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋ ءۇشىن پايدالى اقپارات. ويتكەنى ءوز سايلاۋشىلارىن ءبىلىپ وتىرۋ سايلاۋالدى باعدارلامالاردى قۇرۋداعى تابىستىلىققا تىكەلەي اسەر ەتەدى», دەدى ساراپشى.
ءا.ۇرپەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇل زەرتتەۋ ەڭبەگى ارالاس جانە ماجوريتارلىق جۇيەگە كوشۋ ءوزىن-ءوزى ۇسىنۋشىلاردى ىنتالاندىرىپ, سايلاۋ ءۇردىسىن جانداندىرعانىن, باسەكەلەستىكتى كۇشەيتكەنىن كورسەتتى.
«وبلىستىق ءماسليحاتتار مەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ ءماسليحاتتارىنا ءبىر مانداتتى وكرۋگتەر بويىنشا باسەكەلەستىك ءبىر ورىنعا – 4,3 كانديداتتى, اۋداندىق ءماسليحاتتاردا – 3, قالالىق ءماسليحاتتاردا 3,4 كانديداتتى قۇرادى. سايلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا دەپۋتاتتىڭ ورتاشا پورترەتى كەلەسىدەي: 45-48 جاس ارالىعىنداعى, جوعارى ءبىلىمى بار ەر ادام, ينجەنەرلىك, قارجىلىق, ءبىلىم سالالارىندا جۇمىس ىستەيتىن پارتيا مۇشەسى», دەدى ءا.ۇرپەكوۆا.
ەڭبەكتە سايلاۋ ناۋقاندارىنىڭ ايماقتىق ەرەكشەلىكتەرىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ, كانديداتتاردى ۇسىنۋ جانە تىركەۋ راسىمدەرى, داۋىس بەرۋ ناتيجەلەرى جانە وڭىرلەر بولىنىسىندە جاڭا سايلاۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ ءۇردىسى جان-جاقتى سيپاتتالعان.